Rusya’da VPN uygulamalarına talep 14 kat yükseldi

Rusya’da VPN uygulamalarına yönelik talep, erişim kısıtlamaları ve ödeme kanallarındaki değişikliklere rağmen hızla arttı. Martta Google Play üzerinden yapılan indirmeler 9,2 milyona ulaşırken, uzmanlar engelleme uygulayan platformlarda kullanıcı etkinliğinin azaldığına dikkat çekiyor.

Kullanıcılar dolambaçlı yollara başvuruyor

Digital Budget verilerine göre, Rus kullanıcıların Google Play’de VPN uygulamalarını indirme sayısı martta 9,2 milyona ulaştı. Bu rakam, geçen yılki göstergenin 14 kat üzerinde. Engellemeleri aşmaya yarayan servislerin sınırlandırılmasına yönelik alınan tedbirler, VPN kullanımını zorlaştırıyor. Ancak uzmanlar, aynı zamanda bu tür erişimi sınırlandıran servis ve platformlarda kullanıcı etkinliğinin de azaldığına dikkat çekiyor.

Rusya’da VPN servislerinin indirilme sayısı, mart itibarıyla Play Market (Google Play) mağazasındaki en popüler 5 servis bazında yıllık 14 kat artarak 9,2 milyona ulaştı. Digital Budget’ın Similarweb istatistiklerine dayandırdığı verilere göre, Mart 2025’ten Mart 2026 dahil olmak üzere 35,7 milyon indirme kaydedildi. İndirmelerde zirve aylar Ocak-Mart 2026 oldu; yılın ilk çeyreğinde indirme sayısı 21,27 milyona ulaştı. Martta, ilk 5 sıralamasındaki üç serviste indirme sayıları 2,5 milyon ve üzerine çıktı.

Mobil uygulamaların popülerliğini analiz eden Sensor Tower portalının verilerine göre, 2025 sonunda Rusya’daki en popüler 5 VPN servisinin aktif kullanıcı tabanı 7,3 milyon kişiye yükseldi.

VPN servislerine erişim kısıtlamaları arttı

App Store’daki uygulama kaldırmalarını izleyen Apple Censorship’e göre, nisan sonu itibarıyla Rusya App Store’unda 116 VPN servisine erişilemiyor. Mart sonunda, mağazanın Rusya Federal Bilgi Teknolojileri ve Kitle İletişim Denetleme Kurumunun (Roskomnadzor) talebi üzerine 20’den fazla VPN servisini kaldırdığı öğrenilmişti.

Daha önce “Kommersant” (Ъ), Roskomnadzor’un ocak ayına kadar yasaklı kaynaklara erişimde engellemeleri aşmaya yarayan 439 servise erişimi sınırlandırdığını yazmıştı. Kurum, Ekim 2025’te bu tür engellemelerin yüzde 31 artarak 258’e çıktığını bildirmişti. Böylece üç ayda engellenen VPN servisi sayısı yüzde 70 arttı. Roskomnadzor, Aralık 2025’te SOCKS5, VLESS ve L2TP gibi ek VPN protokollerini daha aktif biçimde engellemeye başladı.

Dijital Kalkınma Bakanlığı, mart sonunda bilişim teknolojileri (BT) şirketlerinin bakanlığın ilgili sicilinde yer almasına ilişkin yeni koşulları görüştü. Buna göre, kullanıcıların VPN kullanarak kendi servislerine erişimini sınırlandırmayan platformlar ilgili listeden çıkarılabilir. VPN trafiğini engellemeyen şirketler, internetin kesilmesi durumunda erişime açık sitelerden oluşan “beyaz liste”den de çıkarılabilir.

Engeller kullanım alışkanlıklarını değiştiriyor

Runet Reytingi Operasyon Direktörü Anatoliy Denisov, yeni VPN trafiği engelleme kurallarının teorik olarak bu tür kullanıcıların payını azaltması gerektiğini söyledi. Denisov’a göre uygulamada ise bu durum, engellemeyi hayata geçiren servis ve platformların kullanım sıklığını ve etkinliğini azaltıyor.

Uzman, bunun örneğin çevrimiçi pazaryerlerinde (marketplace) satışlardaki düşüşte şimdiden görüldüğünü belirtti.

Strategy Partners şirketinin “Dijital Dönüşüm” uygulama ortağı Sergey Kudryaşov, bugün kullanıcının VPN servisine ulaşma yolunun uzadığını, ödeme servislerinin ve benzeri unsurların değiştiğini söyledi. Nitekim 1 Nisan’dan itibaren bazı iletişim operatörleri, VPN aboneliklerinin mobil hesap üzerinden ödenmesini durdurdu. Kudryaşov’a göre, VPN kurulumunun zorlaşmasına rağmen indirmelerdeki bu artış, engellenen kaynakların Rusya’da tam kapsamlı muadillerinin bulunmadığını ve kullanıcıların erişimi korumak için yeni teknolojiyi öğrenme zorluklarını göze almaya hazır olduğunu gösteriyor.

Sergey Kudryaşov, iş dünyası açısından süreç sürekliliğine olgun yaklaşan şirketlerin iletişim kalitesindeki bozulmayı süreklilik senaryolarına dahil ettiğini, bunun hem sınır ötesi trafik hem de şirket içi kurumsal VPN’ler için geçerli olduğunu hatırlattı. Uzman, VPN’in bir teknoloji olarak tamamen yasaklanmasının teknik nedenlerle mümkün olmadığını, çünkü bunun internette güvenli iletişimin temeli olmaya devam ettiğini ifade etti. Roskomnadzor daha önce kurumsal VPN’lere erişimi sınırlandırmayı planlamadığını açıklamıştı.