.webp){kind=logo}
Rusya’nın haziran ayındaki tahıl ihracatında Türkiye’ye yapılan sevkiyatlar da öne çıktı. Rusya Tahıl Birliği verilerine göre başlıca tahıl ihracatı yıllık bazda iki kat artarken, Türkiye’ye buğday ihracatı iki katına, mısır sevkiyatı ise kota artışının etkisiyle 238 bin tona çıktı.
Rusya, ön verilere göre haziranda başlıca tahıl türlerinden (buğday, arpa, mısır) 2,9 milyon ton ihracat sevkiyatı yaptı. Bu rakam, Haziran 2025’e göre 2 kat fazla oldu. Rusya Tahıl Birliği (RZS), Rus tahılına talep artışını etkileyen faktörlere haziranda Avrupa’daki sıcak hava dalgasının da eklendiğini, bunun hasatta düşüşe yol açabileceğini değerlendirdi.
Birliğin Analitik Departmanı Direktörü Yelena Tyurina, Interfax’a yaptığı açıklamada buğday sevkiyatlarının haziranda 2,5 milyon ton olduğunu, bunun bir yıl öncesine göre 1,8 kat fazla olduğunu, mısır sevkiyatlarının 351 bin tonla 4,4 kat arttığını, arpa sevkiyatlarının ise bir yıl önceki 2,9 bin tondan 81,8 bin tona yükseldiğini bildirdi.
Tyurina, “Ön değerlendirmeye göre 2025/26 tarım sezonu (temmuz-haziran) sonuçlarında başlıca tahıl türlerinin ihracatı 54,3 milyon ton oldu. Bu, RZS’nin değerlendirmesine göre 52,5 milyon ton sevkiyat yapılan geçen sezona kıyasla yüzde 3,4 fazla. Buğday ihracatına ilişkin ön değerlendirme 47,5 milyon ton; bu da önceki sezona göre (45,3 milyon ton) yüzde 4,9 fazla. Mısır ihracatı yüzde 15 artarak 3,2 milyon tona çıktı. Buna karşılık arpa ihracatı önceki sezondaki 4,4 milyon tondan 3,4 milyon tona geriledi.” dedi.
Rus buğdayında alıcı ülke sayısı arttı
Tyurina, haziranda Rus buğdayı satın alan ülke sayısındaki artış eğiliminin korunduğunu, Körfez ülkelerinin alımlarını artırdığını belirterek, bu artışın faktörlerinden birinin tedarik istikrarı olduğunu kaydetti.
Haziran sonuçlarına göre alıcılar arasında Suudi Arabistan ilk sırada yer aldı. Bu ülkenin pazarına yapılan sevkiyatlar, geçen yılın haziran ayına göre 8,7 kat artarak 237 bin tona çıktı. Sezonun ikinci yarısında (ocak-haziran 2026) aktif alıcı olan Kenya, bir yıl önceki 722 tona karşılık 227 bin ton alım yaptı; artış 31 kat oldu. Türkiye’ye ihracat iki kat artarak 201 bin tona yükseldi.
Tyurina, “Geçen yıl haziranda Rus buğdayı almayan ülkelere sevkiyatlar da hareketlendi; Latin Amerika’dan alıcılar geri dönüyor. Nitekim Brezilya’ya 155 bin ton, Venezuela’ya 63 bin ton, Meksika’ya 53 bin ton sevkiyat yapıldı.” ifadelerini kullandı. Haziran sevkiyatlarında Tanzanya (117 bin ton), Vietnam (55 bin ton) ve Güney Afrika Cumhuriyeti (54 bin ton) de yeni güzergahlar oldu. Ayrıca Hindistan’a 26 bin ton buğday sevk edildi. Uzman, “Rus buğdayı bu ülkeye uzun süredir ihraç edilmiyordu.” değerlendirmesinde bulundu.
Tyurina’ya göre buğday, bu yıl haziranda bir yıl önceki 20 ülkeye karşılık 26 ülkeye gönderildi; mısır ise iki ülkeye sevk edildi. Türkiye’ye ihracat, bu tahılın alım kotasının artırılması zemininde bir yıl önceki 4 bin tondan 238 bin tona yükseldi. İran’a ihracat ise 3,5 kat artarak 113 bin tona çıktı. İran aynı zamanda arpanın da aktif alıcısı oldu; haziranda bu ülkenin pazarına 63,7 bin ton arpa gönderildi. Geçen sezon haziranda İran’a sevkiyat yapılmamıştı.
Tyurina, haziranda buğday sevkiyatını bir yıl önceki 43 şirkete karşılık 27 şirketin yaptığını da bildirdi. Tyurina, “İhracatçı sayısı son aylarda artı/eksi 30 şirket düzeyinde optimize oldu.” dedi.
Tahıllar ve baklagiller haziranda 21 liman üzerinden sevk edildi. Geleneksel olarak liderliği Novorossiysk sürdürüyor; buradan yapılan sevkiyatlar 1,8 kat artarak 837 bin tona çıktı. Açık deniz aktarması 1,9 kat artarak 795 bin tona yükseldi. Rostov terminalleri üzerinden 525 bin ton gönderildi; artış neredeyse 2,2 kat oldu. Tuapse üzerinden 219 bin ton (3,6 kat), Azov üzerinden ise 203 bin ton (3,4 kat) sevkiyat yapıldı.
Tyurina, “Baltık’taki Vısotsk üzerinden sevkiyatların hareketlendiğini belirtmek gerekir; artış 2,5 katla 150 bin tona çıktı. Mevcut durumda bu olumlu bir gelişme, aktarma güney bölgelerinin dışına çıkıyor.” diye konuştu.
Nehir limanlarından sevkiyat hacmi yükseldi
Tyurina’ya göre haziranda nehir-deniz tipi gemilerle nehir limanlarından tahıl sevkiyatında da artış kaydedildi. Tolyatti üzerinden 44,8 bin ton (3,5 kat artış), Kamışin üzerinden 36,6 bin ton (2,4 kat), Volgodonsk üzerinden 34,6 bin ton (8 kat) sevkiyat yapıldı.
Tyurina, nehir limanları üzerinden aylık sevkiyat hacimlerinin de arttığına dikkati çekti. Tyurina, “Daha önce bunun ayda 10 bin tona kadar olduğunu, ortalamada 6-7 bin ton civarında seyrettiğini söylüyorduk; şimdi ise 30 bin ton ve üzerine çıkıyoruz.” dedi.
Uzman, Avrupa’da hasadı tehdit eden sıcak havanın da Rus tahılına talep artışını teşvik ettiğini ifade etti.
Piyasadaki fiyat durumuna ilişkin değerlendirmede bulunan Tyurina, haziranda RZS izleme göstergelerinin tamamında fiyat düşüşü kaydedildiğini bildirdi. Fransız buğdayının fiyatı ay içinde yüzde 0,8 düşerek ton başına 237 dolara, Amerikan buğdayının fiyatı yüzde 6,3 düşerek ton başına 238 dolara geriledi. Rus buğdayı (FOB Novorossiysk) 1 Haziran’daki 245 dolardan 232 dolara düştü. Tyurina, “Üstelik yeni tarım sezonu (1 Temmuz 2026’da başladı – IF) Rus buğdayı fiyatlarını Avrupa buğdayına göre ton başına 5 dolarlık indirimle karşıladı.” dedi.
Tyurina’ya göre haziranda buğday üretici fiyatlarında da düşüş kaydedildi. Bunun başlıca nedenlerinden biri yeni mahsul tahılın piyasaya girmesi oldu. Buğday fiyatları haziran başındaki ton başına 14 bin 415 rubleden 14 bin 220 rubleye geriledi. Dolar karşılığında ise ton başına 198,7 dolardan 181,7 dolara düştü. Tyurina, “Düşüş oldukça hissedilir.” değerlendirmesinde bulundu.
Yıllık bazda fiyat dinamiği farklı yönlerde seyretti. Avrupa buğdayı fiyatları, Temmuz 2025 başına göre yüzde 3, Amerikan buğdayı fiyatları yüzde 9,7 arttı. Ancak iyi hasat tahminlerinin etkisiyle Rus buğdayının fiyatı (4. sınıf, FOB Novorossiysk) yüzde 1,7 geriledi. Uzman, “Bu fiyatlar elbette Rus tahılının dünya pazarındaki rekabet gücünü artırıyor, ancak üretim karlılığını düşürüyor.” dedi.
Tyurina’ya göre üretici fiyatları Temmuz 2026 başında ton başına 14 bin 200 ruble olurken, bir yıl önce 15 bin 400 ruble seviyesindeydi.
