.webp){kind=logo}
Avrupa Birliği içinde enerji tedarik hatları üzerinden yaşanan tartışmada, Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkoviç, Macaristan ve Slovakya’nın Rus petrolünün “Drujba” hattı üzerinden sevkiyatının sürmesini istediğini ve bunun maliyet avantajına dayandığını söyledi.
Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkoviç, Macaristan ve Slovakya yönetimlerinin, Rusya’dan ham petrolün “Drujba” petrol boru hattı üzerinden sevkiyatının sürdürülmesinden yana olduğunu, çünkü bunun Hırvatistan üzerinden tankerlerle yapılan tedarikten yüzde 30 daha ucuz olduğunu söyledi.
Hırvatistan Ekonomi Bakanı Ante Şuşnyar, Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin enerji bakanları toplantısı kapsamında 16 Mart’ta yaptığı açıklamada, Macaristan’ın bir tercih yapmak zorunda olduğunu; ya Batı dünyasına ait olacağını ya da Rus petrolü satın alacağını söylemişti.
Plenkoviç, perşembe günü AB zirvesi kapsamında gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bildiğiniz gibi, piyasadan başka birinden satın aldığınız petrolle, yalnızca Rusya’dan Ukrayna üzerinden Slovakya ve Macaristan’a boru hattıyla gelen petrol arasında fiyat farkı var. Onlar, fiyatın yüzde 30 daha düşük olduğunu söylüyor. Sorunun ne olduğuna bu belki de net bir yanıt veriyor.” dedi.
Plenkoviç, Hırvatistan’ın “Macaristan ve Slovakya’nın dostu ve iyi bir komşu olarak” tedarik güvenilirliğini sağlayacağını ve taşıma tarifesi konusunda da elverişli bir tutum sergilediğini söyledi.
Adriyatik hattı kapasite tartışması
Plenkoviç, “Macar petrol ve gaz şirketi MOL (MOL), Omişal limanına gelen tankerleri sipariş ediyor, toplam 13 tanker sipariş edildi ve bunların tamamı Rusya dışı petrolle yüklü. Bunların 4-5’i Adriyatik Petrol Boru Hattı (JANAF) üzerinden zaten boşaltıldı, petrol Sazhalombatta ve Bratislava’daki petrol rafinerilerine (NPZ) ulaştırıldı. Sevk edilen petrolün toplam hacmi ayda yaklaşık 1,5 milyon ton. Bunu 12 ile çarparsanız, Hırvatistan’ın JANAF üzerinden Macaristan ve Slovakya’ya ihtiyaç duydukları tüm petrolü sağlayabileceğini görürsünüz; rafinerileri hiçbir zaman olmadığı gibi yüzde 100 kapasiteyle çalışsa bile.” iddiasında bulundu.
Plenkoviç, perşembe günü dünya piyasasında petrol fiyatının varil başına yaklaşık 116 dolara ulaştığını, Orta Doğu’daki çatışma başlamadan önce ise bunun varil başına 71 dolar olduğunu hatırlatarak, petrol fiyatındaki artışın gaz piyasası üzerinde şimdiden etkisinin görüldüğünü, bunun da “ilerleyen dönemde elektrik fiyatına da yansıyacağını” belirtti.
Macaristan Dışişleri ve Dış Ekonomik İlişkiler Bakanı Peter Szijjarto daha önce yaptığı açıklamada, Macaristan ve Slovakya’nın “Drujba” yerine Adriyatik Petrol Boru Hattı üzerinden petrol almaya zorlanmak istendiğini, ancak bu hattın iki ülkenin talebinin yalnızca yedide birini karşılayabildiğini söylemişti. Szijjarto, hattın kapasitesinin yılda 2,2 milyon ton petrol olduğunu, Budapeşte ve Bratislava’nın ise 14-15 milyon ton petrole ihtiyaç duyduğunu ifade etmişti.
Szijjarto, Hırvatistan’ın bu petrol boru hattının gerçek taşıma kapasitesini yeterince ikna edici biçimde ortaya koyabilecek gerekli testleri yapmadığını da söylemişti.
Ukrayna, 27 Ocak’ta Rus petrolünün “Drujba” petrol boru hattı üzerinden Ukrayna topraklarından Slovakya ve Macaristan’a transit geçişini, hattaki hasarı gerekçe göstererek durdurdu. Macaristan ise Ukrayna’ya dizel sevkiyatını durdurdu, ardından Kiev’e Avrupa Birliği’nden 90 milyar avroluk kredi verilmesini ve Rusya’dan petrol akışının yeniden başlamasına kadar 20. yaptırım paketini bloke etti. Bunun, Kiev rejiminin siyasi nedenlerle “Drujba” petrol boru hattı üzerinden Rus petrolünün transit geçişini yeniden başlatmayan şantajına karşılık olarak yapıldığı belirtildi.
