.webp){kind=logo}
Rusya’da bankaların nakit döviz stoklarını hızlı şekilde yenileyememesi, dolar ve avro talebindeki artışla birlikte bazı şubelerde döviz sıkıntısına yol açtı. Uzmanlar, sorunun rublenin değer kaybı ya da ulusal para biriminden kaçış anlamına gelmediğini, sınırlı arz ve yoğun talepten kaynaklandığını belirtiyor.
Bankalar, güçlenen ruble nedeniyle nakit döviz stoklarını sattı ve bu stokları hızlı şekilde yenileyemedi. Bu durum döviz açığına yol açtı. “Praym”, bu bilgiyi G. V. Plehanov Rusya Ekonomi Üniversitesi Dünya Finans Piyasaları ve Fintek Bölümü Doçenti, ekonomi bilimleri adayı Tatyana Belyançikova’ya dayandırarak okuyucuları ile paylaştı.
Belyançikova’ya göre nakit döviz açığının nedeni büyük ölçüde teknik nitelikte. Yaptırımlar nedeniyle banknotların ihraççı ülkelerden doğrudan ithalatı mümkün olmadığı için döviz ülkeye yalnızca Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkeleri üzerinden ve yurt dışından döviz getiren Rusya vatandaşları aracılığıyla giriyor. Bu girişlerin hacmi ise düşük seviyede kalıyor.
Rusya Merkez Bankası verilerine göre nisanda Ruslar 108 milyar ruble tutarında nakit döviz satın aldı. Bu rakam, mart ayına kıyasla yüzde 65 daha fazla oldu. Mayısta rublenin güçlenmesi sürdü ve buna paralel olarak nakit dolar ve avro alım hızı arttı. Bu nedenle bankalar mevcut stoklarını sattı ve bunları hızlı şekilde yenileyemedi. Dövize olan talebi tatil sezonu ve bazı vatandaşların tasarruf stratejisi de artırdı.
Belyançikova, sorunun yerel ve geçici nitelikte olduğunu, rublenin devalüasyonunun ya da ulusal para biriminden kaçışın işareti olmadığını belirtti. Uzman, bunun daha çok yoğun talep ile sınırlı arz arasındaki dengesizlikten kaynaklandığını kaydetti.
Belyançikova, “Bazı şubelerde döviz var, bazılarında tükendi ancak stoklar, piyasanın diğer katılımcılarından banknot geldikçe yenileniyor.” açıklamasında bulundu.
Şu anda döviz sistem açısından önemli bankalardan satın alınabiliyor. Uzman, banknot bulunup bulunmadığının önceden öğrenilmesini ve gerekli tutarın rezerve edilmesi için başvuru yapılmasını tavsiye etti.
Döviz elde etmenin bir diğer yolu ise çevrim içi hizmetler üzerinden nakit dışı dolar ve avro satın almak ve ardından yürürlükteki kısıtlamalar kapsamında hesaptan çekmek. Rusya Merkez Bankası’nın 9 Eylül 2026’ya kadar geçerli olacak kuralına göre, 9 Mart 2022’den önce açılan hesaplardan en fazla 10 bin dolar veya bunun avro karşılığı çekilebiliyor. Bu limitin üzerindeki tutarlar ruble olarak ödeniyor.
Belyançikova, yurt dışı seyahatleri için dövizin tek seferde değil, parça parça alınmasını tavsiye etti. Uzman, bunun zirve kurdan satın alma riskini azaltmaya yardımcı olacağını belirtti.
