.webp){kind=logo}
Avrupa Birliği Genel Mahkemesi, Rus Denizcilik Sicili’nin AB düzeyinde tanınmasının geri alınmasını orantısız buldu. Kuruluşa yönelik yatırım ve işlem yasakları ise yürürlükte kaldı.
Avrupa Birliği (AB) Genel Mahkemesi, Rus Denizcilik Sicili’nin (Russian Maritime Register of Shipping, RS) gemilerin denetimi ve sertifikalandırılması alanında AB düzeyinde tanınmış kuruluş statüsünün geri alınmasını öngören yaptırımı iptal etti. Mahkeme, kuruluşun AB düzeyindeki tanınmasının askıya alınmasıyla da aynı amaca ulaşılabileceğini belirterek söz konusu yaptırımı orantısız buldu. Bununla birlikte mahkeme, sicile yönelik kısıtlamaların büyük bölümünü yürürlükte bıraktı. Bu değerlendirme, mahkemenin yayımladığı kararda yer aldı.
Merkezi St. Petersburg’da bulunan Rus Denizcilik Sicili, 2022 yılında Ukrayna’daki çatışmaların başlamasının ardından yaptırım listesine alınmıştı. AB, kuruluşa yatırım yapılmasını ve kuruluşla her türlü işlem gerçekleştirilmesini yasaklamış, tanınmış kuruluş statüsünü iptal etmiş ve üye ülkeleri kuruluşa verdikleri yetkileri geri almakla yükümlü kılmıştı. Ayrıca sicil tarafından sertifikalandırılmış gemilerin AB limanlarına ve gemi geçiş havuzlarına girişleri yasaklanmıştı.
Rus Denizcilik Sicili, söz konusu yaptırımlara karşı dava açtı. Mahkeme, AB Konseyinin ortak dış ve güvenlik politikası kapsamında kuruluşun tanınmış kuruluş statüsünü iptal etme yetkisine sahip olduğunu kabul etmekle birlikte, tanınmanın tamamen geri alınmasını aşırı bir önlem olarak değerlendirdi. Mahkemeye göre, tanınmanın askıya alınması daha az külfetli bir tedbir olacak ve “Rusya üzerinde baskı kurma” yönündeki aynı amaca ulaşılmasını sağlayabilecekti.
Bununla birlikte mahkeme, Rus Denizcilik Sicili’nin kuruluşa yatırım yapılması ve kuruluşla her türlü işlem gerçekleştirilmesine yönelik yasakların kaldırılması taleplerini reddetti. Mahkeme, sicil tarafından sertifikalandırılmış gemilerin AB limanlarına ve gemi geçiş havuzlarına giriş yasağına karşı açılan davayı da kabul etmedi.
Mahkeme, limanlara ve gemi geçiş havuzlarına giriş yasağının kaldırılması talebini, söz konusu yasağın doğrudan sertifikalandırılmış gemilere uygulanması ve kuruluşun hukuki durumunu yalnızca dolaylı olarak etkilemesi nedeniyle kabul edilemez buldu.
Mahkeme kararında şu ifadelere yer verildi:
“Genel Mahkeme, Rus Denizcilik Sicili tarafından açılan davayı büyük ölçüde reddetmekte ve yatırım yasağı ile işlem gerçekleştirme yasağı da dahil olmak üzere kuruluşa yönelik kısıtlayıcı tedbirlerin çoğunu yürürlükte bırakmaktadır. Genel Mahkeme, özellikle yasağın iptalini amaçlayan dava talebini kabul edilemez bulmaktadır.”
RBK’nın haberine göre karar 4 Kasım’da verildi. Karara karşı Avrupa Birliği Adalet Divanına temyiz başvurusunda bulunulması için iki ay on günlük süre tanındı.
Rus Denizcilik Sicili 1913 yılında kuruldu
Rus Denizcilik Sicili, 1913 yılında kurulmuş bir gemi klas kuruluşudur. Kuruluş, buz kırıcılar ve buzlu sularda seyreden gemiler dahil olmak üzere gemilerin teknik denetimi ve klaslandırılmasının yanı sıra denizlerdeki petrol ve doğal gaz sahalarının geliştirilmesinde kullanılan ekipmanların teknik denetimi ve sınıflandırılması alanında uzmanlaşmıştır.
Rusya’da ve yurt dışında faaliyet gösteren sicil, çeşitli ülkelerin denizcilik idareleri tarafından tanınmaktadır. Kuruluş, 1969 yılında Uluslararası Klas Kuruluşları Birliğine (IACS) üye olmuş ve 50 yılı aşkın süre boyunca bu birliğin üyeleri arasında yer almıştır.
Rus Denizcilik Sicili’nin temel faaliyetleri, deniz seyir güvenliğinin sağlanması, yük taşımacılığının güvenilirliği ve çevre kirliliğinin önlenmesiyle ilgilidir. Kuruluş ayrıca limanlarda gemilerin denetlenmesi konusunda denizcilik idareleri ve liman yetkilileriyle iş birliği yapmaktadır.
Hukukçudan yaptırım kararına ilişkin değerlendirme
Rus Denizcilik Sicili’ni temsil eden YS Advisors hukuk firmasının ortağı Yuri Şumilov, RBK’ya yaptığı açıklamada, AB Genel Mahkemesinin kararını Avrupa’nın yaptırım uygulamaları açısından tarihi olarak nitelendirdi ve kararı memnuniyetle karşıladı.
Şumilov, “AB Mahkemesi, Rusya’ya yönelik yaptırımlar kapsamında ilk kez bir kısıtlayıcı tedbiri doğrudan orantılılık ilkesinin ihlal edilmesi nedeniyle iptal etti. Bugüne kadar mahkemeler, AB Konseyine son derece geniş bir takdir yetkisi tanıyordu. Yaptırımlar ise çoğunlukla delillerin yetersizliği veya usul ihlalleri nedeniyle iptal ediliyordu.” dedi.
Şumilov, AB Mahkemesinin Konseyin yetkilerinin sınırlarını teyit ettiğini belirtti. Yaptırımların meşru bir amacı olsa bile aynı derecede etkili ve daha az külfetli alternatifler bulunduğunda aşırıya kaçılmaması gerektiğini ifade etti.
Şumilov, “Bu durum özellikle geri dönüşü olmayan sonuçlara yol açabilecek tedbirler açısından önem taşıyor.” diye ekledi.
Kararın öneminin deniz taşımacılığı sektörünün ötesine geçtiğini değerlendiren Şumilov, kararın orantılılık ilkesinin AB Konseyinin yaptırım uygulama yetkilerini sınırlandırdığını gösterdiğini belirtti.
Şumilov, “Bu kararın gelecekteki yargı uygulamaları açısından önemli bir referans noktası olmasını bekliyoruz.” ifadelerini kullandı.
Rusya makamları, Batı’nın uyguladığı yaptırımları gayrimeşru ve etkisiz olarak nitelendiriyor ve kaldırılmalarını talep ediyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya’ya 30 binden fazla yaptırım uygulandığını, bunun dünyanın diğer tüm ülkelerine uygulanan yaptırımların toplamının neredeyse iki katı olduğunu söylemişti.
