.webp){kind=logo}
Nakit ödemeye özel indirim sunulması, ödeme yöntemine göre aynı ürün veya hizmet için farklı fiyat uygulanması anlamına gelebileceği için tüketici hakları açısından hukuki risk taşıyor.
Avukat Mariya Strelçik, RIA Novosti’ye yaptığı açıklamada, “Satıcı, alıcının kartla mı yoksa nakit mi ödeme yaptığına bağlı olarak aynı ürün için farklı fiyatlar belirleme hakkına sahip değildir, çünkü bu ‘Tüketici Haklarının Korunması Hakkında’ yasayı ihlal eder. ” dedi.
Strelçik, günümüzde işletmelerin giderlerini aktif biçimde optimize etmeye çalıştığını ve bu önlemlerden birinin banka komisyonlarından ve acquiring komisyonlarından kaçınma girişimi olduğunu söyledi. Ona göre girişimciler, bu komisyonlardan kaçınmak için müşterilerinden nakit ödeme yapmalarını istiyor, teşvik etmek için de çeşitli kampanyalar geliştiriyor.
Strelçik, “Tüketici Haklarının Korunması Hakkında Kanun’un 16.1’inci maddesinin 4’üncü fıkrası, satıcının ödeme yöntemine bağlı olarak aynı mal, iş veya hizmet için farklı fiyatlar belirlemesini doğrudan yasaklıyor. Başka bir ifadeyle fiyat, yalnızca alıcının nakit para çıkarması ya da banka kartını terminale yaklaştırması nedeniyle değişmemelidir.” dedi.
Avukat, “Yasa, tüketiciye aynı fiyat garantisiyle ödeme yöntemini seçme özgürlüğü tanıyor; satıcı ise bu seçimi kendi çıkarı için bir gerekçeye dönüştürme hakkına sahip değil.” diye ekledi.
Strelçik, işletmelerin acquiring, vergi, kasa veya hesap hizmeti giderlerinin tüketicinin sorunu olmadığını açıkladı. Ona göre bu giderler, malın veya hizmetin genel fiyatına dahil edilmeli, ancak alıcının nakitsiz ödeme tercihi nedeniyle ayrı bir ücret olarak kendisine yansıtılmamalıdır.
Bu nedenle uzmana göre “nakit ödemede yüzde 5 ek indirim uygulanır” veya “nakit ödemede yüz maskesi hediye ediyoruz” türündeki teklifler, hukuken tüketici haklarını kısıtlayıcı nitelikte kabul ediliyor.
Satıcı dışarıdan bakıldığında zamdan değil indirimden söz ediyor olsa da tüketici açısından sonuç açıktır: Nakitsiz ödeme yöntemi seçildiğinde mal veya hizmet daha pahalıya gelmektedir. Yasa, fiyatın ödeme biçimine bu şekilde bağlı olmasını yasaklamaktadır.
Avukat ayrıca vergi makamlarının böyle bir indirimi vergi matrahının kasıtlı olarak düşük gösterilmesi şeklinde değerlendirebileceğini ve bunun vergi eksik ödemesine yol açacağını belirtti. Ona göre bu durum, ödenmemiş vergilerin tahakkuk ettirilmesine, ödenmemiş vergi tutarlarının yüzde 40’ına kadar para cezasına ve geç ödeme nedeniyle gecikme faizine yol açabilecek ciddi bir vergi ihlalidir.
Avukat, “Bazen girişimciler, kendilerini savunmak için Rospotrebnadzor’un 22 Eylül 2016 tarihli ve 01/12735-16-31 sayılı yazısına atıfta bulunuyor; bu yazının satıcıların çeşitli pazarlama araçları kullanma hakkını sözde doğruladığını ileri sürüyor.” dedi.
Ona göre böyle bir yazı gerçekten mevcut, ancak kurum bu yazıda satıcının nakitsiz ödemelerin cazibesini artırmaya yönelik pazarlama stratejileri uygulayabileceğini açıklıyordu. Söz konusu olan, nakit ödemeyi değil özellikle nakitsiz ödemeyi teşvik etmek ve “anlaşmayla” tek bir alıcıya değil, belirsiz bir tüketici kitlesine yöneltilmiş bir tekliftir.
