.webp){kind=logo}
Jared Kushner, Avrupa güvenliği müzakerelerinde Rusya-NATO Konseyini model görüyor. Avrupalı yetkililer ise Ukrayna’da ateşkes sağlanmasını şart koşuyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, Avrupa güvenliğine ilişkin müzakerelerde Rusya-NATO Konseyini model olarak değerlendiriyor. The Washington Post yazarı David Ignatius, bir yetkiliye dayandırdığı haberinde bu bilgiye yer verdi.
Rusya-NATO Konseyi, istişare ve işbirliği mekanizması olarak 2002 yılında kuruldu. Konseyin görevleri arasında temel konularda ortak tutumların belirlenmesi ve geliştirilmesi, gelecekte ise Rusya ile ittifak arasındaki ilişkilerin tam üyelik potansiyelini de içeren daha üst bir düzeye taşınması bulunuyordu.
Rusya-NATO Konseyi, Ukrayna’da askeri operasyonların başladığı Şubat 2022’den bu yana toplanmadı. Ancak Rusya-NATO formatındaki diyalog fiilen 2019 yılında sona ermişti. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, bunun nedenini NATO’nun “Ukrayna meselesini” öncelikli görmesi, Rusya’nın ise bu konuyu söz konusu formatta görüşmek istememesiyle açıklamıştı.
Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, geçen yılın sonunda yaptığı açıklamada, NATO’nun Rusya-NATO Konseyini ortadan kaldırmakla doğru yaptığını söylemişti. Medvedev, “NATO bizim düşmanımız. Hangi ‘konseyden’ söz edilebilir ki?” ifadelerini kullanmıştı. Medvedev, görüşünü açıklarken yazar Maksim Gorki’nin “Düşman teslim olmuyorsa yok edilir” sözünü alıntılamıştı.
Avrupa’dan güvenlik müzakereleri için ateşkes şartı
Kushner, Ukrayna’da barışın sağlanmasını Rusya ile Avrupa arasında kıtanın güvenliğine ilişkin daha kapsamlı ve çok taraflı müzakerelerle ilişkilendiriyor. Kushner, 10 Kasım Salı günü Abu Dabi’de gerçekleştirilecek üçlü görüşmenin düzenlenmesinde arabuluculuk yaptı. Bu hafta yaptığı açıklamada Kushner, söz konusu görüşmede ilerleme sağlanması halinde Avrupa ülkelerinin “doğrudan katılım sağlayacakları daha geniş ve çok taraflı bir formata geçeceğini” belirtti.
Avrupalı yetkililer, Ignatius’a yaptıkları açıklamalarda Rusya ile diyaloğa hazır olduklarını ancak güvenlik mimarisini yalnızca Ukrayna’da ateşkes sağlandıktan sonra görüşmeyi kabul ettiklerini bildirdi. Yetkililerden biri, “Güvenlik mimarisi konusunda bir anlaşmaya varılmadan önce Ukrayna’da bir barış anlaşmasına varılmalı” dedi.
Bir başka üst düzey Avrupalı yetkili ise “Bu yaklaşım bizim açımızdan pek çok risk barındırıyor ancak sürecin dışında kalmaktansa diyaloğa girmek daha iyi” ifadelerini kullandı. Yetkili, “Müzakereler kolay olmayacak” değerlendirmesinde bulundu. Ayrıca Avrupa’da, Avrupa ile Rusya arasındaki her türlü görüşmenin ancak ateşkes sağlandıktan sonra yapılabileceği konusunda “geniş bir uzlaşı” bulunduğunu vurguladı.
Bloomberg de daha önce kaynaklarına dayandırdığı haberinde, Avrupa Birliği’nin güvenlik mimarisini ancak Ukrayna’daki çatışmalar sona erdikten sonra görüşmek istediğini bildirmişti.
Kremlin: Avrupa’nın güvenlik mimarisi Rusya olmadan düşünülemez
Trump, Rusya Devlet Başkanı’nın Özel Temsilcisi Kirill Dmitriyev ile görüşmesinin ardından, tüm Avrupa’yı kapsaması öngörülen kapsamlı bir güvenlik anlaşmasını duyurmuştu. Kushner, söz konusu anlaşmanın “tüm tarafların güvenlik çıkarlarını dikkate alan, gelecekte çatışma riskini azaltan ve güvenlik alanında daha istikrarlı ve öngörülebilir bir ortam oluşturan” uygulamaya dönük mutabakatları kapsadığını açıklamıştı.
Kremlin, Trump’ın açıklamasının ayrıntıları hakkında bilgi sahibi olmadığını bildirdi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Avrupa’nın gelecekteki güvenlik sistemi ile Rusya ve Ukrayna’nın karşılıklı güvenliğinin sağlanması gündeme geldiğinde, sürecin “bir aşamasında” Avrupalılar olmadan bu konuların görüşülmesinin mümkün olmayacağını belirtti. Peskov, “Bu nedenle Avrupalılarla görüşmek gerekecek” dedi.
Peskov, daha önce yaptığı bir açıklamada da Avrupa güvenlik mimarisinin “Rusya’nın çıkarları dikkate alınmadan ve Rusya’nın katılımı olmadan düşünülemeyeceğini” söylemişti. Kremlin, Rusya’nın barış sürecine açık olduğunu ancak “geçici bir ateşkese değil, barışa ulaşmak için çaba gösterilmesi gerektiğini” düşündüğünü belirtmişti.
