.webp){kind=logo}
Rusya’da 90 günden uzun süre kalacak yabancılara yönelik sağlık muayenesi kuralları 1 Eylül itibarıyla değişiyor. Yeni düzenleme, sağlık raporlarının alınması ve dijital olarak kaydedilmesinin yanı sıra sahte raporlara yönelik cezaları da kapsıyor.
Rusya’ya 90 günden uzun süre için gelen yabancılar, HIV ve uyuşturucu testlerini içeren sağlık muayenesinden geçmek zorunda olacak. Çalışma, eğitim veya başka herhangi bir amaçla ülkeye gelen kişiler, sınırı geçtikten sonraki bir ay içinde sağlık raporlarını almak, ardından da para cezası tehdidi altında bu işlemi her yıl tekrarlamak zorunda olacak. Para cezaları 50 bin rubleye kadar çıkabilecek. Yeni yasa ayrıca sağlık kuruluşlarına, sağlık raporlarını bir gün içinde Rusya Sağlık Bakanlığının veri tabanına yükleme zorunluluğu getirirken, sahte rapor düzenleme, satma ve satın alma suçları için artık sekiz yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.
“Rusya Federasyonu’nda Yabancı Vatandaşların Hukuki Statüsü Hakkında” Kanun, Rusya Federasyonu İdari Suçlar Kanunu ve Rusya Federasyonu Ceza Kanunu’nda yapılan ve yürürlüğe giren değişiklikler, tüm siyasi parti gruplarından bir grup milletvekili tarafından Gosduma’ya (Meclis alt kanadı Devlet Duması) sunuldu ve parlamentonun alt kanadı tarafından Mayıs 2026’da kabul edildi. Düzenleme, çalışma, eğitim veya başka amaçlarla 90 günden uzun süre için ülkeye gelen yabancılara HIV, uyuşturucu ve diğer tehlikeli hastalıklara, tüberküloz ve frengi de dahil olmak üzere, yönelik testlerden geçme zorunluluğu getirdi. Bu yükümlülükten kaçınanlar 25-50 bin ruble para cezası ve ülkeden sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya kalacak.
Daha önce yabancıların çalışma ve geçici oturma izinleri, çalışma patenti veya oturma izni verilirken sağlık raporu almaları gerekiyordu. Ancak bunun daha esnek süreler içinde, 30 ila 90 gün arasında, yapılmasına izin veriliyordu. Rusya Federasyonu İdari Suçlar Kanunu’nda sağlık raporu almaktan kaçınanlara yönelik herhangi bir yaptırım bulunmuyordu ancak örneğin bir işçi göçmene yasa dışı çalıştığı gerekçesiyle 5 bin ruble para cezası verilebiliyordu.
Sağlık raporları yalnızca dijital olacak
Düzenlemenin ayrı bir bölümü, testleri yapan sağlık kuruluşlarına ayrıldı. Buna göre yabancılar için sağlık raporları bundan böyle yalnızca dijital olacak. Sağlık kuruluşu raporu elektronik imzayla imzalayacak ve bir gün içinde Rusya Sağlık Bakanlığının siciline yükleyecek. Test sonuçlarında tehlikeli bulaşıcı hastalıklar tespit edilmesi veya uyuşturucu kullanıldığının belirlenmesi hâlinde sağlık kuruluşlarının bu bilgileri Rusya İçişleri Bakanlığı ile Rusya Federal Tüketici Hakları ve İnsan Sağlığı Koruma Servisine (Rospotrebnadzor) iletmesi gerekecek. Bu iki kurum, söz konusu verilere dayanarak yabancıları Rusya Federasyonu’ndan sınır dışı edebilecek.
Yeni yasa ayrıca sağlık kuruluşlarının test yapma yetkisini üçüncü kişilere devretmesini yasaklıyor. Bu düzenlemeyi ihlal edenlere 1 milyon rubleye kadar para cezası verilebilecek. Değişiklikleri hazırlayanlar bu yolla “gri” sağlık raporları sorununu çözmeyi amaçladı. Rusya Federasyonu Ceza Kanunu’na ayrıca tehlikeli ve bulaşıcı hastalıkların bulunmadığına ilişkin sahte sağlık raporlarının düzenlenmesi, satılması ve satın alınmasına yönelik yeni bir madde eklendi. Bu raporların bir grup kişi tarafından internet üzerinden satılması ve satın alınması, 2 milyon rubleye kadar para cezasıyla birlikte üç yıldan altı yıla kadar hapis cezası; bunun kitlesel bulaşmaya yol açması hâlinde ise 3 milyon rubleye kadar para cezasıyla birlikte dört yıldan sekiz yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılabilecek. Bugüne kadar sahte sağlık raporlarının satışı, Rusya Federasyonu Ceza Kanunu’nun 327. maddesi kapsamında iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılıyordu.
Yabancılara yönelik şartlar sıkılaştırıldı
Yetkililer son dönemde yabancıların Rusya’da kalmasına ilişkin şartları birçok kez sıkılaştırdı. 2025’te “kontrol altındaki kişiler sicili” uygulamaya konuldu. Bu sicile alınmak, hesapların bloke edilmesi ve ülkeden sınır dışı edilme riski doğuruyor. Moskova ve Moskova Bölgesi’nde ise göçmenlere mobil uygulama aracılığıyla konum bilgilerini iletme zorunluluğu getirildi. 2026’da, Rusya Federasyonu İdari Suçlar Kanunu’nda başka bir yaptırım seçeneği olmaksızın sınır dışı edilmeyi öngören maddelerin sayısı iki katına çıkarıldı. Bunlar arasında polise itaatsizlikle birlikte işlenen küçük çaplı holiganlık ve izinsiz mitinglere katılma da yer aldı.
Rusya Federasyonu Güvenlik Konseyinin verilerine göre, son altı ayda Rusya’ya toplam 4,8 milyon yabancı giriş yaptı. Bu sayı, 2025’in aynı dönemine göre yüzde 8 daha düşük.
Göçmenlere Yardım Merkezi Başkanı Vadim Kojenov, yeni mevzuata ilişkin değerlendirmesinde, Moskova ve Moskova Bölgesi’nde “uzun zamandır sahte rapor bulunmadığını” belirterek, bunu bölgedeki sıkı uygulamalara ve yabancıların belgelerini Moskova’da yalnızca bir, Moskova Bölgesi’nde ise iki göç merkezinde düzenletmesine bağladı. Kojenov, bölgelerde ise sahte sağlık raporlarının mümkün olduğunu ve dijital sicilin bu sorunla mücadele etmek amacıyla oluşturulduğunu ifade etti. Kojenov, “Şu anda bizde devletin tamamı sicil modeliyle yönetiliyor. Gayrimenkul sicili var, tüzel kişiler sicili var, şimdi bir sicil daha olacak. Bu normal bir uygulama ve sağlık raporlarını bu şekilde kontrol etmek daha kolay” değerlendirmesinde bulundu.
