Rusya’da önerilen trafik kuralları teslimat sürelerini uzatabilir

Rusya’da elektrikli bisikletli kuryelerin kaldırımları kullanmasını yasaklamayı öngören trafik düzenlemesi, teslimat sürelerini uzatabilir ve şirketlerin maliyetlerini artırabilir.

Göç politikasının sıkılaştırılması ve tüketici faaliyetlerindeki düşüş nedeniyle son dönemde ciddi baskı altında bulunan kurye teslimat sektörü, yeni zorluklara hazırlanıyor. Rusya Ulaştırma Bakanlığında trafik kurallarına yönelik değişiklikler görüşülüyor. Düzenlemelerin yürürlüğe girmesiyle birlikte kuryelerin elektrikli bisikletlerle kaldırımlarda hareket etmesi yasaklanacak. Bu durum, teslimat güzergâhlarının değişmesine ve kuryelerin bir bölümünün otomobille teslimata yönelmesine yol açarak sektörde ciddi sorunlar yaratacak.

Rusya Ulaştırma Bakanlığında görüşülen kapsamlı trafik kuralı değişiklikleri, iş dünyasında büyük yankı uyandırdı. Taslak, kuryelerin kaldırımlara çıkmasını yasaklamayı ve yüksek güçlü elektrikli bisiklet sahiplerine M kategorisi sürücü belgesi zorunluluğu getirmeyi öngörüyor. Strategy Partners şirketinin Tüketici Sektörü ve Tarımsal Sanayi Kompleksi Birimi Direktörü Roman Samoylov’a göre, önerilen değişiklikler özellikle siparişlerin önemli bir bölümünün bireysel ulaşım araçlarıyla gerçekleştirildiği büyük şehirlerde kurye teslimat hizmetlerinin işleyişini ciddi biçimde etkileyebilir.

Moskova Ulaştırma Dairesinin Şubat 2026’da açıkladığı verilere göre, yalnızca başkentte her gün 25 bin kurye çalışıyor. Kuryeler, ağırlıklı olarak elektrikli bisikletlerle günde 650 bin yolculuk gerçekleştiriyor. Bu sayı, Moskova’nın cadde ve yol ağındaki bütün yolculukların yüzde 23’ünü oluşturuyor.

Moskova Belediye Başkan Yardımcısı Maksim Liksutov’un beklentisine göre, kent genelinde 120 bin olan teslimat çalışanı sayısı 2030 yılına kadar 300 bine ulaşacak. Rusya Sanayi ve Ticaret Bakanlığının tahminlerine göre ise ülke genelinde 1,5 milyon kurye çalışıyor.

Kommersant’ın haberine göre OneSync şirketinin kurucu ortaklarından Sergey Alumov, yeni düzenlemelerin kurye hizmetleri üzerindeki etkisinin her şehrin ulaşım altyapısına bağlı olacağını belirtti. Bisiklet yollarının gelişmiş olduğu yerlerde etkinin sınırlı kalabileceğini ifade eden Alumov, kaldırımlara alternatif güzergâhların bulunmadığı bölgelerde ise sonuçların çok daha ciddi olacağı uyarısında bulundu. Alumov’a göre bu durum, bir kuryenin vardiya boyunca tamamlayabileceği sipariş sayısını azaltacak ve teslimat başına maliyeti artıracak.

Rikom-Trust şirketinin kıdemli analisti Valeriya Popova, kuryelerin elektrikli bisikletlerle kaldırımlarda hareket etmesinin yasaklanmasının teslimat hizmetlerini çökertmeyeceğini ancak maliyetleri artıracağını belirtti. Popova’ya göre kuryelerin bir bölümü otomobillere geçecek ve bu da bisikletli veya yaya teslimata kıyasla daha yüksek maliyet yaratacak.

Roman Samoylov ise yapılaşmanın yoğun olduğu şehir bölgelerinde teslimat sürelerinin de uzayabileceğini öngörüyor. Samoylov’a göre bu gelişme, bir kuryenin vardiya başına gerçekleştirdiği teslimat sayısının azalmasına ve teslimat başına maliyetin yükselmesine yol açacak.

Sektörel yayın PRO Şering’in Genel Yayın Yönetmeni Denis Kungurov, teslimatın son aşamasında kullanılan güzergâhların taşıt yollarına kaydırılmasının teslimat hızını düşüreceğini ve teslimat faaliyetlerinin maliyetlerini ancak karşılayabilir hâle getirmeye başlayan şirketlerin kazançlarını olumsuz etkileyeceğini düşünüyor.

Kuryelerin yalnızca yüzde 15-20’sinin ehliyeti bulunuyor

Rusya Ulaştırma, Lojistik ve Posta-Kurye Şirketleri Birliği Başkanı Aleksandr Mityukov’a göre, yüksek güçlü elektrikli bisiklet kullanan kuryelere M kategorisi sürücü belgesi alma zorunluluğu getirilmesi de maliyetleri artıracak. Mityukov, bugün kuryelerin yalnızca yüzde 15-20’sinin sürücü belgesine sahip olduğunu tahmin ediyor.

Yandex Go, MTS Urent ve Whoosh’un da üye olduğu Mikromobilite Birliği, Ulaştırma Bakanlığından yüksek güçlü elektrikli bisikletler ile elektrikli scooterların moped sınıfına alınması yönündeki öneriden vazgeçilmesini istedi. Bu sınıflandırma, M kategorisi sürücü belgesi alınmasını zorunlu kılacak. Birlik başkanına göre, düzenlemelerde değişiklik yapılmaması hâlinde teslimat çalışanlarının bir bölümü sektörden ayrılacak, siparişler müşterilere daha geç ulaşacak ve teslimat maliyetleri artacak.

Bununla birlikte Urent ve Whoosh temsilcileri, önerilen bazı trafik kuralı değişikliklerinin paylaşımlı elektrikli scooter hizmetlerinde hâlihazırda uygulanan kurallarla örtüştüğünü belirtiyor. Bunlar arasında azami hızın yazılımla saatte 25 kilometreyle sınırlandırılması, kullanıcılar için yaş şartları ve iki kişinin aynı araçla yolculuk etmesinin yasaklanması bulunuyor.

Netvision Genel Müdürü Roman Kazaçenko, çok sayıda kamera bulunmasına rağmen bireysel ulaşım araçlarının kamusal alanlarda denetlenmesinin kolay olmayabileceğine dikkat çekti. Kazaçenko’ya göre, mevcut koşullarda bir elektrikli scooterın sahibini belirlemek oldukça zor. Bunun nedenlerinden biri kameraların yerleşiminden kaynaklanan teknik özellikler. Aynı araçta iki kişinin yolculuk ettiğinin veya yaya geçidinden araçtan inmeden geçildiğinin tespit edilmesi için yandan çekim daha uygunken, plakanın okunması için önden ya da arkadan görüntü alınması gerekiyor.

Kazaçenko, teknik sorunların yanı sıra idari engellerin de bulunduğunu belirtti. İhlal bilgilerinin kime iletileceğinin, bu bilgileri kimin kontrol edeceğinin, sonraki işlemlerden kimin sorumlu olacağının ve verilerin hukuka uygun biçimde işlenmesinin nasıl sağlanacağının belirlenmesi gerekiyor.

Kazaçenko, “Otomobil sürücülerinin trafik ihlallerini otomatik olarak tespit eden sistemlerde de benzer bir süreçten geçmiştik” dedi. Kazaçenko’ya göre bireysel ulaşım araçlarının denetiminde de benzer bir süreç yaşanacak.

Üçüncü taraf lojistik hizmetleri sunan NC Logistic şirketinin Lojistikten Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Artyom Vaskanyan, tüketicilerin daha fazla ödeme yapmaya hazır olmaması nedeniyle kurye şirketlerinin artan maliyetlerini karşılamak için teslimat ücretlerini sınırsız biçimde yükseltemeyeceğini belirtti.

Vaskanyan’a göre teslimat ücretinin 100-200 ruble olması, birçok tüketici tarafından sağlanan kolaylık karşılığında kabul edilebilir bir ödeme olarak görülüyor. Ancak ücret 500 rubleye yükseldiğinde tüketiciler, mağazaya veya sipariş teslim noktasına kendilerinin gitmesinin daha kolay olup olmayacağını düşünmeye başlayabilir.

Sergey Alumov, perakende şirketlerinin teslimat maliyetlerini azaltmak amacıyla yerel depolar, yalnızca çevrim içi siparişlerin hazırlanması için kullanılan dark store’lar ve en yakın mağazadan teslimat hizmetlerini geliştirdiğini belirtti. Alumov’a göre bu uygulamalar sayesinde nüfusu bir milyonun üzerindeki şehirlerde ortalama teslimat mesafesi 2026’nın ilk çeyreğindeki 7,3 kilometreden üçüncü çeyrekte 6,3 kilometreye geriledi.

Yandex’in yıl sonuna kadar 5 bin teslimat robotunu hizmete alma planı

PEK: Fulfillment Ürün Direktörü Mihail Petrov, işletmelerin teslimat çalışanlarının yerine giderek daha fazla tekerlekli teslimat robotu kullanmaya başlayacağını düşünüyor. Petrov’a göre bunun nedeni, robotların kaldırımlarda hareket edebilecek olması.

Bu alandaki büyüme şimdiden dikkat çekiyor. Daha önce tekerlekli robotlar ağırlıklı olarak Moskova ve St. Petersburg’un merkezi bölgelerinde test edilirken, bugün kullanım alanları önemli ölçüde genişledi.

Yandex’in verilerine göre, 2026’nın ikinci çeyreğine gelindiğinde teslimat robotlarının sayısı 1.000’e ulaştı. Şirket, yıl sonuna kadar 5 bin robotu hizmete sokmayı planlıyor.

Bununla birlikte Sergey Alumov, robotların şimdilik kuryelerin yerini tamamen alamayacağını düşünüyor. Alumov’a göre robotların büyük bölümü, özellikle çok katlı apartmanlarda “kapıdan kapıya” teslimat yerine yalnızca “sokaktan sokağa” teslimat gerçekleştirebiliyor.

Bustrade Ürün Direktörü Kristina Barzakovskaya, yayaların güvenliği açısından elektrikli bisiklet kullanımına yönelik kuralların sıkılaştırılmasının yerinde olduğunu belirtti. Barzakovskaya, kuryelerin sık sık ağır elektrikli bisikletler ve mopedlerle kaldırımlarda hareket ederek vatandaşlar için tehlike oluşturduğunu ifade etti.

Rusya Devlet Trafik Güvenliği Müfettişliğinin verilerine göre, 2025 yılında ülkede elektrikli scooter, elektrikli bisiklet ve diğer bireysel ulaşım araçlarının karıştığı 3 bin 200 trafik kazası meydana geldi. Bu sayı, bir önceki yıla göre yüzde 24 azaldı. Kazalarda 68 kişi hayatını kaybetti, 3 bin 380 kişi yaralandı.

En fazla kaza 629 olayla Moskova’da kaydedildi. Moskova’yı 198 kazayla Krasnodar Bölgesi ve 193 kazayla St. Petersburg izledi.

Ancak Kristina Barzakovskaya’ya göre yalnızca yasak getirilmesi sorunu çözmeyecek. Mevcut trafik kuralları, yakınlarda bisiklet yolu bulunmaması durumunda scooter kullanan bir kuryenin kaldırıma çıkmasına izin veriyor. Değişiklikler yürürlüğe girdikten sonra ise kurye otomobillerle aynı yolu kullanmak zorunda kalacak. Barzakovskaya, bunun kuryelerin trafik kazasına karışma riskini artıracağına dikkat çekti.

Rusya İçişleri Bakanlığının verilerine göre, 2025 yılında ülke yollarında 13 bin 900 kişi hayatını kaybetti. Bu sayı, bir önceki yıla göre yüzde 3,1 azaldı.

Kuper şirketi de elektrikli bisikletlerin taşıt yolunda hareket etmesinin hem kuryeler hem de otomobil sürücüleri açısından ek riskler oluşturabileceği görüşünde. Şirkete göre aynı yönde hareket edilse bile farklı araç türlerinin hızları arasında önemli farklar bulunuyor.

Kurallar sürekli sıkılaştırılıyor

Kurye sektöründeki düzenleyici şartların giderek ağırlaştırılması, piyasayı birkaç yıldır etkiliyor. Üstelik bu değişiklikler yalnızca trafik kurallarıyla sınırlı kalmıyor, istihdam koşullarını da kapsıyor.

Aleksandr Mityukov, Rusya’da 50’den fazla bölgenin göçmenlerin teslimat sektöründe çalışmasına yönelik çeşitli biçimlerde yasaklar getirdiğini hatırlattı.

Mityukov’a göre, Temmuz 2025’ten bu yana göçmenlerin teslimat sektöründe çalışmasının yasak olduğu St. Petersburg’da büyük teslimat şirketlerinin maliyetleri iki katına çıktı. Kuryelere ödenen ücretler ise yüzde 20 veya daha fazla arttı.

Mityukov, Rus kuryelerin iş verimliliğinin çoğu zaman göçmen kuryelerden daha düşük olması nedeniyle artık daha fazla kurye istihdam edilmesi gerektiğini de belirtti.

Kadrovi Kapital şirketinin Genel Müdür Yardımcısı Arsen Badalyan’ın tahminine göre, Moskova’daki kuryelerin yaklaşık yüzde 60’ını yabancı ülke vatandaşları oluşturuyor.

Rusya’da 2027 yılında pilot uygulamasının başlatılması planlanan yeni bir istihdam modeli de gündemde. Model, yabancı işçilerin belirli bir işverenin ihtiyaçları doğrultusunda, çalışma koşulları önceden kararlaştırılarak istihdam edilmesini öngörüyor. Sergey Alumov, bunun işe alınabilecek çalışan havuzunu daralttığını belirtti.

Kurye istihdamını etkileyen bir başka değişiklik ise kendi hesabına çalışan teslimat görevlilerini kapsıyor.

Mihail Petrov’un aktardığına göre, 1 Ekim 2026’dan itibaren kendi hesabına çalışanlar ve bireysel girişimciler için tek bir müşteriye yönelik aylık çalışma süresi 60 saatle sınırlandırıldı. Bir çalışanın bu sınırı art arda altı ay boyunca aşması durumunda platform, söz konusu kişinin siparişlere erişimini iki ay süreyle engelleyecek.

Düzenleme, iş ilişkilerinin bağımsız çalışma biçiminde gösterilerek gizlenmesini önlemeyi amaçlıyor. Ancak kuryeler açısından bu uygulama, tek bir hizmet üzerinden elde edilen gelirin önemli ölçüde azalması anlamına geliyor. Bu nedenle kuryeler ya birden fazla platformda çalışmak ya da şirketlerin kadrolu çalışanı olmak zorunda kalıyor.

Bununla birlikte bütün teslimat hizmetleri, sosyal güvenlik ve vergi ödemelerinden tasarruf etmek istedikleri için kuryelere kadrolu istihdam olanağı sunmaya hazır değil.

Rusya Reklam Endüstrisi Analitik Merkezinin hh.ru verilerine dayanarak yaptığı hesaplamaya göre, 2026’nın ikinci çeyreğinde Rusya’da kuryelere teklif edilen medyan aylık ücret, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 23 artarak 125 bin 500 rubleye yükseldi.

Kurye hizmetlerinde büyüme hızı geriledi

Kurye teslimat sektörünü olumsuz etkileyen en ciddi gelişmelerden biri de tüketici faaliyetlerindeki gerileme oldu.

Sber İndeks verilerine göre, 12-18 Ekim haftasında reel tüketici harcamaları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 0,03 azaldı.

Kuryeler, yaz aylarında yakıt fiyatlarının yükselmesi ve yakıta erişimin zorlaşmasından da olumsuz etkilendi. Mihail Petrov’un değerlendirmesine göre, benzinin litre fiyatı bir yılda yüzde 21,4 artarak 78,7 rubleye çıktı.

Araçların onarım maliyetleri de yıllık bazda yüzde 14, yedek parça giderleri ise yüzde 16 yükseldi.

Bütün bu faktörler teslimat sektörünün gelişimini belirgin biçimde etkiledi.

Rusya Federal Devlet İstatistik Servisinin (Rosstat) verilerine göre, Ocak-Eylül 2026 döneminde Rusya’da halka sunulan kurye hizmetlerinin hacmi, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 7,3 artarak 55,5 milyar rubleye ulaştı.

Oysa aynı göstergedeki yıllık büyüme bir yıl önce yüzde 31,5, iki yıl önce ise yüzde 36,5 düzeyindeydi.