Rusya’da pandemi nedeniyle krize giren otel ve restoranlar, kısıtlamaların kalkması ile artan personel talebi yüzünden 2021 yılında önemli bir işgücü sıkıntısıyla karşı karşıya kaldı.
Ocak-Eylül döneminde otel, restoran ve kafeleri kapsayan HoReCa segmentindeki personel talebi, geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre iki katından fazla artış gösterirken, öte yandan açık pozisyonlar için başvuranların sayısında sürekli bir düşüş kaydedildiği açıklandı.

Rusya’nın en büyük iş ilanları hizmeti veren şirketlerinden HeadHunter’a göre HoReCa segmentindeki işverenler Ocak-Eylül ayları arasında 54 bin 500 boş pozisyon teklif ederken, perakende alanındaki personel talebi de yüzde 55 artarak 883 bin 600 yeni açık pozisyona ulaştı.
Aynı zamanda dokuz ay boyunca Rusya genelinde bu segmentlerde işgücü rekabetinde büyük düşüş gözlemleyen HeadHunter, HoReCa’da işgücü rekabetinde yüzde 65 (koltuk başına iki kişi), perakendede yüzde 23 (koltuk başına bir kişi) oranlarında düşüş kaydetti.
HeadHunter Analitik İş Çözümleri Departmanı Direktörü Natalya Danina, perakendede çeşitli nedenlerle her zaman kronik bir personel sıkıntısı olduğunu açıklarken, ancak inşaat, nakliye, lojistik ve HoReCa’nın bu sorunla sadece 2021 yılında karşı karşıya kaldığını vurguladı.
“Şu an en şiddetli personel sıkıntısı otel ve restoranlarda yaşanıyor. Salgının ilk dalgasının zirvesinde, Mayıs 2020’de işe alımların dondurulması ve birçok işten çıkarmadan sonra mevcut durumda bir pozisyon için yapılan iş başvurularında 1.7 özgeçmiş sayısı kaydediyoruz” diyen uzman, daha önce bu alandaki herhangi bir pozisyon için en az 16 farklı özgeçmiş alındığını ifade etti.
St. Petersburg’daki Helvetia Oteli’nin Genel Müdürü Yunis Teymurkhanlı, personel sıkıntısıyla ilgili durumun son beş yılın en kötüsü olduğunu doğrularken, özellikle göçmen kıtlığı nedeniyle otellerde kat personeliyle birlikte yardımcı işçiler, temizlikçiler, yıkayıcılar, bagaj işleyicileri gibi otel personelinin yüzde 60’ını oluşturan pozisyonlarda büyük sorun yaşandığını vurguladı.
Rusların kural olarak bu pozisyonlarda daha önce çalışmak istemediğini ifade eden Teymurkhanlı, göçmen sayısının azalmasıyla personel sıkıntısının zirveye ulaştığını söyledi.
Rusya Restoran ve Otelciler Federasyonu Başkan Yardımcısı Vadim Prasov, otellerde hizmetçi sıkıntısın da giderek derinleştiğine işaret ederken, “Durum öyle bir noktaya geliyor ki, yüksek oda taleplerine rağmen odaları temizleyecek kimse yok. Otel endüstrisindeki maaş seviyesi geçen yıl ortalama yüzde 10 ile yüzde 30 oranında artmasına rağmen bu durum otelcilere yardımcı olmadı” diye konuştu.
Hizmetçilik mesleğinin prestijli olarak kabul görmediğini ileten Prasov, bugün gençlerin daha fazla para kazanabilecekleri işlere yöneldiğini, lisans eğitimini tamamlayanların ise zaten bu işe gireceğini varsaymanın mümkün olmadığını belirtti.
Salgın öncesinde çalışan birçok göçmenin Rusya’ya dönemediğini de sözlerine ekleyen Prasov, “Buna ek olarak emek piyasası yeniden dağıtılıyor. İnşaat veya perakende gibi bir dizi sektör, çalışanlarına otellerden daha fazla ödeme yapmaya istekli. Aynı zamanda otellerde fiyatlar talep ve rekabet düzeyine bağlı olarak şekilleniyor. Şimdiye kadar istikrarlı ve öngörülebilir bir talepten bahsedemeyiz” diye konuştu.
Rusya Restoran ve Otelciler Birliği Başkan Yardımcısı, Myaso ve Rıba Restoran Zincileri’nin İşletmecisi Sergey Mironov, restoranların eğitim, kredi borcu ve ailelerini beslemek için para kazanması gereken çalışanlara istikrarlı bir istihdam sağlayamayacağını vurgularken, “İnsanların bu alanda çalışmaktaki isteksizliği, pandemi ile ilgili herhangi bir kısıtlamanın ilk olarak restoranlarla başlamasından da kaynaklanıyor. Sadece yüksek fiyat segmentindeki restoranlar, çalışan maaşlarını telafi edebildi” ifadelerini kullandı.
Bu yılın temmuz ayında Rusya’da Sberbank tarafından hizmete konulmuş çevrimiçi haritalama servisi 2GIS, geçtiğimiz yıl COVID-19 nedeniyle Rusya’nın büyük şehirlerinde kapanan kafe ve restoranların sayısını hesaplamıştı.
Moskova ve St. Petersburg’da dahil olmak üzere Rusya’nın en büyük şehirlerinde 1 Temmuz 2021’de ve 1 Temmuz 2020 dönemleri arasındaki kafe ve restoranların karşılaştırıldığı 2GIS araştırmasında, Moskova’da yıl içerisinde bin 644 kafe, restoran ve bar işletmesinin kapandığı veya format değiştirdiği kaydedilirken, başkentte aynı zamanda bu süre içerisinde iki bin 33 yeni noktanın açıldığı da vurgulandı.
Buna göre Moskova’da 389 daha fazla kafe ve restoran sayısına ulaşılan araştırmaya göre, Omsk şehrinde restoran sayısı yıl boyunca yüzde 2,9 azalarak 138’den 134’e gerilerken, kafe sayısı altı ay boyunda yüzde 425’ten 385’e düşerken yıllık bazda yüzde 1,79 düşerek 392’den 385’e geriledi.
Samara’da restoran sayısı son altı ayda yüzde 2,45 düşerek 245’ten 239’a gerilerken yıl boyunca ise yüzde 5,53 düşüş gösterdi.
Şehirdeki kafe sayısı ise altı ay boyunca kafe sayısı yüzde 6,35 düşerek 425’ten 398’e gerilerken, yıl boyunca kapanan kafe sayılarının oranı ise yüzde 8,72 olarak kaydedildi.
Rusya Federal İstatistik Servisi Rosstat, mart ayında paylaştığı raporunda Rusya’daki orta ve büyük şirketlerin net karının 2020’de yüzde 23,5 düştüğünü açıklamış, operasyonel verilere göre ise salgında en karsız sektörlerin kömür endüstrisi ve yeme-içme sektörü olduğunu bildirmişti.






