Çin’den Rusya’ya otomobil yedek parçası sevkiyatında rekor

Çin’den Rusya’ya otomobil yedek parçası ve komponent ihracatı ocak-temmuz döneminde yaklaşık yüzde 15 artarak 1,3 milyar dolara ulaştı. Çin’in toplam otomobil komponenti ithalatındaki payı yüzde 50’yi aşarken, Rusya’daki yaşlanan araç parkı ve Çinli markaların yaygınlaşması talebi destekliyor.

Rolf şirketinin Servis Direktörü Yuliya Truşkova, Çin’den otomobil yedek parçası ve komponent ihracatının ocak-temmuz döneminde yaklaşık yüzde 15 artarak 1,3 milyar dolara ulaştığını söyledi. Üst düzey yönetici, bunun kayıtların tutulmaya başlanmasından bu yana görülen en yüksek sonuç olduğunu ve pazarda Çin yönünün güçlendiğini teyit ettiğini belirtti. Rolf’un açıklamasına göre veriler ön nitelikte. Çin Gümrük İdaresi temmuz ayı istatistiklerini henüz yayımlamadı. Gümrük verilerine göre ocak-haziran döneminde sevkiyat yüzde 14,3 artarak 1,19 milyar dolara yükseldi.

SBS ortağı Dmitriy Babanskiy, söz konusu dinamiğin öncelikle servis ihtiyacı bulunduğu açık olan Çinli otomobillerden oluşan araç parkının büyümesiyle bağlantılı olduğunu değerlendirdi. Otomobil pazaryeri Fresh’in Servis Birimi Başkanı Vladimir Andreyev de Çinli otomobiller için Çin’den gelen parçaların bir uzlaşma seçeneği değil, birinci sınıf orijinal ürünler olduğunu belirtti.

Çinli üreticiler Rusya’daki varlığını güçlendiriyor

Babanskiy, otomobil komponentleri sevkiyatındaki artışın Çinli şirketlerin Rusya’daki faaliyetlerini geliştirmeleriyle de bağlantılı olduğunu düşünüyor. Çinli üreticiler yerelleştirmeyi artırıyor, bayi merkezleri açıyor ve servis altyapısını geliştiriyor. Truşkova’ya göre Çin’den gelen otomobil komponentlerine duyulan güven de özellikle Geely, Haval, Chery ve pazarda bulunan diğer markaların orijinal parçaları söz konusu olduğunda artıyor. Truşkova, üreticilerin lojistiği kademeli olarak oturttuğunu ve ülkede büyük depolar açtığını hatırlattı.

Yuliya Truşkova, Çinli üreticilerin yalnızca Çinli otomobil sahiplerinin değil, Avrupa, Güney Kore ve Rusya menşeli araç sahiplerinin ihtiyaçlarını da karşıladığını belirtti. Truşkova’ya göre bazı yabancı markaların pazardan çekilmesi ve geleneksel ithalat hacminin azalmasının ardından Çin, komponent tedarikinde kilit ve en istikrarlı kaynaklardan biri hâline geldi. Andreyev, “Müşterinin Avrupa menşeli orijinal parçanın ücretini ödemeye hazır olduğu, ancak tedarikçilerde parçanın hiç bulunmadığı durumlar oluyor. Ne kadar para verirseniz verin yok. Çinli parça ise var. Sonra kişi Çinli parçayı taktırıyor, kullanıyor ve hiçbir fark olmadığını anlıyor” dedi.

Fit Service oto servisleri ağının Direktörü Tatyana Ovçinnikova, Çin’in sarf malzemelerinden karmaşık elektronik ürünlere kadar farklı komponent kategorileri için uzun süredir en büyük üretim merkezine dönüştüğünü söyledi. Ovçinnikova’ya göre müşteri açısından üretim yerinden çok fiyat, kullanım ömrü ve garanti arasındaki anlaşılır denge önem taşıyor. Yuliya Truşkova da büyük Çinli üreticilerin küresel otomotiv şirketlerine üretim bandı tedarikçisi olarak hizmet verdiğini, bu fabrikaların ürün kalitesinin Avrupa menşeli orijinal parçalardan neredeyse geri kalmadığını, ancak fiyatlarının belirgin şekilde daha düşük olduğunu belirtti. Truşkova, “Rolf şirketinin kendi markası Rospart’ın yedek parçalarına yönelik ana üretim hatları da Çin’de yoğunlaşmış durumda. Ürün gamında şu anda 4 bin 200 SKU bulunuyor, önümüzdeki yıllarda ürün çeşidinin 30 bin kaleme çıkarılması planlanıyor” dedi.

Vladimir Andreyev, Çin menşeli yedek parçalar arasında en çok talep gören grupların filtreler, balatalar, fren diskleri, süspansiyon parçaları ve soğutma sistemi elemanları olduğunu belirtti. Uzmana göre bu ürünlerin temel avantajı fiyat-kalite dengesi. Andreyev, “Tüketiciler hesap yapıyor ve aynı işlevi gören Avrupa üretimi bir parça için üç kat fazla ödeme yapmaya herkes hazır değil. Çinli yedek parçalar kalite ve kullanım ömrü bakımından öylesine gelişti ki bazı tedarikçiler, kendi parçalarının arızaya yol açması hâlinde motor revizyonunun masrafını karşılamayı taahhüt ediyor” dedi.

Yaşlanan araç parkı talebi destekliyor

Piyasa katılımcıları otomobil yedek parçalarına yönelik talebi farklı değerlendiriyor. Rolf, ocak-temmuz döneminde adet bazındaki sevkiyatların yıllık bazda yüzde 10 arttığını belirtiyor. Yuliya Truşkova, “Bu artık mevsimsel bir sıçrama değil, piyasanın yeni normu” değerlendirmesinde bulundu. Talebin temel itici gücünü araç parkının yaşlanması oluşturuyor. Rusya’daki otomobillerin yüzde 70’inden fazlası 10 yaşın üzerinde. Truşkova, araç yaşlandıkça bakım ve onarım ihtiyacının daha sık ortaya çıktığını belirtti. Truşkova’ya göre otomobil sahiplerinin çoğu daha önce filtre ve balata gibi standart sarf malzemeleriyle yetinirken, artık daha karmaşık ve pahalı komple ünitelere yönelik talep artıyor. Üst düzey yönetici, “Bununla birlikte, 10 yaşından büyük otomobillerin sahipleri pahalı orijinal yedek parçalardan giderek daha sık vazgeçiyor” dedi.

Tatyana Ovçinnikova, Fit Service’e yapılan ziyaret sayısının ocak-temmuz döneminde yıllık bazda yüzde 5 azaldığını, otomobil sahiplerinin servise daha seyrek başvurduğunu ve buna bağlı olarak mutlak değerlerle daha az yedek parça satın aldığını açıkladı. Ovçinnikova, “Dinamik üzerinde ülkedeki yakıt krizi etkili oluyor. Bu durum insanları otomobillerini daha az kullanmaya zorluyor. Ayrıca zorunlu olmayan işlerin daha sakin bir döneme ertelenmesi eğilimi de etkili” dedi. Otomobil sahiplerinin harcama yapısında ise ters yönde bir eğilim gözleniyor. 2025’te müşteri başına ortalama sekiz yedek parça düşerken, 2026’da bu sayı 8,8 parçaya yükseldi. Ovçinnikova, araç parkının yaşlandığını, onarımların daha karmaşık ve kapsamlı hâle geldiğini, tek bir parçayı değiştirmek yerine giderek daha sık bütün bir ünitenin yenilenmesi veya kapsamlı çalışma yapılması gerektiğini belirtti.

Rusya pazarında yedek parçalara erişim oldukça yüksek düzeyde. Vladimir Andreyev’in değerlendirmesine göre vakaların yüzde 90’ında onarım için gerekli parçalar bulunabiliyor. Bununla birlikte Kommersant’ın görüştüğü kaynaklar, Avrupa, Japon ve Amerikan markalarına ait orijinal komponentlerin Birleşik Arap Emirlikleri üzerinden paralel ithalat yoluyla tedarikinde sorunlar yaşandığını belirtti. Tatyana Ovçinnikova, “Orta Doğu’daki istikrarsızlık nedeniyle bu güzergâhtaki teslimat süreleri uzadı. Süreler 30-40 güne kadar çıkabiliyor” dedi.

Kommersant’ın yaptığı ankete göre komponent fiyatları yıl başından bu yana belirgin şekilde arttı. Yuliya Truşkova, fiyatların ortalama yüzde 20-30 yükseldiğini ve daha fazla artış için koşulların devam ettiğini düşünüyor. Ovçinnikova’nın verilerine göre popüler markalara yönelik yedek parçalar ortalama yüzde 15-20 pahalandı. Andreyev’in değerlendirmesine göre ise komponent fiyatları ocak ayından bu yana enflasyon, karmaşıklaşan lojistik ve etiketleme giderleri nedeniyle yüzde 5-10 arttı.

Kommersant’ın görüştüğü kaynaklara göre yedek parça pazarındaki talep yıl sonuna kadar istikrarlı seyredecek. Truşkova, Çin’in toplam otomobil komponenti ithalatındaki payının şimdiden yüzde 50 eşiğini aştığını ve artmaya devam ettiğini belirtti.