.webp){kind=logo}
Rusya’da gerçek kişilerin vadeli mevduatlarından rekor düzeyde para çıkışı yaşanırken büyük bankalar, yeni müşteri ve fon çekmek amacıyla kısa vadeli mevduat faizleri ile başlangıç faizlerini yükseltiyor.
Haziran sonundan bu yana en büyük bankalardan birkaçı kısa vadeli mevduat faizlerini artırdı. Gerçek kişilerin vadeli mevduatlarından rekor düzeyde para çıkışı yaşanması, mevduat sahiplerini çekme rekabetini kızıştırıyor. Bankalar, yeni müşterileri kısa vadeli mevduatlarla çekebilirken koşulların değişmesi hâlinde faizleri hızla düzeltme imkânını da koruyor.
En büyük bankalar, kısa vadeli mevduat faizleri ile yeni müşterilere yönelik başlangıç faizlerini artırmaya başladı. Haziran sonundan bu yana bazı mevduat ürünlerindeki ek faizi Dom.RF Bankası 0,7 yüzde puan artırırken Gazprombank ve Sovkombank da vade süresine ve ek koşulların yerine getirilmesine bağlı olarak faizleri 0,1-0,6 yüzde puan yükseltti. Alfa-Bank, banka şubelerinde açılması hâlinde yıllık yüzde 20 faiz sunan yeni bir mevduat ürünü başlattı. Faizler ağırlıklı olarak yeni müşteriler veya yeni para için üç aya kadar vadeli mevduatlarda artırılıyor. Yeni para, son bir yıl içinde ilgili bankadaki hesaplarda tutulmamış fonları ifade ediyor.
Rusya Merkez Bankasının kararı rekabeti artırdı
Mevduat koşullarını güncelleyen finans kuruluşları, bu politikanın büyük ölçüde Rusya Merkez Bankasının 19 Haziran’daki son toplantısında politika faizini yalnızca 0,25 yüzde puan indirme kararıyla bağlantılı olduğunu belirtti. İndirimin piyasa beklentilerinden daha sınırlı kaldığına işaret eden Gazprombank, “Bu ortamda bankalar müşteri fonlarını çekmek için aktif biçimde rekabet etmeyi sürdürüyor ve bu da mevduat faizlerinin yükselmesine yol açtı.” değerlendirmesinde bulundu. VTB ise politika faizindeki düşüş hızının yavaşlamasının “tasarruf eğiliminin” devam edeceğine işaret ettiği görüşünde.
Rusya Merkez Bankasının verilerine göre, gerçek kişilerden en fazla fon toplayan ilk 10 kredi kuruluşunda ruble cinsinden mevduatlara uygulanan azami faiz oranı temmuzun ilk 10 gününde 0,04 yüzde puan artarak yıllık yüzde 12,79’a çıktı. Bu, göstergenin Aralık 2025’in başından bu yana kaydettiği ilk artış oldu.
Artışa asıl katkıyı kısa vadeli mevduat faizleri sağladı. Ulusal Derecelendirme Ajansı (NRA) Derecelendirme Servisi Kıdemsiz Genel Müdürü Pavel Jolobov, “Kısa vadeli ürünler esneklik sağlıyor, anlık ve cari likiditeyi iyileştiriyor, ayrıca bankaların topladıkları fon portföyünün tamamının maliyetini bir anda artırmadan yeni müşteri tabanı çekmelerine imkân tanıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Bankalar, özellikle yeni fonları ve yeni mevduat sahiplerini çekmeye odaklanıyor. Absolut Bank Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Anton Pavlov, “Uzaktan hizmetlerin gelişmesiyle müşteriler daha hareketli hâle geldi, en avantajlı koşulları arıyor ve paralarını bir bankadan diğerine aktarıyor.” dedi.
Mevduat çıkışı faiz artışlarını destekliyor
Gerçek kişilerin vadeli mevduatlarından rekor düzeyde para çıkışı yaşanması da mevduat sahiplerine yönelik rekabeti artırıyor. Mayısta bankalardaki müşteri fonları 550 milyar ruble azaldı ve çıkış bu yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Kommersant’ın 28 Haziran tarihli haberine göre, haziran-temmuz döneminde piyasada mevduata yönelik talepte hafif düşüş devam ediyor. Finansal pazar yeri Sravni’nin “Finansal Pazar Yerinde Mevduat” ürünleri yöneticisi Yevgeniy Çeyçenets de bu eğilime dikkati çekti. Anton Pavlov, bunu klasik tasarruf ürünlerinin getirisindeki düşüşle ilişkilendirerek müşterilerin yatırım ürünleri ve gayrimenkul gibi alternatif yatırım araçları aradığını belirtti. Çeyçenets, “Bu faktörlerin tümü, yeni fon girişini desteklemek amacıyla bankaların faiz oranlarını yukarı yönlü gözden geçirme kararlarını etkilemiş olabilir.” değerlendirmesinde bulundu.
Anton Pavlov ayrıca bazı müşterilerin şu anda “bekle-gör tutumu” benimsediğini, paralarını mevduata yatırmakta acele etmediklerini ancak birikim hesaplarına daha fazla ilgi gösterdiklerini söyledi.
Temmuz başında VTB ve Alfa-Bank, bu ürünlerde yeni müşterilere sunulan başlangıç faizlerini 0,25-0,5 yüzde puan artırdı. Dom.RF Bankası Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Aleksey Kosyakov, başlangıçta uygulanan ek faizlerin “yeni müşteriler çekmek ve fon hacmini artırmak için standart bir piyasa uygulaması” olduğunu belirtti. Kosyakov, “Bu, likiditenin esnek biçimde yönetilmesini sağlayan hedefli bir araçtır.” dedi.
Tüm vadelerde faizlerin bundan sonraki seyri, Rusya Merkez Bankasının politika faizi kararının ardından netleşecek. Bankanın en yakın toplantısı 24 Temmuz’da yapılacak. Yevgeniy Çeyçenets, kısa vadeli mevduat faizlerinin daha da yükselmesinin oldukça muhtemel olduğu görüşünde. Anton Pavlov ise daha uzun vadeli, bir yıl ve üzerindeki mevduatlarda değişiklik beklenmediğini belirtti.
