.webp){kind=logo}
Rusya’da 2026’nın ilk 9 ayında 3–10 milyon rublelik mevduatların sayısı geçen yılki sonuca göre yüzde 11,4 arttı. Eskro hariç bireysel fonların yarısından fazlası büyük hesaplarda.
2026 yılının ilk üç çeyreğinde en hızlı büyüyen mevduat grubu, yüksek tutarlı hesaplar oldu. Bu mevduatların bireysel müşterilerin bankalardaki toplam fonları içindeki payı, eskro hesapları hariç tutulduğunda yarıyı aştı. Buna karşılık, 1,4 milyon rubleye kadar olan mevduatların hem sayısı hem de toplam hacmi azaldı. Banka mevduatlarının daha büyük tutarlarda yoğunlaşması, hem ayrıcalıklı müşterilere sunulan daha cazip koşullarla hem de bazı mevduat sahiplerinin birikimlerini tek hesapta toplamasıyla bağlantılı. Küçük tutarlı mevduatların hacmindeki düşüş ise yalnızca hesapların kapatılmasından değil, biriken faizler sayesinde mevduatların daha yüksek tutarlı gruplara geçmesinden de kaynaklanabilir.
Rusya’da 2026 yılının ilk dokuz ayında bireysel banka mevduatları arasında en hızlı büyüyen gruplar, yüksek tutarlı hesaplar oldu. Mevduat Sigorta Ajansının düzenli izleme raporundaki verilere göre, 3 ila 10 milyon ruble tutarındaki mevduat hesaplarının sayısı geçen yılki sonuca kıyasla yüzde 11,4, 10 milyon ruble ve üzerindeki hesapların sayısı ise yüzde 8,1 arttı. Ayrıca 3 ila 10 milyon ruble tutarındaki mevduatların toplam hacmi yüzde 11,9 büyüdü. Buna karşılık, raporlama dönemi sonunda 1 milyon rubleye kadar olan mevduatların hacmi yüzde 8,3 azaldı. Eskro hesapları hariç tutulduğunda, vatandaşların toplam mevduat hacmi yılbaşından bu yana yüzde 2,1 artarak 66,7 trilyon rubleye ulaştı. Bunun 20,4 trilyon rublesini 10 milyon rubleyi aşan mevduatlar, 14,2 trilyon rublesini ise 3 ila 10 milyon ruble tutarındaki mevduatlar oluşturdu.
Avantajlı faizler yüksek tutarlı mevduatları destekliyor
Banka mevduatlarına ve birikim hesaplarına yönelik ilgi, üçüncü çeyrekte faiz oranlarının yükselmesiyle destekleniyor. Rusya Merkez Bankasının verilerine göre, haziran ayının son 10 günlük döneminden kasım ayının ilk 10 günlük dönemine kadar bankaların mevduatlara uyguladığı ortalama azami faiz oranı yıllık yüzde 12,8’den yüzde 13,3’e yükseldi. Bankalar ayrıca ayrıcalıklı müşterilerine daha avantajlı koşullar sunuyor. VTB Bankası, eylül ortasından itibaren en az 30 milyon ruble tutarında varlığı bulunan Private Banking müşterileri için 1,5 yıl vadeli mevduat faizini yıllık yüzde 13,9’a çıkardı. Alfa-Bank ise ekim ayında Alfa Only ayrıcalıklı müşteri statüsüne geçenlere, birikim hesaplarında ilk üç ay için yıllık yüzde 15 hoş geldin faizi sunuyor. VS Consulting’in yönetici ortağı Mihail Svobodin, hesaplarında bu büyüklükte tutarlar bulunduran kişilerin genellikle nitelikli yatırımcılar olduğuna dikkat çekti. Svobodin, “Tahvil ve hisse senedi piyasalarında yaşanan dalgalanmalar göz önüne alındığında, daha güvenilir bir araç olan mevduatı tercih ediyorlar” değerlendirmesinde bulundu.
Kommersant’ın haberine göre tasarrufların daha büyük tutarlı mevduatlara yönelmesinde başka faktörler de etkili oldu. Expert RA derecelendirme kuruluşunun yönetici direktörü Yuriy Belikov, “Önceki dönemlerde banka mevduatlarının yüksek getirisi, vatandaşların bir bölümünün birikimlerini yalnızca korumasına değil, faiz ödemeleri sayesinde artırmasına da olanak sağladı” dedi. Rusya Federasyonu Hükümetine bağlı Finans Üniversitesi Doçenti Pyotr Şçerbaçenko ise büyük tutarlı mevduatlardaki artışın, “örneğin konut satın almak gibi gelecekteki yatırımlar için kaynakların bir araya getirildiğine işaret ettiğini” düşünüyor.
Uzmanlar, daha önce faiz oranlarında yaşanan düşüşlerin ardından mevduatların tek hesapta toplanmasının da bu eğilimde rol oynamış olabileceğini belirtiyor. Ulusal Derecelendirme Ajansının (NRA) derecelendirme biriminde kıdemsiz yönetici direktör olarak görev yapan Pavel Jolobov, “Bazı müşteriler için farklı bankalarda, farklı tutarlarda ve vadelerde açılmış mevduat hesaplarını yönetmek yerine bütün paralarını tek bir mevduat hesabında toplamak daha kolay hale geliyor” dedi. Rusya Merkez Bankasının verilerine göre, 2026 yılının ilk yarısında büyük bankaların mevduatlarına uyguladığı ortalama azami faiz oranı yıllık yüzde 15,3’ten yüzde 12,8’e geriledi.
Küçük mevduatlar daha yüksek tutarlı gruplara geçebiliyor
İstatistiklerde mevduatların farklı tutar grupları arasında yer değiştirmesinden kaynaklanan etkinin de ayrıca dikkate alınması gerekiyor. Yuriy Belikov, “Biriken faizler ve hesaba eklenen paralar, mevduat sahibini 1 milyon rubleye kadar olan gruptan daha yüksek bir tutar grubuna taşıyabilir” dedi. Bu nedenle Belikov’a göre küçük tutarlı mevduatların sayısındaki azalma, insanların topluca mevduat hesaplarını kapatıp paralarını harcadığı anlamına gelmek zorunda değil. Bu hesapların bir bölümü yalnızca bir üst tutar grubuna geçmiş olabilir.
Uzmanlar, büyük tutarlı mevduatlardaki artış eğiliminin devam edebileceğini ancak büyüme hızının aynı ölçüde yüksek kalmasının zorunlu olmadığını düşünüyor. Yuriy Belikov, yıl sonunda geleneksel olarak primler, yıl sonu ikramiyeleri, temettüler ve ticari faaliyetlerden elde edilen gelirler gibi ek tasarruf kaynaklarının ortaya çıktığını belirtti. Bununla birlikte Belikov, “Faiz oranları düştükçe mevduatların cazibesi giderek azalıyor ve mevduat sahiplerinin bir bölümü paralarını tüketime yönlendirebilir” dedi.
