.webp){kind=logo}
Rusya’dan Türkiye’ye kasım teslimatı için teklif edilen çelik kütüklerin navlun dahil fiyatı, Karadeniz üzerinden sevkiyatların durması ve lojistik maliyetlerinin artmasıyla ton başına 530-535 dolara yükseldi.
Karadeniz üzerinden sevkiyatların durması nedeniyle lojistik maliyetlerinin artması, çelik yarı mamul tedarikçilerini Türkiye pazarında fiyat yükseltmeye yöneltti. Ancak Türk ithalatçılar mevcut fiyat tekliflerini yüksek buluyor. Baltık Denizi’ndeki limanların yoğunluğu ve tahıl taşımacılığıyla yaşanan rekabet de ihracatı zorlaştırıyor. Analistlere göre, ihracattaki düşüş Rusya iç pazarında arz fazlası riskini artırıyor.
Rusya’dan Türkiye’ye kasım ayında teslim edilmek üzere teklif edilen çelik kütüklerin fiyatı, 9 Ekim’e kadar olan haftada ton başına 15 dolar artarak navlun dahil 530-535 dolara yükseldi. BigMint’in piyasa değerlendirme raporuna göre, İzmir ve Marmara bölgesindeki fabrikalara teslim edilecek çelik kütükler ise ton başına 545-550 dolardan teklif edildi.
Analistlerin raporuna göre, Karadeniz’de deniz taşımacılığını etkileyen sorunların devam etmesi ve sevkiyatların Baltık Denizi güzergâhına kaydırılması nedeniyle artan maliyetler, Rus çelik üreticileri tarafından satış fiyatlarına yansıtılıyor. GMK’nin değerlendirmesine göre, satıcılar Novorossiysk Limanı çıkışlı FOB (gemiye yükleme esaslı teslim) koşullarından neredeyse tamamen vazgeçerek Türkiye, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Asya’ya yönelik satışlarda CFR (mal bedeli ve navlun dahil teslim) koşullarına geçiyor.
Ancak BigMint raporunda, Rusya’nın kuzeybatı bölgesinden yapılan ihracatın Baltık limanlarındaki yoğunluk ve tarım ürünleri taşımacılığıyla yaşanan rekabet nedeniyle zorlaştığı belirtildi. Karadeniz’deki terminallerin devre dışı kalmasının ardından tahıl, demiryolu taşımacılığında üçüncü öncelik kategorisine alındı. Kommersant gazetesi bu gelişmeyi 5 Ekim’de haberleştirmişti. GMK de tahıl yüklerine demiryolunda öncelik tanınmasının ve navlun indirimlerinin Rusya limanlarında çelik ürünlerinin elleçlenmesini zorlaştırdığına dikkat çekiyor.
Türk alıcılar fiyatları yüksek buluyor
BigMint’e göre, Türk alıcılar Rus çelik kütükleri için teklif edilen fiyatları yüksek buluyor ve ton başına 520-525 dolarlık CFR fiyat seviyesini daha kabul edilebilir görüyor. GMK verilerine göre, Türkiye’deki fabrikalar inşaat demiri ticaretindeki yavaşlama nedeniyle eylül ayı sonunda hammadde alımlarını geçici olarak durdurdu. Kommersant, konuyla ilgili sorularını başlıca çelik üreticilerine iletti.
SteelOrbis’in Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine dayandırdığı bilgilere göre, yılın ilk sekiz aylık toplamında Türkiye pazarının en büyük çelik kütük tedarikçisi olan Rusya’nın Ağustos 2026’daki sevkiyatları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 76 azalarak 18,8 bin tona geriledi. Bu miktar, Türkiye’nin başlıca tedarikçileri arasındaki en düşük sevkiyat hacmi oldu. Ağustos ayında Çin’den Türkiye’ye 107,9 bin ton, Umman’dan 85,5 bin ton, Pakistan’dan 27 bin ton ve Hindistan’dan 20 bin ton çelik kütük ihraç edildi.
Yılın ilk sekiz ayında Rusya’nın Türkiye’ye çelik kütük ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 45 artarak 935,3 bin tona ulaştı. Türkiye pazarına yapılan sevkiyatlarda ikinci sırayı, ihracatını yüzde 53 artırarak 800,3 bin tona çıkaran Çin aldı. Üçüncü sıradaki Malezya’nın sevkiyatları ise yüzde 39 azalarak 426,4 bin tona geriledi.
Karadeniz’deki sevkiyat engeli maliyetleri artırıyor
Metals & Mining Intelligence (MMI) Bilgi ve Analiz Ajansı Direktörü Mihail Golenkov, Türkiye’ye CFR koşullarıyla teslim edilen kare kesitli çelik kütüklerin fiyatlarındaki artışın, Karadeniz üzerinden lojistiğin zorlaşması nedeniyle Rusya’dan yapılan sevkiyatların kısıtlanması ve Çin’deki tatillerden kaynaklandığını belirtti.
MMI’nin tahminlerine göre, Karadeniz limanlarından ihracata yönelik kısıtlamalar nedeniyle ağustos ayında limanlar üzerinden yapılan kare kesitli çelik kütük ihracatı, temmuz ayına kıyasla yüzde 40 azaldı. Kommersant’ın haberine göre Golenkov, eylül ayında sevkiyatların neredeyse temmuz seviyelerine toparlandığını ancak ihracatın yalnızca Uzak Doğu ve Baltık limanları üzerinden gerçekleştirildiğini söyledi.
Uzman, Karadeniz üzerinden ağustos ayından bu yana sevkiyat yapılmadığını ve ekim ayında da sevkiyatların yeniden başlamasının beklenmediğini belirtti. Golenkov’a göre, Baltık limanlarından yapılan taşımacılıkta navlun maliyetinin, yazın ilk yarısında Karadeniz limanlarından yapılan taşımacılığa kıyasla ton başına 25-30 dolar daha yüksek olması, tedarikçilerin kârlılığını azaltıyor.
T-Investments’ın baş analisti Ahmed Aliyev ise Rusya’dan yapılan sevkiyatlardaki azalmanın Türkiye pazarında fiyatların yükselmesiyle kısmen telafi edildiğini ancak taşımacılık maliyetlerindeki artışın bu kazancı neredeyse tamamen ortadan kaldırdığını belirtti. Aliyev’e göre, ihracatta ortaya çıkan bu dengesizlik Rusya iç pazarı açısından da risk oluşturuyor. Çünkü ihraç edilemeyen çelik kütükler Rusya’daki alıcılara yönlendirilebilir.
