Trump-Putin görüşmesinin ardından Rusya borsasında yüzde 3,3 yükseliş

ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında Rus dizel yakıtının ABD’ye ve uluslararası piyasalara sevkiyatı konusunda anlaşmaya varılmasının ardından Moskova Borsası ve RTS endeksleri yüzde 3,3 yükseldi.

Rusya hisse senedi piyasası, Moskova Borsası’nda pazartesi sabahı işlemlerin başlamasıyla birlikte geçen cuma akşamı başlayan yükseliş eğilimini sürdürdü. Endekslerdeki yükseliş, ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında gerçekleştirilen telefon görüşmesine ilişkin haberlerin ardından geldi.

Moskova saatiyle 07.01 itibarıyla Moskova Borsası (MOEX) endeksi yüzde 3,3 artışla 2.397,42 puana, RTS endeksi de yüzde 3,3 yükselişle 889,51 puana ulaştı. Endekse dahil hisseler arasında en güçlü yükselişler Rosneft (yüzde 9,1), Sovkomflot (yüzde 8,7), LUKOIL (yüzde 7,7), Tatneft (yüzde 7,4), Surgutneftegaz (yüzde 6,8) ve Gazprom’da (yüzde 6,6) görüldü. Buna karşılık Yandex hisseleri, şirketin bir başka veri merkezinin insansız hava araçlarının (İHA) saldırısına uğramasının ardından yüzde 3,6 değer kaybetti.

Rusya Merkez Bankası’nın 10 Ekim’den itibaren geçerli olmak üzere belirlediği resmi döviz kuruna göre 1 ABD doları, 51,25 kopek düşüşle 84,9048 ruble oldu.

Yandex hisseleri İHA saldırılarının ardından geriledi

Yandex’in basın servisinin Interfax’a verdiği bilgiye göre, pazar gecesi düzenlenen İHA saldırısında şirketin Vladimir kentindeki veri merkezinin altyapısı hasar gördü. Veri merkezinin faaliyetleri geçici olarak durdurulurken bazı hizmetlere kullanıcıların erişimi kesildi. Şirket, hizmetlerine erişimi kademeli olarak yeniden sağlıyor ancak bazı işlevler henüz kullanılamıyor. Vladimir’deki veri merkezi, son günlerde İHA saldırılarından zarar gören üçüncü Yandex altyapı tesisi oldu. Daha önce Ryazan ve Kaluga bölgelerindeki veri merkezleri de saldırılarda hasar görmüştü.

Rusya, ABD’ye dizel yakıt sevkiyatına hazırlanıyor

Trump, cuma akşamı Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, Putin ile başarılı bir görüşme gerçekleştirdiğini ve Rusya’nın ABD ile uluslararası piyasalara derhal 300 bin tondan fazla dizel yakıt göndermesi konusunda anlaşmaya varıldığını duyurdu. Trump’a göre Rusya, kasım ayı boyunca ilave 500 bin ton, bunun hemen ardından da 1 milyon ton dizel yakıt sevk edecek. ABD Başkanı, Rusya’nın daha sonraki kısa bir dönem içinde 3 milyon ton daha dizel yakıt ihraç edeceğini belirtti.

Trump’ın talimatıyla ABD Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), Rus dizel yakıtının dünya piyasalarına sevkiyatına izin veren geçici bir genel lisans yayımladı.

Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, cuma akşamı gazetecilere yaptığı açıklamada, Rusya’nın dizel yakıt ihracatına yönelik kısıtlamaları planlanandan önce kaldırmaya derhal başlayacağını söyledi. Novak, orta vadede dizel yakıt sevkiyatının aylık 3 milyon tona ulaşabileceğini belirtti.

Rusya’nın ekim ayında ABD’ye ve diğer ticari ortaklarına 300 bin ton dizel yakıt sağlamaya hazır olduğunu ifade eden Novak, bu miktarın kasım ayında 500 bin tona, aralık ayında ise 1 milyon tona çıkarılabileceğini kaydetti.

Novak, “Gelecekte bu miktar ayda 3 milyon tona kadar çıkabilir. Bununla birlikte Rusya iç piyasasının dizel yakıt ihtiyacı da tamamen karşılanacak.” dedi.

Rusya-Ukrayna müzakerelerine ilişkin açıklamalar

Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Yuriy Uşakov, cumartesi günü yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın Rusya’daki parlamento seçimleri sırasında Moskova ve diğer kentlere düzenlediği saldırılarla müzakere sürecinin derhal yeniden başlatılması olasılığını ortadan kaldırdığını söyledi. Bununla birlikte Uşakov, Putin’in Trump ile görüşmesinde Rus tarafının Rusya-Ukrayna-ABD formatındaki üçlü müzakerelerin ne zaman yeniden başlatılabileceğini değerlendireceğini ifade ettiğini aktardı.

Uşakov’a göre Kiev’in Rusya’nın iç kesimlerine yönelik saldırılarla Rus birliklerinin temas hattının tamamındaki ilerleyişini durdurma çabasının başarı şansı bulunmuyor. Uşakov, Rusya Silahlı Kuvvetlerinin inisiyatifi tamamen elinde tuttuğunu ve kararlı biçimde ilerlediğini savundu.

Trump, cumartesi günü Washington’da gazetecilere yaptığı açıklamada, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’in Rusya ile çatışmanın çözümü için birçok fırsata sahip olduğunu ancak bunları değerlendirmediğini söyledi.

Trump ayrıca, dünyada dizel yakıt sıkıntısı yaşanmaması için Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’den Rusya’daki petrol rafinerilerine saldırı düzenlememesini istediğini ancak Zelenskiy’in bu talebi dikkate almadığını belirtti.

Trump’a göre Ukraynalıların Rusya ile çatışmayı sona erdirebilecek yeni bir devlet başkanı seçmesi gerekiyor. Trump, Ukrayna’nın anlaşma yapabilecek yeni bir lidere sahip olması gerektiği görüşünü dile getirdi.

Trump, pazar günü yaptığı açıklamada ise Rusya ile Ukrayna’nın birbirlerinin enerji tesislerine yönelik saldırıları durdurma konusunda anlaştığını duyurdu.

ABD Başkanı, Truth Social hesabında, “Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşta enerji ateşkesi sağlandı. Ateşkes derhal yürürlüğe giriyor.” ifadelerini kullandı. Trump, “Her iki tarafın da bunu kabul ettiğini” belirterek taraflara anlaşmaya uymaları çağrısında bulundu.

Trump, yılın başlarında da benzer bir açıklama yapmış ancak daha sonra bu açıklamanın gerçeği tam olarak yansıtmadığı ortaya çıkmıştı.

Finam Finans Grubu analistlerine göre, Trump’ın Rusya ile Ukrayna’nın enerji ateşkesi konusunda anlaştığına ilişkin hafta sonu yaptığı açıklamalar Rus hisse senedi endekslerindeki yükselişi destekledi. MOEX endeksi 2.420 puan civarına çıkarak haziran ayından bu yana en yüksek seviyesini gördü.

Ancak analistler, Zelenskiy’in daha sonra Trump’ın ateşkese ilişkin açıklamalarını ilk kez duyduğunu söylediğine dikkat çekti.

ABD ve Asya borsalarında karışık seyir, petrol fiyatlarında düşüş

ABD’de hisse senedi endeksleri geçen cuma günü, başlayan üç aylık bilanço sezonuna ilişkin iyimserliğin etkisiyle Dow Jones öncülüğünde yüzde 0,6 ile yüzde 0,8 arasında yükseldi.

Goldman Sachs ve JPMorgan’ın salı günü, Morgan Stanley ve Bank of America’nın ise çarşamba günü finansal sonuçlarını açıklaması bekleniyor.

Öte yandan Michigan Üniversitesi tarafından cuma günü yayımlanan öncü verilere göre, ABD’de tüketici güven endeksi ekim ayında bir önceki ayki 48,1 puan seviyesinden 46,3 puana gerileyerek mayıs ayından bu yana en düşük düzeyine indi.

Trading Economics verilerine göre analistler, endeksin ekim ayında daha sınırlı bir düşüşle 47,6 puana gerilemesini bekliyordu.

Asya borsalarında pazartesi günü karışık bir seyir izlendi. Avustralya’nın ASX endeksi yüzde 0,7 yükselirken Güney Kore’nin Kospi endeksi yüzde 3,1, Çin’in Shanghai Composite endeksi yüzde 0,1 geriledi. Hong Kong’un Hang Seng endeksi ise yüzde 0,2 artış kaydetti.

ABD hisse senedi endekslerine ilişkin vadeli işlem sözleşmeleri de yüzde 0,3 ile yüzde 0,4 arasında değer kazandı.

Japonya’da borsalar Spor Günü tatili nedeniyle kapalı kaldı.

Petrol piyasasında ise pazartesi sabahı fiyatlar geriledi.

Moskova saatiyle 07.01 itibarıyla aralık vadeli Brent petrol kontratlarının varil fiyatı yüzde 1,5 düşüşle 103,12 dolara indi. Brent petrol, cuma gününü yüzde 0,4 yükselişle tamamlamıştı.

Kasım vadeli Batı Teksas türü (WTI) ham petrol kontratlarının varil fiyatı da yüzde 1,8 düşüşle 90,21 dolara geriledi. WTI fiyatları da cuma günü yüzde 0,4 artmıştı.

Isaias Kasırgası, cuma akşamı ABD’nin Meksika Körfezi kıyılarına ulaştı. Rüzgâr hızı saatte 105 mile (169 kilometre) kadar çıktı.

The New York Times’ın yerel yetkililere dayandırdığı habere göre kasırga önce Florida’yı, ardından Alabama’yı vurdu. Geniş çaplı yıkıma neden olan kasırgada dört kişi hayatını kaybetti.

PowerOutage.com verilerine göre, cumartesi günü yerel saatle 14.00 (Moskova saatiyle 22.00) itibarıyla Florida, Alabama ve Georgia eyaletlerinde 600 binden fazla kişi elektriksiz kaldı.