.webp){kind=logo}
Rusya’da vatandaşların nakit kullanımındaki artış, 2026’nın ikinci çeyreğinde ödeme tercihlerine yansıdı. Rusya Merkez Bankası, nakit ödemelerde istatistiklerin tutulmaya başlanmasından bu yana ilk kez çeyreklik bazda artış kaydetti.
Rusya Merkez Bankasının “Ulusal Ödeme Sisteminin Gelişimi” başlıklı raporuna göre, 2026’nın ikinci çeyreğinde perakende ciroda nakit dışı ödemelerin payı 0,5 yüzde puan azalarak yüzde 88,4’e geriledi. Bu düşüş, nakit ödemelerdeki artış nedeniyle gerçekleşirken, düzenleyici kurumun tuttuğu istatistiklerin tarihinde ilk kez böyle bir durum yaşandı.
Raporda, “Nakit paraya yönelik talebin artmasıyla birlikte nakdin para arzındaki payı yükseldi. Bunun sonucunda perakende ciroda nakit dışı ödemelerin payı sınırlı ölçüde geriledi” ifadelerine yer verildi. Rusya Merkez Bankası, vatandaşların bir önceki çeyreğe kıyasla daha fazla nakit kullanmaya başladığını, bu nedenle nakit dışı ödemelerdeki büyüme hızının nakit ödemelerdeki büyüme hızının biraz altında kaldığını belirtti.
Nakit dışı ödemelerin sayısı ve hacmi de artmaya devam etti ancak artış daha düşük hızda gerçekleşti. Rusya Merkez Bankası, vatandaşların işlemlerinde kartlara alternatif ödeme yöntemlerinin giderek daha fazla kullanıldığını belirtti. Bu yöntemlerin toplam nakit dışı ödemeler içindeki payı ikinci çeyrekte 0,2 yüzde puan artarak yüzde 15,1’e yükseldi. En belirgin artış QR kod ve biyometri kullanımında görüldü. Çeyrek boyunca bu yöntemlerle 1,7 trilyon ruble tutarında 1,1 milyar alışveriş gerçekleştirildi. Bir önceki çeyreğe kıyasla işlem sayısı yüzde 18, işlem hacmi ise yüzde 13 arttı. Bluetooth üzerinden ödeme de yaygınlık kazanırken, vatandaşlar ikinci çeyrekte bu yöntemle 64 milyar ruble tutarında 86 milyon işlem gerçekleştirdi. İşlem sayısı yüzde 30, hacmi ise yüzde 17 arttı.
İkinci çeyrekte nakit çekme işlemlerinin payı işlem sayısı bakımından yüzde 1, hacim bakımından ise yüzde 10 seviyesinde kaldı. Bununla birlikte, ilk çeyreğe kıyasla işlemlerin hacmi yüzde 20, sayısı ise yüzde 15 arttı.
Dolaşımdaki nakit para 2,5 trilyon ruble arttı
Rusya Merkez Bankası verilerine göre, ağustos ayına ilişkin öncü veriler de dikkate alındığında yıl başından bu yana dolaşımdaki nakit para miktarı yaklaşık 2,5 trilyon ruble arttı. Mart 2026’dan itibaren nakde yönelik istikrarlı bir yönelim gözlenirken, nakde en yüksek talep sırasıyla 678,7 milyar ve 618,4 milyar rubleyle nisan ve temmuz aylarında kaydedildi. Ağustosta ise dolaşımdaki nakit para miktarı 443 milyar ruble arttı. Bu artış, temmuzdaki göstergenin üçte biri düzeyinde gerçekleşti.
Rusya Merkez Bankası, ekonomideki nakit para miktarının artmasını bekliyor. Buna göre söz konusu göstergenin 2026’da 23,1 trilyon ruble seviyesinde olması ve yıl boyunca 3,7 trilyon ruble artması, 2029’a kadar ise 28,3 trilyon rubleye yükselmesi öngörülüyor. Düzenleyici kurum, bu durumu doğal bir süreç olarak değerlendiriyor. “Birleşik Devlet Para ve Kredi Politikasının Temel Yönleri” taslağında, “Ekonomi büyüdüğünde para arzı ve bunun içindeki nakit para miktarı da artar. Bununla birlikte, yalnızca nakit para miktarına değil, nakdin para arzındaki payına bakmak daha önemlidir” ifadelerine yer verildi.
Rusya Merkez Bankası, nakde yönelik ilginin artmasını para ve kredi politikasının gevşetilmesiyle birlikte mevduat faizlerinin düşmesine ve vatandaşların ödeme sistemlerinde yaşanabilecek aksaklıklara karşı yanlarında nakit bulundurma isteğine bağladı.
