Rusya Merkez Bankası: Nakit para miktarındaki artış doğal bir süreç

Rusya’da dolaşımdaki nakit para miktarındaki artış yılın ilk yarısında önceki iki yılın aynı dönemlerini geride bırakırken, Rusya Merkez Bankası bu gelişmeyi ekonomik büyüme, mevduat faizlerindeki düşüş ve nakit dışı ödemelerde yaşanabilecek kesintilere karşı nakit bulundurma isteğiyle ilişkilendirdi.

Rusya Merkez Bankası, yılın ilk yarısında dolaşımdaki nakit para miktarındaki artışın 2024-2025 yıllarının aynı dönemlerine kıyasla daha yüksek olduğunu bildirdi. Banka, bunu mevduat faizlerindeki düşüş de dahil olmak üzere çeşitli etkenlerle ilişkilendirerek “doğal bir süreç” olarak nitelendirdi.

Bu göstergedeki değişime, 2027 yılı ile 2028-2029 dönemini kapsayan birleşik devlet para ve kredi politikasının temel yönlerine ilişkin taslakta yer verildi. Rusya Merkez Bankası, nakit para miktarındaki artışın nedenleri arasında Rusların nakit dışı ödemelerde yaşanabilecek kesintilere karşı parayı “ellerinin altında bulundurma” isteğini de gösterdi. Banka, yalnızca nakit para miktarına değil, nakdin para arzındaki payına da bakılması çağrısında bulundu. Bu oran şu anda yaklaşık yüzde 15 düzeyinde bulunurken, beş yıl önce yaklaşık yüzde 20 seviyesindeydi.

Nakit paranın payındaki artış uzun vadeli eğilimle çelişmiyor

Belgede, “Nakit para miktarındaki artış doğal bir süreçtir. Ekonomi büyüdüğünde para arzı ve bunun içindeki nakit para miktarı da artar… Nakit paranın payında bu yıl görülen küçük artış, payın uzun vadede düşmesi eğilimiyle hiçbir şekilde çelişmiyor” ifadelerine yer verildi.

Rusya Merkez Bankası, 1 Temmuz 2026 itibarıyla dolaşımdaki nakit para miktarının bir yılda 3,31 trilyon ruble, diğer bir ifadeyle yüzde 18,4 artarak 21,28 trilyon rubleye ulaştığını bildirmişti. Banka, nakit talebindeki artışı öncelikle mobil internette yaşanan kesintilerle ilişkilendirmişti. Rusya Merkez Bankası ve analistler, diğer olası nedenler arasında vergi değişiklikleri, mevsimsel harcamalar, faiz oranları düştükçe mevduatın cazibesinin azalması ve belirsizliğin genel olarak artmasını gösteriyor.

Temmuzda yılın en yüksek artışı kaydedildi

Temmuz 2026’da dolaşımdaki nakit para miktarı, Rusya Merkez Bankası verilerine göre 643,4 milyar ruble artarak yıl başından bu yana en yüksek artışı kaydetti. Şubat-Temmuz 2026 döneminde nakit para miktarındaki artış 2 trilyon 547 milyar ruble oldu. Dolaşımdaki nakit para miktarı Nisan 2026’da 607,3 milyar ruble, mayısta 381,2 milyar ruble, haziranda ise 449,7 milyar ruble olarak gerçekleşti.

Rusya Merkez Bankasına göre nakit paraya yönelik yüksek talep, vatandaşların vergi değişikliklerine uyum sağlamasının yanı sıra halkı ve işletmeleri nakit para rezervi oluşturmaya yönelten mobil internet kesintilerinden kaynaklandı. Halk, 2025’in ikinci yarısında daha aktif biçimde nakit para çekmeye başlarken, Mart-Nisan 2026 döneminde nakit dövize yönelik talep hızlandı. Halkın dolaşımdaki nakit para miktarı, 1 Ekim 2025 itibarıyla altı ayda 1 trilyon rubleden fazla artarak 18,63 trilyon rubleye ulaştı.

Mart 2026’da dolaşımdaki nakit paranın aylık artışı 300 milyar rubleye yükseldi ve bu rakam önceki yılların göstergelerinin belirgin şekilde üzerine çıktı. Dolaşımdaki nakit para miktarı, 1 Nisan 2026 itibarıyla yıllık bazda yüzde 12,2 arttı. Bu artış, halkı ve işletmeleri ödemelerini gerçekleştirebilmek için nakit para rezervi oluşturmaya yönelten mobil internet kesintileriyle bağlantılı olabilir.