.webp){kind=logo}
Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump arasında 9 Ekim’de yapılan telefon görüşmesinin ayrıntılarını açıkladı. Bir buçuk saat süren görüşmede Ukrayna, İran ve ekonomik işbirliği konuları ele alındı.
Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump arasında 9 Ekim gece geç saatlerde gerçekleşen telefon görüşmesinin hazırlık sürecini, görüşmede ele alınan konuları ve iki lider arasındaki temasların geleceğine ilişkin değerlendirmelerini paylaştı.
Uşakov, görüşmenin nasıl organize edildiğine ilişkin bilgi verirken, “Rusya ve ABD devlet başkanları arasındaki telefon görüşmesi” olarak adlandırdığı sürecin perde arkasını anlatmak istediğini belirtti.
Uşakov’un açıklamasına göre, 7 Ekim günü öğleden sonra ABD Başkanı’nın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile telefon görüşmesi gerçekleştirildi. Witkoff, ABD Başkanı Donald Trump’ın Putin’e yönelik içten doğum günü tebriklerini ve iyi dileklerini iletmek istediğini bildirdi.
Witkoff ayrıca, kendisinin ve Jared Kushner’ın da Putin’e en iyi dileklerini iletmesini istedi. Rusya Devlet Başkanı’na içtenlikle saygı duyduğunu ifade eden Witkoff, Putin ile yakın zamanda görüşmeyi umduğunu belirtti.
Witkoff, Trump’ın Putin’i doğum günü dolayısıyla telefonla bizzat kutlamak istediğini de bildirdi. Bunun üzerine iki liderin programlarında uygun bir zaman belirlenmesi için çalışmalara başlandı.
Uşakov, Moskova ile Washington arasındaki saat farkının yanı sıra Putin’in 8 Ekim sabahı Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) Zirvesi’ne katılmak üzere Türkmenistan’a hareket edecek olmasının da dikkate alındığını aktardı.
Sonuçta görüşmenin Putin’in Türkmenistan ziyaretinden dönmesinin hemen ardından yapılmasının en uygun seçenek olduğu konusunda mutabakata varıldı.
Trump’ın 9 Ekim için önceden planladığı bazı etkinliklerini ertelediğini belirten Uşakov, telefon görüşmesinin aynı gün gece geç saatlerde gerçekleştiğini söyledi.
Uşakov’un aktardığına göre Trump, görüşmenin başında Putin’in doğum gününü kutlayarak kendisine başarı ve esenlik dileklerini iletti. ABD Başkanı ayrıca eşi Melania Trump’ın selamlarını da aktardı.
Putin ise Amerikalı mevkidaşına tebrikleri ve sıcak sözleri için teşekkür etti.
Rusya Devlet Başkanı, ABD yönetiminin ülke içindeki meseleler ve Orta Doğu’daki gelişmelerle yoğun biçimde ilgilenmesine rağmen Rusya ile diyaloğa gösterdiği ilgiyi takdir ettiklerini vurguladı.
Uşakov, iki liderin görüşmesinde ele alınan bütün konuları ayrıntılarıyla açıklayamayacağını belirterek, bazı önemli başlıklar hakkında bilgi verdi.
Görüşmenin dikkat çekici noktalarından birinin Putin’in ABD First Lady’si Melania Trump’a yönelik teşekkürleri olduğunu ifade eden Uşakov, Rusya Devlet Başkanı’nın Melania Trump’ın insani yardım faaliyetlerine ve özellikle Ukrayna’daki çatışma sırasında birbirinden ayrı düşen çocukların aileleriyle yeniden bir araya getirilmesine yönelik çabalara katkısını takdir ettiğini aktardı.
Herson Bölgesi’ndeki Alyoşki kentinin insani durumuna ilişkin dile getirilen endişelerin de ele alındığını belirten Uşakov, Rusya İnsan Hakları Komiseri Yana Lantratova’nın Melania Trump’ın ekibiyle sürekli temas hâlinde olmasının kararlaştırıldığını bildirdi.
Uşakov, Putin ile Trump’ın büyük ölçekli ekonomik girişimlerin hazırlıklarını ayrıntılı olarak ele aldığını açıkladı.
Bu girişimler arasında Rus petrol ürünlerinin ABD ve dünya pazarlarına olası sevkiyatlarının da bulunduğunu belirten Uşakov, söz konusu konuda iki ülkenin devlet başkanlarının daha önce özel açıklamalar yaptığını hatırlattı.
Görüşmede ayrıca iki ülke arasında devlet başkanlığı idareleri, istihbarat ve güvenlik servisleri ile diğer ilgili kurumlar üzerinden yürütülen iletişim kanallarının işleyişinden duyulan memnuniyet dile getirildi.
Uşakov, görüşmenin ardından gazetecilerin dizel yakıt sevkiyatına ilişkin sorularını da yanıtladı.
Bir gazeteci, Trump’ın Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda ABD’ye önce 300 bin ton dizel yakıtın hemen, ardından 500 bin ton daha gönderileceğini açıkladığını belirterek, söz konusu miktarların doğrulanıp doğrulanamayacağını sordu.
Uşakov, Trump’ın açıklamasını okuduğunu ve görüşmeye ilişkin değerlendirmesinde de bu konuya değindiğini söyledi.
Rusya Devlet Başkanı’nın konuyla ilgili özel bir açıklama yaptığını hatırlatan Uşakov, bu açıklamanın basın kuruluşlarında yayımlandığını ve Rusya Enerji Bakanlığı temsilcilerinin de açıklamalarda bulunduğunu belirtti.
ABD’nin Rusya’ya herhangi bir taviz verip vermediği ve Rusya’nın dizel yakıt sevkiyatını neyin karşılığında kabul ettiği yönündeki soruya da yanıt veren Uşakov, Amerikan tarafının bu konuda daha sonra bazı açıklamalar yapabileceğini ifade etti.
Uşakov, “Ben söylemek istediklerimi söyledim. Benden önce Devlet Başkanımız da özel açıklamasında gerekli hususları açık biçimde ortaya koydu.” dedi.
Ukrayna müzakerelerinin yeniden başlamasına ilişkin koşullar değişti
Uşakov, Putin ile Trump arasındaki görüşmede Ukrayna’daki çatışmanın çözüme kavuşturulması ihtimaline de geniş yer ayrıldığını söyledi.
Putin’in, Kiev yönetiminin gerilimi tırmandırmaya ve çatışmayı uzatmaya yönelik bir politika izlediğini savunarak, Ukrayna’nın gerçekleştirdiğini belirttiği terör saldırılarına karşı Rusya’nın aldığı önlemleri ayrıntılı biçimde anlattığını aktardı.
Uşakov, Kiev’in Rusya topraklarının derinliklerine yönelik saldırılar düzenleyerek Rus birliklerinin tüm temas hattı boyunca ilerleyişini durdurmaya çalıştığını ileri sürdü.
Kremlin Dış Politika Danışmanı, söz konusu girişimlerin başarı şansı bulunmadığını savunarak, Rus Silahlı Kuvvetlerinin inisiyatifi tamamen elinde tuttuğunu ve kararlı biçimde ilerlediğini ifade etti.
Putin’in Rusya’nın Ukrayna konusundaki temel tutumunun değişmediğini vurguladığını belirten Uşakov, Rusya’nın özel askerî operasyonun amaç ve hedeflerine ilişkin tutumunun değişmediğini, uzun vadeli ve kalıcı bir barışa ulaşmayı amaçlayan siyasi ve diplomatik çözüme hazır olmaya devam ettiğini aktardı.
Uşakov, görüşmenin önemli başlıklarından birinin ABD ve Ukrayna’nın katılımıyla üçlü müzakerelerin yeniden başlatılması ihtimali olduğunu bildirdi.
İki devlet başkanının önceki görüşmesinde müzakerelerin Devlet Duması seçimlerinden hemen sonra yeniden başlatılmasının ele alındığını hatırlatan Uşakov, mevcut koşulların değiştiğini söyledi.
Uşakov, Kiev yönetiminin seçimleri sabote etmeye çalıştığını ileri sürerek, oylamanın yapıldığı ana günde Moskova’ya, diğer kentlere, seçim merkezlerine ve seçimlerin organizasyonunda görev alan belirli kişilere yönelik son derece yoğun insansız hava aracı saldırıları düzenlendiğini savundu.
Bu saldırıların müzakere sürecinin derhâl yeniden başlatılması ihtimalini fiilen ortadan kaldırdığını belirten Uşakov, Putin’in müzakerelerin ne zaman yeniden başlayabileceğini artık yeniden değerlendireceklerini söylediğini aktardı.
Uşakov’un açıklamasına göre Trump, Rus tarafının sunduğu gerekçeleri dikkatle dinledi ve söz konusu mesajların Amerikalı temsilcilerle görüşmeler yapmak üzere Miami’de bulunan Ukrayna heyetine iletilmesi için talimat vereceğini bildirdi.
Putin ile Trump arasındaki görüşmede İran konusunun da ele alındığını açıklayan Uşakov, Rusya Devlet Başkanı’nın diplomatik çözüm imkânlarının henüz tükenmediğini özellikle vurguladığını söyledi.
Putin’in, Tahran ile anlaşmaya varmanın hem mümkün hem de gerekli olduğunu ifade ettiğini aktaran Uşakov, Rusya Devlet Başkanı’nın Türkmenistan ziyareti sırasında İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile de mevcut durumu ayrıntılı biçimde görüştüğünü bildirdi.
Uşakov, Putin’in zaman zaman kamuoyuna yönelik sert açıklamalar yapılmasına rağmen ABD ile İran arasında Katar’ın katılımıyla dolaylı diyaloğun sürdüğüne dikkat çektiğini belirtti.
Rusya Devlet Başkanı’nın, İran meselesindeki çıkmazdan olası bir çıkış yolu olarak yüksek oranda zenginleştirilmiş İran uranyumunun Rusya’ya taşınmasına yönelik Moskova’nın teklifinin geçerliliğini koruduğunu hatırlattığını söyledi.
Trump’ın söz konusu değerlendirmeyi karşılıksız bırakmadığını belirten Uşakov, ABD Başkanı’nın Moskova’nın İran meselesinin çözümüne katılımını memnuniyetle karşıladığını aktardı.
Görüşmede spor konusunun da gündeme geldiğini açıklayan Uşakov, Trump’ın Rus hokey oyuncusu Aleksandr Oveçkin’in dünya hokeyine yaptığı katkıları takdir ettiğini söyledi.
Uşakov, iki lider arasındaki görüşmenin bir buçuk saat sürdüğünü belirterek, görüşmenin atmosferini şu sözlerle anlattı:
“Oldukça yoğun ve diyebilirim ki dostane bir atmosferde geçen görüşme bir buçuk saat sürdü. İki taraftan da kimse telefonu ilk kapatan olmak istemedi.”
Trump’ın sözlerini aktarmaktan ABD Başkanı’nın rahatsız olmayacağını umduğunu belirten Uşakov, Amerikan liderinin Putin ile iletişimini aynı akşam, gece boyunca ve ertesi gün de sürdürmeye hazır olduğunu söylediğini ifade etti.
Gazetecilerin, iki liderden hangisinin telefonu kapattığı yönündeki sorusunu ise Uşakov, “Aynı anda kapattılar, aynı anda.” sözleriyle yanıtladı.
Trump’ın görüşmeyi sürdürmeye hazır olduğuna ilişkin ifadelerinin önem taşıdığını belirten Uşakov, bunların aynı zamanda iki devlet başkanı arasındaki iletişimin niteliğini gösterdiğini söyledi.
Putin ile Trump’ın Çin’deki APEC Zirvesi’nde görüşmesi ihtimali
Uşakov, açıklamasının ardından gazetecilerin iki lider arasında yüz yüze bir görüşmenin ne zaman gerçekleşebileceğine ilişkin sorusunu da yanıtladı.
Putin ile Trump arasında ikili bir görüşme düzenlenmesi konusunun telefon görüşmesinde somut olarak ele alınmadığını bildirdi.
Bununla birlikte Çin’de düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi’ne dikkat çeken Uşakov, mevcut durumda hem Rusya hem de ABD liderinin söz konusu uluslararası etkinliğe katılmak istediğini söyledi.
Uşakov, iki liderin aynı uluslararası platformda bulunması hâlinde görüşmek için fırsat bulabileceklerini belirterek, “Her iki lider de aynı uluslararası platformda bulunursa bir araya gelmek, el sıkışmak ve görüşmek için fırsat bulacaklarını düşünüyorum.” dedi.
