.webp){kind=logo}
İmalat PMI 49,8’e yükselse de üretim ve yeni siparişler daraldı; ihracat siparişleri Mayıs 2022’den bu yana en hızlı düşüşünü kaydetti.
İmalat ve hizmetleri kapsayan ve Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) için gösterge niteliği taşıyan bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi’nin (PMI) 50,6’dan 50,8 puana yükselmesinde, imalat göstergesindeki gerilemenin 48,8’den 49,8 puana çıkarak yavaşlaması etkili oldu. Hizmet sektörü PMI ise 51,3 puanda sabit kaldı. PMI’ın yapısı ile Rusya Bilimler Akademisi Ekonomik Tahmin Enstitüsünün eylül ayında şirketler arasında yaptığı anketin sonuçları, sanayi konjonktüründeki iyileşme işaretlerinin üçüncü çeyreğin sonuna doğru tükendiğini gösteriyor.
İmalat PMI, üretim ile yeni siparişlerdeki daralmanın sürdüğünü gösteriyor. Dış talepteki bozulma özellikle hızlı seyretti; ihracat siparişleri Mayıs 2022’den bu yana en hızlı şekilde geriledi. Şirketler stoklarını ve çalışan sayılarını azaltmaya devam etti. Hizmet sektöründe iş hacmi ve yeni siparişler artmayı sürdürürken, şirketler yeniden personel azaltımına gitti ve önümüzdeki bir yıla ilişkin beklentilerini daha olumsuz değerlendirdi.
Sanayide olumlu beklentiler zayıfladı
Rusya Bilimler Akademisi Ekonomik Tahmin Enstitüsünün anketi, imalat PMI’ındaki iyileşmenin neden henüz bir dönüşün başlangıcı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini kısmen açıklıyor. İlkbahardan bu yana süren talepteki düşüşün hafiflemesi sona erdi; talepteki değişimin dengesi üç puan kötüleşirken, satışları normal olarak değerlendiren işletmelerin oranı yüzde 38’den yüzde 36’ya geriledi. Talep beklentileri altı puan daha kaybetti. Satışlardaki kötüleşme, üç ay boyunca sıfır seviyesine yakın seyreden bitmiş ürün stoklarındaki fazlalık göstergesini artı altı puana çıkardı. Ağustosta son 15 ayın en yüksek seviyesine ulaşan üretim planlarında ise eylül itibarıyla dördüncü çeyreğe yönelik olumlu beklentiler ortadan kalktı.
Zayıf talep istihdama da yansıyor. Enstitünün verilerine göre işletmeler, ağustostaki yoğunlukta çalışan sayısını azaltmayı sürdürdü, istihdam beklentileri yeniden kötüleşti ve ücretleri düşürmeyi planlayan şirketlerin oranı, artırmayı planlayanların oranını geçti. Bu değerlendirmeler, hem imalatta hem de hizmet sektöründe personel sayısının azaldığını gösteren PMI verileriyle örtüşüyor. Yatırım planları ağustosa kıyasla kötüleşmedi ancak dengesi derin biçimde negatif kalmayı sürdürdü. İşletmelerin sermaye yatırımlarının hacminden memnuniyet düzeyi, yılın üç çeyreğinin her birinde Enstitünün 2010’da başlayan gözlem döneminin en düşük seviyesinde gerçekleşirken, katılımcıların yalnızca yüzde 31’i krediye erişimi normal olarak değerlendirdi.
Bu ortamda SberIndex verilerine göre tüketici harcamaları 28 Eylül-4 Ekim haftasında soğumayı sürdürdü. Reel tüketimin yıllık büyüme hızı, önceki haftadaki yüzde 1,2’den yüzde 0,5’e geriledi. Bu oran ağustosta yüzde 5,7 düzeyindeydi. Haftalık yavaşlama, hizmetler dışındaki tüm temel tüketim türlerinden kaynaklandı.
