Rusya’da yabancılara yönelik idari yaptırımlar ağırlaştırılıyor

Rusya’da 3 Kasım’dan itibaren yabancıların işlediği bazı idari ihlallere verilen para cezaları artırılacak. Sınır dışı etme yaptırımının uygulanabileceği durumların kapsamı da genişletilecek.

Rusya’da Kasım 2026 boyunca yabancılara yönelik yaptırımlardan sigorta tarifelerine, ürünlerin etiketlenmesinden eğitim standartlarına kadar birçok alanda yeni düzenlemeler yürürlüğe girecek.

Değişiklikler, Rusya’da yaşayan vatandaşların yanı sıra ülkede faaliyet gösteren işletmeleri ve yabancıları da ilgilendiriyor.

Yabancılara yönelik para cezaları ve sınır dışı etme düzenlemeleri

3 Kasım’dan itibaren yabancıların ve vatansız kişilerin işlediği bazı ihlallere yönelik idari yaptırımlar ağırlaştırılıyor. Özellikle ülkeye giriş ve ülkede kalış kurallarının ihlali ile yasa dışı çalışma gibi bazı ihlallerde para cezaları 2-5 bin rubleden 4-7 bin rubleye yükseltilecek.

Ayrıca idari sınır dışı etme yaptırımı uygulanabilecek ihlallerin kapsamı genişletiliyor. Değişiklikler arasında ayrımcılık, halka açık etkinliklerin düzenlenmesine ilişkin kuralların ihlali ve sınır güvenliği görevlilerinin hukuka uygun taleplerine itaatsizlik de bulunuyor.

Kommersant Genel Haberler Bölümü kıdemli muhabiri Aleksandr Voronov’un aktardığına göre, Rusya İçişleri Bakanlığı, göçmenlerin sınır dışı edilmesine gerekçe oluşturan durumların sayısını artırmayı amaçlayan İdari Suçlar Kanunu değişiklik taslağını Mart 2026’da hazırladı.

Tasarının temelini, kanunun yaklaşık 20 maddesinde yapılması öngörülen değişiklikler oluşturuyor. Bu değişikliklerle, söz konusu ihlallerde yabancıların Rusya’dan sınır dışı edilmesi zorunlu bir yaptırım hâline gelecek. Önceki düzenlemelerde ise sınır dışı etme, para cezasına alternatif olarak uygulanabilecek yaptırımlardan biriydi.

Örneğin izinsiz mitinglere katılma (Rusya İdari Suçlar Kanunu’nun 5.38. maddesi), greve katılmaya veya greve katılmaktan vazgeçmeye zorlama (5.40. madde) ve olağanüstü hâl rejiminin gereklerini ihlal etme (20.5. madde) bu kapsama giriyor.

İdari Suçlar Kanunu’nun bazı maddelerine yalnızca yabancılar için geçerli yeni ihlal türleri de ekleniyor. Örneğin polise itaatsizlikle birlikte işlenen küçük çaplı kamu düzenini bozma fiilleri (20.1. madde) veya basında bomba yapımına ilişkin talimatların yayımlanması (13.15. madde), yabancıların Rusya’dan sınır dışı edilmesine yol açabilecek.

Düzenlemeye göre zorunlu sınır dışı etme yaptırımı, yabancılara verilen para cezasına ek olarak uygulanacak.

Hükümet ayrıca İdari Suçlar Kanunu’nun 14 maddesinde daha yaptırımların ağırlaştırılmasını önerdi. Buna göre yasa dışı çalışan yabancılara verilen para cezası mevcut 2-5 bin rubleden 4-7 bin rubleye çıkarılacak.

Devlet Dumasının Mayıs 2026’da ilk okumada kabul ettiği yasa tasarısı, sonraki yasama aşamalarını da tamamladı. Devlet Duması düzenlemeyi 21 Temmuz 2026’da kabul etti, Federasyon Konseyi 24 Temmuz’da onayladı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 4 Ağustos 2026’da imzaladığı 294-FZ sayılı federal kanunun 3 Kasım 2026’da yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

Karadağ, Rusya vatandaşlarına vize uygulamasına geçiyor

1 Kasım’dan itibaren Karadağ, Rusya ve Belarus vatandaşlarına vize uygulaması başlatıyor. Rusya vatandaşları 31 Ekim’e kadar ülkeye 30 günü aşmamak kaydıyla vizesiz giriş yapabiliyor. Kasım ayından itibaren ise genel kural olarak Karadağ vizesi alınması gerekecek.

Kommersant Dış Politika Bölümü muhabiri Gennadiy Sısoyev’in aktardığına göre, Karadağ hükümeti, Rusya ve Belarus vatandaşlarının uzun yıllardır yararlandığı “Karadağ’a vizesiz giriş yapma, ülkede 30 gün kalma veya transit geçiş yapma” imkânını resmî olarak 31 Ekim’e kadar uzattı.

Bu tarihten sonra uygulanacak giriş prosedürünün bütün ayrıntıları açıklığa kavuşturulmamış olsa da hükümet kararı, Karadağ’ın 2028 yılında katılmayı hedeflediği Avrupa Birliği’ne karşı yükümlülükleri doğrultusunda, 1 Kasım’dan itibaren bu ayrıcalıktan yararlanan bütün ülkeler için vizesiz rejimi kaldıracağını gösteriyor.

Bugüne kadar Avrupa Birliği üyeleri ve aday ülkeler, ABD ve diğer bazı ülkeler dışında, vatandaşları Karadağ’a vizesiz girebilen ülkeler arasında Rusya, Belarus, Çin, Türkiye, Suudi Arabistan, Katar ve Bahreyn bulunuyordu.

Kasım ayında ekonomi, üretim, ticaret ve eğitimde yeni düzenlemeler

26 Kasım’dan itibaren icra takiplerinde, vatandaşların ve kuruluşların kredi raporlarının kredi geçmişi bürolarından alınmasına ilişkin yeni prosedür yürürlüğe girecek. İcra memurları, hakkında icra takibi başlatılmış borçlunun kredi geçmişinin kimlik bilgilerini içeren bölümünü ve ana bölümünü talep edebilecek.

Aynı zamanda, vadesi geçmiş borçların tahsilatı sırasında meydana gelen ihlallerin incelenmesi amacıyla bilgi aktarılmasına ilişkin ayrı bir prosedür belirlenecek.

Kredi geçmişi büroları, icra memurlarından gelen talepleri beş gün içinde yanıtlamak zorunda olacak. Yanıt, gerçek kişinin kredi raporunu, kredi geçmişinin bulunmadığına ilişkin bildirimi veya bilgi verilmesinin reddedildiğine dair gerekçeli açıklamayı içerebilecek.

Uzmanlara göre düzenleme, vadesi geçmiş borçların tahsilatında daha şeffaf bir sistem oluşturacak ve dolandırıcılık faaliyetleri ile kasıtlı iflas girişimlerini en aza indirmeye yardımcı olacak. Gelecekte ise teminatsız kredilerin tahsilat süreçlerinde standart uygulamaların oluşturulmasını sağlayabilecek.

1 Kasım’dan itibaren tehlikeli tesislerin sahiplerinin kazalar sonucunda meydana gelen zararlara karşı yaptırmak zorunda olduğu mali sorumluluk sigortasında temel tarife oranlarının yeni alt ve üst sınırları uygulanacak.

Tesis türlerinin çoğunda tarife aralığının alt sınırı yüzde 75 düşürülecek. Diğer kategorilerde ise yüzde 25 veya yüzde 50 indirim yapılacak. Basınç altında çalışan ekipmanların kullanıldığı bazı tesislerde üst sınır yüzde 25 artırılacak.

Rusya Merkez Bankası, tehlikeli tesis sahiplerinin zorunlu mali sorumluluk sigortasına ilişkin tarife aralığını en son Eylül 2025’te genişletmişti. O dönemde en büyük indirim olan yüzde 75’lik düşüş, elektrik santrallerini, maden zenginleştirme atıklarının depolandığı tesisleri ve maden kuyusu inşaat sahalarını kapsamıştı.

Bu kez en büyük indirim, basınç altında çalışan ekipmanların kullanıldığı üretim tesisleri, petrokimya ve madencilik işletmeleri, hidroteknik yapılar ve maden ocakları, petrol ve doğal gaz üretim tesisleri, metalürji işletmeleri, patlayıcı maddelerle ilgili tesisler ve vinçler dışındaki bütün tesis gruplarını kapsayacak.

Değişiklikler, sigorta şirketlerinin bu sigorta türünden elde ettiği prim gelirlerinin azalmasına yol açabilir. Ancak şirketlerin çapraz satışlarla bu kaybı telafi edebileceği değerlendiriliyor.

Öte yandan Merkez Bankasının adımları, düşük riskli tesislerde sigorta tarifelerinin düşürülmesini isteyen müşterilerin taleplerini karşılıyor.

Uzmanlara göre büyük çaplı zararlar ortaya çıkana kadar tarifelerdeki düşüş devam edecek. Böyle bir durumda ise döngü tersine dönecek ve tarifeler yeniden yükselmeye başlayacak.

Sigorta poliçesinin bulunmaması birkaç yüz bin ruble tutarında para cezasına yol açabiliyor. Bu sigorta alanında SOGAZ, Ingosstrah ve AlfaStrahovaniye dahil 20’den fazla sigorta şirketi faaliyet gösteriyor.

1 Kasım’dan itibaren çözünebilir kahve içeceklerine ilişkin yeni bir ulusal standart uygulanacak. Standart, ürünlerin özellikleri ve adlandırılmasına ilişkin şartları belirliyor. Buna göre içecekler, kahve ve diğer bitkisel özler kullanılarak üretilebilecek.

Kommersant Tüketici Piyasası Bölümü başkan yardımcısı Aleksandra Mertsalova’nın aktardığına göre, Rusya’da kahve içeceklerine ilişkin yeni GOST standardı, 1994 yılından bu yana yürürlükte bulunan önceki standardın yerini alacak.

Rusya’da bu standartların uygulanması gönüllülük esasına dayandığı için tüketici deneyimi açısından önemli değişiklikler beklenmiyor.

Bununla birlikte GOST standardına uygun ürünler söz konusu olduğunda, çözünebilir kahvenin sıcak suda en fazla 30 saniyede, soğuk suda ise en fazla üç dakikada çözünmesi ve yalnızca kavrulmuş kahve çekirdeklerinin özünden oluşması gerekecek.

Buna karşılık çözünebilir kahve içeceklerinde hindiba, tahıllar, bitkisel krema ve diğer katkı maddeleri bulunabilecek.

1 Kasım’dan itibaren süt ürünlerinin çoklu ambalajları ve ürün setleri için etiketleme uygulaması başlayacak. Bu ambalajlara ve setlere ayrı kodlar yerleştirilmesi, ayrıca etiketleme ve ürünlerin piyasaya sunulmasına ilişkin bilgilerin sisteme aktarılması gerekecek.

Bir sonraki aşama olan söz konusu ambalaj ve setlerin ticari dolaşımı ile piyasadan çekilmesine ilişkin bilgilerin zorunlu olarak aktarılması uygulaması ise 1 Şubat 2027’de başlayacak.

1 Kasım’da belirli sanayi ekipmanları, teknik cihazlar, bunların bileşenleri ve yedek parçalarının etiketlenmesine yönelik gönüllü bir deneme uygulaması başlayacak.

Uygulama kapsamına bazı jeneratör sistemleri, motorlar, rulmanlar ve asansör ekipmanlarının bileşenleri de alındı.

Rusya Federasyon Konseyinde paletli araçların yedek parçalarının da etiketleme kapsamına alınması önerildi.

1 Kasım’dan itibaren raf ömrü 40 günden uzun olan, etiketleme kapsamındaki süt ürünleri için parti bazlı kayıt sistemi uygulanacak.

Üreticiler ve ithalatçılar ürünlere parti numarası verecek, ticari dolaşımda yer alan diğer katılımcılar ise bu numaralara ilişkin bilgileri etiketleme sistemine aktaracak.

Raf ömrü 40 gün veya daha kısa olan ürünlerde aynı uygulama aşamasının 1 Mart 2027’de başlaması öngörülüyor.

Hükümet, süt ürünlerinin ürün partileri bazında izlenmesine ilişkin deneme uygulamasını onayladı.

1 Kasım’dan itibaren 5 gram ile 500 gram arasındaki standart ağırlıklı paladyum külçelerine ilişkin yeni bir ulusal standart uygulanacak. Standart, külçelerin saflık derecesi, boyutları, işaretlenmesi ve belgelerine ilişkin şartları belirliyor.

1 Kasım’dan itibaren viski distilatının üretimi, depolanması ve tedariki için ilk kez lisans alacak şirketlerin en az 100 milyon ruble tutarında ödenmiş sermayeye sahip olması gerekecek.

Hâlihazırda faaliyet gösteren üreticilere ise 1 Mart 2028’e kadar geçiş süresi tanındı.

Düzenlemenin temel amacı, bu ürünlerin yasa dışı ticaretiyle ve kısa ömürlü göstermelik şirketlerle mücadele etmek.

Küçük ölçekli alkollü içki üreticilerinin yeni ekipmanlara ve dolum hatlarına önemli yatırımlar yapmadan bu üretim kategorisine girmesi mevcut koşullarda neredeyse imkânsız.

Yeni düzenlemenin Rusya viski piyasası üzerinde önemli bir etkisi olmayacak. Piyasa fiilen büyük şirketler arasında paylaşılmış durumda ve sektöre yeni girecek şirketler için neredeyse hiç alan bulunmuyor.

1 Kasım’dan itibaren Rusya Alkol ve Tütün Piyasası Düzenleme Kurumunun perakende satış noktaları ile yeme içme işletmelerinin risk kategorilerine ayrılmasında kullandığı güncellenmiş kriterler yürürlüğe girecek.

Bu gösterge, satış noktalarında yapılacak plansız denetimlerin ve önleyici faaliyetlerin sıklığını etkileyecek.

Krasnodar Krayı’nda da alkollü içki satıcılarına yönelik denetim gerekçeleri genişletildi.

1 Kasım’dan itibaren federal alkol denetimleri kapsamında, belirli lisanslı etil alkol ve alkollü içki üreticilerinin şirket üzerinde kontrol sahibi olan kişileri, yöneticileri, yönetim organlarının üyeleri ve baş muhasebecilerinin ticari itibarı da incelenecek.

Denetim kurumları, bu kişilerin ticari itibarı yetersiz bulunan kişiler listesinde yer alıp almadığını kontrol edecek.

1 Kasım’dan itibaren şirketlerin ve bireysel girişimcilerin metanol ve metanol içeren sıvıların ticari dolaşımına katılanlar sicilinden çıkarılmasına ilişkin gerekçelerin kapsamı genişletilecek.

Özellikle belirli ihlaller nedeniyle 12 ay içinde kesinleşmiş iki veya daha fazla idari yaptırım kararının bulunması ya da şirket yöneticileri veya bireysel girişimciler hakkında belirli suçlardan mahkûmiyet kararı verilmesi, sicilden çıkarılma gerekçeleri arasında yer alacak.

3 Kasım’dan itibaren telekomünikasyon operatörlerinin ve federal posta hizmeti kuruluşlarının, yaptırım uygulanan kişilere yönelik özel ekonomik tedbirlerin uygulanması hakkında Rusya Federal İletişim, Bilgi Teknolojileri ve Kitle İletişim Araçları Denetleme Kurumuna (Roskomnadzor) bilgi sunmasına ilişkin prosedür yürürlüğe girecek.

Düzenleme kapsamındaki kuruluşların ilgili raporlarını devlet hizmetleri portalı üzerinden göndermesi gerekecek.

30 Kasım’dan itibaren uzaktan eğitime ilişkin yeni bir ulusal standart uygulanacak. Standart; yükseköğretim, orta düzey mesleki eğitim, ek mesleki eğitim ve yetişkinlere yönelik ek eğitim hizmetlerini kapsıyor.

Standartta çevrim içi eğitimin düzenlenmesi, eğitim materyalleri, öğrencilere sağlanacak destek ve hizmet kalitesinin değerlendirilmesine ilişkin şartlar açıklanıyor.

1 Kasım’dan itibaren Belarus’tan yapılan mal sevkiyatlarında, mal teslimatının beklendiğini doğrulama sistemi olan SPOT kapsamında uygulanan geçici teminat ödemesi muafiyeti sona erecek.

İthalatçıların artık yaklaşan sevkiyat için önceden belge düzenlemesi ve tahmini dolaylı vergiler tutarında teminat ödemesi yapması gerekecek.

2 Kasım’dan itibaren zorunlu askerlik hizmetini yapan askerlerin hamile eşlerine verilen tek seferlik yardımın sağlanmasına ilişkin yeni yönetmelik uygulanacak.

Rusya’da ikamet eden ve hamileliği en az 180 gün olan zorunlu asker eşleri bu yardıma başvurabilecek.

Başvuru ve belgelerin kayda alınmasından itibaren hizmetin tamamlanması için öngörülen azami süre on iş günü olacak.