.webp){kind=logo}
Rusya’da petrol ve doğal gaz gelirlerindeki sert düşüş ile büyüyen bütçe açığı, hükümeti hem petrol fiyatı varsayımlarını hem de harcama önceliklerini yeniden değerlendirmeye yöneltti.
Hükümet, bütçe kuralı için esas alınan petrol fiyatının düşürülmesini görüşüyor.
Freedom Finance Global analisti Vladimir Çernov, hükümetin bütçe kuralı için esas alınan petrol fiyatının düşürülmesini görüştüğünü ve harcamalarda önceliklendirme hazırladığını, bunun bütçenin daha sıkı bir rejime girdiğine işaret ettiğini belirtti.
Hatırlatmak gerekir ki 2026 yılının ocak-şubat döneminde bütçe açığı 3,449 trilyon rubleye, yani Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYH) yüzde 1,5’ine ulaştı. Cari yıl için plan ise 3,786 trilyon rubleydi. Petrol ve doğal gaz gelirleri iki ayda yıllık bazda yüzde 47 düştü, toplam gelirler ise yüzde 10,8 azaldı.
Çernov, bu dinamiğin nedeninin petrol piyasasındaki elverişsiz konjonktür ve güçlü ruble olduğunu açıkladı. Çernov, 2026’nın ilk iki ayında Urals petrolünün ortalama fiyatının, bütçede öngörülen 59 dolara karşılık sırasıyla 40,95 dolar ve 44,59 dolar olduğunu belirtti.
Analist, “Bu fark, Rusya Maliye Bakanlığını (Minfin) fiilen yalnızca petrol ve doğal gaz gelirlerinin seyrini değil, harcama modelinin kendisini de yeniden gözden geçirmeye zorluyor. Eşik fiyatın düşürülmesi, petrol rantının daha temkinli harcanacağı ve harcamaların bir bölümünün daha bu yıl ertelenmesi ya da kısılması gerekeceği anlamına geliyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Çernov, harcamaların gözden geçirilmesinin neredeyse kesin olarak eşit dağılmayacağını belirtti. Analiste göre sosyal yükümlülükler ile savunma ve güvenlik harcamaları korunacak, daha az korunan kalemler ise baskı altına girecek. Çernov, bazı ulusal projelerin revize edilebileceğini, inşaatların takviminin ertelenebileceğini, alım ve idari gider parametrelerinin değiştirilebileceğini ifade etti. Çernov, hükümetin 2009 yılında da benzer şekilde hareket ettiğini, ancak bunun derin durgunluğu engellemediğini hatırlattı.
Analist, “2009 yılının sonunda bütçe açığı GSYH’nin yüzde 5,9’u oldu, ekonomi ise yüzde 7,9 daraldı. Yani sorun yalnızca bütçe tasarruflarıyla çözülemez. Bu önlem sadece durumun kötüleşme hızını azaltıyor.” dedi.
Çernov, para politikası açısından sonuçların da sert olacağını düşündüğünü belirtti. Çernov, Rusya Merkez Bankasının (CB), bütçe kuralındaki değişikliklerin döviz kuru ve enflasyon beklentileri üzerinden yüksek ana faiz oranının daha uzun süre korunmasını gerektirebileceğine dikkat çektiğini hatırlatarak, “Başka bir deyişle, daha sert bir bütçe yapısı tek başına para politikasının hızla yumuşatılacağını garanti etmiyor. Aksine, yeni eşik rubleyi zayıflatır ve enflasyonu hızlandırırsa, faiz oranı piyasanın daha şubatta beklediğinden daha uzun süre yüksek seviyelerde kalabilir.” değerlendirmesinde bulundu.
Çernov, Freedom Finance Global’in baz senaryosuna göre Urals petrolünün ortalama fiyatının ikinci çeyrekte varil başına 55-60 dolar bandına, dolar kurunun ise 82-86 rubleye döneceğini kaydetti. Çernov, bu durumda yıllık açığın harcama kesintileri ve borçlanma sayesinde GSYH’nin yüzde 1,8-2,2’si civarında tutulabileceğini belirtti.
Analist, “Olumsuz senaryoda Urals yeniden 45-50 dolar bandına geriler ve ruble fazla güçlü kalır. Bu durumda açık GSYH’nin yüzde 2,5’ini aşabilir, harcamalarda bir defalık yüzde 10’luk kesintiyle bu durumdan çıkmak mümkün olmaz. Bu anlamda yeni eşik fiyatın tartışılması önleyici bir adımdan çok, bütçenin önceki ‘petrol ayarının’ artık işlemediğinin kabulü niteliğini taşıyor.” ifadelerini kullandı.
