.webp){kind=logo}
Karadeniz’de deniz taşımacılığına yönelik risklerin artması, Rusya bağlantılı konteyner ve feribot seferlerini etkiliyor. Bazı şirketler Novorossiysk servislerini askıya alırken bazıları yüklerini Sankt-Peterburg ve alternatif güzergâhlara yönlendiriyor.
Yabancı konteyner hatları, Karadeniz’deki deniz taşımacılığına yönelik riskler nedeniyle Rusya ile seferlerini askıya almaya başladı. Faaliyetlerini sürdüren operatörler ise yük akışını Sankt-Peterburg’a veya alternatif güzergâhlara yönlendirerek Karadeniz bölgesine ait yükleri kara yoluyla diğer havzalardaki limanlara ulaştırıyor. Hem Rus limanlarından tahıl ve kömür sevkiyatlarında hem de Türkiye’den meyve ve sebze taşıyan feribot seferlerinde zorlu bir durum yaşanıyor.
Türkiye merkezli Akkon Lines (Türkiye ile Rusya arasında iki gemiyle konteyner taşımacılığı yapıyordu), Rus limanlarına gemi uğraklarını askıya aldığını açıkladı. Şirket, 28 Ağustos’ta müşterilerine gönderdiği bildirimde, son güvenlik değerlendirmesinin ardından bu karara vardığını belirtti. Bildirimde, “Durumun daha fazla tırmanmasının mürettebat, gemi ve yük açısından risklerin artmasına yol açacağını tespit ettik. Buna bağlı olarak gerek denizde gerekse karada bulunan ve Rusya’ya giden tüm yükler, yükleme limanlarına iade edilecek ve/veya bu limanlarda boşaltılacak” ifadeleri kullanıldı. Akkon, koşullar elverir elvermez Rusya’ya yönelik servislerin yeniden başlatılacağı konusunda bilgilendirme yapacağını bildirdi.
Akkon, ağustos başında Hindistan’dan Novorossiysk’e giden yükler için savaş riski ek ücreti (WRS) uygulamaya başlamış, 11 Ağustos’ta ise Novorossiysk’e gemi uğraklarını durdurduğunu ve yükleri TEU başına 2,5 bin dolar ek ücretle Sankt-Peterburg’a yönlendireceğini açıklamıştı. Akkon, üç gün sonra Novorossiysk’e yeniden döneceğini açıklayarak Novorossiysk’e giden ve buradan çıkan tüm konteynerlere WRS uygulamaya başladı. Ancak 21 Ağustos’ta şirkete ait RMS Team konteyner gemisi insansız hava aracı (İHA) saldırısına uğradı ve yangın çıktı. Türkiye-Rusya hattında faaliyet gösteren konteyner hatları şu anda fiilen ya Novorossiysk servislerini askıya aldı ya da gemilerini Sankt-Peterburg’a yönlendirdi.
Konteyner hatları Novorossiysk servislerini durduruyor
Kommersant’ın haberine göre Türkiye-Rusya hattında faaliyet gösteren konteyner hatları şu anda fiilen ya Novorossiysk servislerini askıya aldı ya da gemilerini Sankt-Peterburg’a yönlendirdi.
Dünyanın en büyük konteyner hattı MSC de 25 Ağustos’ta MSC Ulsan III’e düzenlenen saldırının ardından 26 Ağustos’ta Novorossiysk servislerini durdurduğunu bildirdi. 2,7 bin TEU kapasiteli gemi Novorossiysk’ten hareket etmişti, yaralanan olduğuna ilişkin bilgi verilmedi. MarineTraffic verilerine göre MSC Ulsan III, 27 Ağustos’ta Türkiye’nin Tekirdağ Limanı’na ulaştı. Arkas Line (İskenderiye-İstanbul-Novorossiysk) da 28 Ağustos’ta Novorossiysk servislerini durdurduğunu bildirdi. Şirketin bu hatta çalışan Mehmet Kahveci A adlı gemisi İskenderiye’de bulunuyor.
“Yanina” adlı gemisi 1 Ağustos gecesi düzenlenen saldırı sonucu batan FESCO, ağustos başında Karadeniz suları üzerinden yapılacak sevkiyatlara ilişkin başvuru kabulünü askıya aldı. Şirket daha sonra alternatif teslimat güzergâhlarının kullanımını genişlettiğini bildirdi. Vladivostok Deniz Ticaret Limanı’ndan Krasnodar Krayı’ndaki Timaşevskaya istasyonuna ayda iki, Rostov-na-Donu’ya ise dört konteyner treni gönderilmesi öngörülüyor. Rostov-na-Donu ve Timaşevsk’ten ihraç yüklerinin sevkiyatı için Vladivostok’a trenler gönderiliyor, ardından yükler deniz hatlarıyla Doğu ve Güneydoğu Asya ülkelerine taşınıyor. FESCO, geçen hafta 26 Ağustos’ta Sankt-Peterburg’dan Türkiye’ye ilk gemisini gönderdiğini açıkladı. Marmed’in sefer tarifesine göre şirket, Seadragon gemisiyle Novorossiysk’e giden konteynerleri Sankt-Peterburg’a hareket eden Stonefish adlı başka bir gemiye aktarıyor. Alpha Shipping, Ametist ve diğer şirketler de Sankt-Peterburg’a yöneldi.
Infoline-Analitika Başkanı Mihail Burmistrov, Karadeniz’deki kısıtlamaların yıl sonuna kadar devam etmesi hâlinde Sankt-Peterburg limanlarındaki ilave konteyner akışının yaklaşık 100 bin TEU’ya ulaşabileceğini düşünüyor. Uzman, öncelikle Çin, Hindistan ve Güneydoğu Asya’dan gelen konteynerlerin yönlendirileceğini belirtti. Burmistrov ayrıca, Bronka dahil Büyük Sankt-Peterburg Limanı’ndaki konteyner terminallerinin toplam nominal kapasitesinin yılda 3,1 milyon TEU’yu aştığını ve bugün bu terminallerin en fazla yüzde 50 kapasiteyle çalıştığını kaydetti.
Feribot taşımacılığı da saldırılardan etkileniyor
Türkiye ile deniz ulaşımı, başta sebze ve meyve taşımacılığı olmak üzere feribot taşımacılığı gibi diğer segmentlerde de durma noktasına geliyor. Türkiye merkezli Kalyoncu Shipping’e ait Nadezhda ve LDR Yasar ro-ro gemileri 4 Ağustos’ta saldırıya uğradı. Bunun ardından şirket, mevcut koşullarda gemilerindeki mürettebatın ezici çoğunluğunun çalışmayı sürdürmeyi reddettiğini bildirerek Rusya ile operasyonlarını askıya aldı. Bir sonraki saldırı dalgası 26 Ağustos’ta gerçekleşti. Sebze yüklü Lider Bordo Mavi adlı ro-ro gemisi 25 Ağustos’ta Samsun’dan Novorossiysk’e doğru yola çıktı ancak Tuapse’ye yöneldi. Gemi, 26 Ağustos’ta Tuapse açıklarında üç İHA’nın saldırısına uğradı, beş kişi yaralandı ve gemi hasar gördü. Ardından gönderilen Lider Kocatepe adlı ro-ro gemisi de saldırıya uğradı. Bu olayların ardından Ukrayna’nın Türkiye Büyükelçisi Nariman Celalov, Türkiye Dışişleri Bakanlığına çağrıldı. Sektörden “Kommersant”a konuşan bir kaynak, sürekli saldırılara rağmen bazı tahıl gemileri ve diğer kuru yük gemilerinin bölgede çalışmayı sürdürdüğünü, mürettebatlarının muhtemelen yüksek primler nedeniyle gözü kara bir cesaret sergilediğini söyledi. Turkey Recap verilerine göre ise temmuzdan bu yana savaşan taraflar Türkiye bağlantılı 24 gemiye saldırdı.
