Rusya İçişleri Bakanlığı drone ile otomatik trafik cezası kesilmesi önerisini erken buldu

Rusya İçişleri Bakanlığı, drone görüntülerine dayanarak karşı şeride geçen sürücülere otomatik trafik cezası kesilmesi önerisini erken buldu. Henüz uygulamaya alınmayan sistemin hayata geçirilmesi belirsiz bir tarihe ertelendi.

Kommersant gazetesinin edindiği bilgiye göre, Rusya İçişleri Bakanlığı, drone kameralarıyla çekilen fotoğraf ve videolara dayanarak karşı şeride giren sürücülere otomatik para cezası kesilmesini öngören girişimin hayata geçirilmesi için henüz erken olduğu görüşünde. Karşı şeride geçişten kaynaklanan kazaların fazla olduğunu ve ihlallere yönelik denetimlerin artırılması gerektiğini belirten trafik kamerası operatörleri, söz konusu öneriyi hükümete sundu. İçişleri Bakanlığı mevcut denetim araçlarını yeterli bulurken Ulaştırma Bakanlığı, kamera operatörlerinin önerisini prensipte destekliyor. Ancak Ulaştırma Bakanlığı da uygulamanın daha kapsamlı bir yaklaşımla ve ilerleyen dönemde hayata geçirilmesi gerektiğini düşünüyor.

Drone’lar, trafik polisinin sürekli ekip bulundurmasının mümkün olmadığı veya verimli görülmediği yerler de dahil olmak üzere trafik ihlallerini havadan tespit edebiliyor.

Kommersant’ın incelediği belgeye göre, Rusya İçişleri Bakanlığının trafik ihlallerine otomatik ceza kesilmesinde hava araçlarının kullanılmasına ilişkin tutumu, trafik kameraları ve yazılım üreticilerini bir araya getiren OKO Birliğine gönderilen yanıtta ortaya konuldu.

Bakanlığın yanıtında şu ifadelere yer verildi:

“Devlet Trafik Denetleme Teşkilatı personelinin hâlihazırda kullandığı görev yapma biçimleri ve denetim yöntemleri, trafik güvenliğini sağlamak amacıyla trafik kurallarının ihlal edilmesini yeterli ölçüde önlemeye imkân tanıyor. Özel askerî operasyonun devam ettiği, düşman insansız hava araçlarının Rus şehirlerine, kritik öneme sahip tesislere ve altyapıya sürekli saldırılar düzenlediği ve toplumda gerginliğin yaşandığı mevcut koşullarda, söz konusu teknik araçların kullanımının mevzuatla düzenlenmesi olasılığının değerlendirilmesi için henüz erken olduğu düşünülüyor.”

Drone ile trafik denetiminde mevcut uygulama

Rusya İdari Suçlar Kanunu, sabit trafik kameralarıyla tespit edilen ihlallerde tutanak düzenlenmeden araç sahiplerine posta yoluyla otomatik para cezası bildirimleri gönderilmesine izin veriyor. Sürücüler arasında bu bildirimler “mutluluk mektupları” olarak adlandırılıyor.

Rusya Devlet Trafik Denetleme Teşkilatı, 2022-2023 yıllarında trafik denetimlerinde drone’ların yanı sıra zeplin ve aerostatlardan da yararlandı. Bu hava araçlarıyla çeşitli trafik ihlalleri, özellikle de karşı şeride geçişler tespit edildi.

Ancak bu yöntemle belirlenen ihlaller için otomatik ceza bildirimleri gönderilmedi. Çekilen fotoğraf ve videolar sürücülere gösterildi, haklarında tutanak düzenlendi ve görüntüler dosyaya delil olarak eklenerek ilgili belgeler mahkemeye gönderildi.

Bu uygulama, Rusya’nın bazı bölgelerinde 2026 yılında da devam etti.

OKO Birliği ise hükümete başvurarak trafik ihlallerinin, hız sınırını aşan sürücülerin tespit edilmesinde olduğu gibi otomatik sistemlerle belirlenmesini önerdi. Kommersant, söz konusu girişimi 3 Ağustos tarihli haberinde de ele almıştı.

Birlik, önerisini havadan tespit edilebilen çeşitli trafik ihlallerini gerçekleştiren sürücülere yönelik denetimlerin artırılması gerektiği gerekçesiyle açıkladı.

Rusya Devlet Trafik Denetleme Teşkilatının verilerine göre, 2026 yılının ilk dokuz ayında ülkede karşı şeride geçiş nedeniyle 5 bin 700 trafik kazası meydana geldi. Bu sayı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 19 azaldı.

Bununla birlikte, bazı bölgelerde bu tür kazalarda artış yaşanıyor. İnguşetya Cumhuriyeti, Kirov ve İvanovo bölgeleri ile Karelya Cumhuriyeti, karşı şeride geçiş kaynaklı kazaların arttığı yerler arasında bulunuyor.

Ulaştırma Bakanlığından kapsamlı düzenleme önerisi

OKO Birliğinin hükümete yaptığı başvurunun ardından, o dönemde Rusya Ulaştırma Bakanı olarak görev yapan Andrey Nikitin de girişime ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Nikitin, ağustos ayı sonunda Doğu Ekonomik Forumu öncesinde RİA Novosti’ye verdiği röportajda şunları söyledi:

“Trafik kurallarının ihlallerini otomatik olarak tespit etmek amacıyla yeni teknolojik çözümlerin kullanılmasını destekliyoruz. Ancak burada konuya daha geniş açıdan bakmak önemli. Biz yalnızca insansız hava araçlarıyla sınırlı kalmayan kapsamlı bir yaklaşımı savunuyoruz.”

Nikitin’e göre, bu yaklaşımın temel ilkelerinin federal yasayla düzenlenmesi ve hükümete söz konusu teknolojiler için “açık ve bağlayıcı gereklilikler ile bunların kullanımına ilişkin ortak bir uygulama usulü” belirleme yetkisi verilmesi gerekiyor.

Nikitin ayrıca, “mevcut dönemin kendine özgü koşullarına” dikkat çekerek özel askerî operasyon süresince bu sistemlerin çalışmasına yönelik “geçiş hükümlerinin” de hazırlanması gerektiğini ifade etti.

Nikitin’in kamuoyuyla paylaştığı bu görüşler, OKO Birliğinin başvurusunu değerlendiren Ulaştırma Bakanlığının oluşturduğu resmî tutuma da yansıdı. Kommersant, bakanlığın yanıt metnine ulaştı.

Ulaştırma Bakanlığı, 26 Şubat tarihli devlet başkanlığı talimatlarına atıfta bulundu. Talimatlarda, trafik ihlalleriyle sınırlı kalmadan farklı alanlardaki ihlallerin devlet tarafından denetlenmesinde “insansız hava sistemlerinin” kullanımının yaygınlaştırılması gerektiği belirtiliyor.

Bakanlığın yanıtında ayrıca, denetim faaliyetlerinde kullanılan insansız hava araçlarının kimliklerinin belirlenmesini sağlayan “birleşik kimlik tanımlama sisteminin” kullanımına yönelik bir eylem planının hazırlandığı kaydedildi.

OKO Birliği ve uzmandan drone kullanımına ilişkin değerlendirmeler

OKO Birliği, gelişmelere ilişkin yaptığı açıklamada İçişleri Bakanlığının tutumuna katıldığını belirtti.

Birlik açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“İçişleri Bakanlığının görüşüne katılıyoruz. Şu anda drone’ları yolların üzerinde uçurarak denetim yapmak için henüz erken. Ancak buna bugünden hazırlanmak ve gerekli yasal altyapıyı oluşturmak yerinde olacaktır. Drone tabanlı fotoğraf ve video kayıt sistemlerinin kullanılabilmesi için federal mevzuatta değişiklik yapılması gerekiyor. İlgili kurumların ortak bir tutum belirlemesi, değişiklikleri hazırlaması, üzerinde uzlaşması ve kabul etmesi gerekecek. Bu da kısa sürede tamamlanabilecek bir süreç değil. Önceden harekete geçilirse trafik kurallarına uyulmasının denetlenmesinden ve fotoğraf-video kayıt sistemlerinden sorumlu kurum olan İçişleri Bakanlığı karar verdiğinde her şey hazır olacaktır.”

Trafik ihlallerini tespit eden sistemler konusunda uzman Grigoriy Şuhman ise mevcut güvenlik koşullarında uygulamanın önünde önemli engeller bulunduğunu değerlendiriyor.

Şuhman, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“İçişleri Bakanlığının şu anda gökyüzündeki her türlü nesneyi potansiyel bir tehdit kaynağı, özellikle de terör saldırıları ve sabotajlarda kullanılabilecek bir araç olarak gördüğü açık. Yasal olarak kullanılan bir insansız hava aracını tehdit oluşturan bir araçtan hızlı ve uzaktan güvenilir biçimde ayırt edebilecek yöntemler geliştirilmeden, ayrıca bu tehditlerin nasıl tespit edilip önleneceği netleşmeden, insansız hava araçlarıyla trafik güvenliğinin geniş çaplı denetlenmesi fikrinin uygulamaya geçirilmesinden söz etmek için henüz erken.”