.webp){kind=logo}
2026-2030’da Moskova’da planlanan 7,3 milyon metrekarelik ofis alanının 3,9 milyon metrekaresini konut geliştiricileri inşa ediyor.
Moskova’daki konut geliştiricilerinin ana faaliyet alanları dışında kalan gayrimenkul türlerine yönelmesi, bölgelerin kapsamlı geliştirilmesi projelerinin özellikleri ve başkentte yeni istihdam alanları oluşturma programı kapsamında sağlanan teşviklerle bağlantılı.
2026-2030 yıllarında Moskova’da hizmete alınması planlanan 7,3 milyon metrekarelik ofis alanının yarısından fazlası, yani 3,9 milyon metrekarelik bölümü, bu tür gayrimenkulleri ana faaliyet alanı olarak görmeyen konut geliştiricileri tarafından inşa ediliyor.
CORE.XP analistlerinin RBC Gayrimenkul’e verdiği açıklamaya göre söz konusu alanlar, konut ve çok işlevli yapılaşma projeleri kapsamında tasarlanan iş merkezlerinden oluşuyor. Bu projeler, kentin bölgelerin kapsamlı geliştirilmesi, istihdam alanları oluşturma ve büyük ölçekli yatırım projeleri programlarıyla bağlantılı.
Analistlerin verilerine göre, önümüzdeki beş yılda konut projeleri kapsamında toplam 3,9 milyon metrekarelik ofis alanı ortaya çıkacak.
Yeni Moskova’da arzın yüzde 90’ı beş projeden
Konut geliştiricilerinin oluşturduğu ofis alanlarının en büyük bölümü Yeni Moskova’da ortaya çıkıyor. CORE.XP, “Burada arzın yalnızca yüzde 10’u uzman ofis geliştiricileri tarafından hayata geçiriliyor, kalan yüzde 90’ı ise mevcut konut yapılaşmasının yakınındaki beş iş merkezi ve çok işlevli kompleks projesi oluşturuyor” değerlendirmesinde bulundu.
Konut geliştiricilerinin katılımıyla hem mevcut iş bölgeleri, özellikle de “Bolşoy Siti”, genişliyor hem de yeni ofis lokasyonları oluşuyor. Analistlere göre bunlar arasında Severni Reçnoy Port, Tulskaya, Horoşyovo-Mnyovniki, Oçakovo-Matveyevskoye ve Volokolamskoye Şosesi bulunuyor.
Boş ofis oranı tarihi düşük seviyede
2026 yılının başında ofis stoku 20 milyon metrekare düzeyindeydi. 2024’ten bu yana boş alanların payı yüzde 3,5 ile tarihi düşük seviyeye gerilerken kira bedelleri yükseldi. Analistler, bu faktörlerin yanı sıra konut geliştiricilerinin ofis inşaatına yönelik ekonomik ilgisinin de Moskova’da yeni bir ofis inşaatı dalgası için zemin hazırladığını belirtiyor.
Konut geliştiricilerinin ofis gayrimenkulü inşasına ilgisi, kentsel programların özellikleriyle bağlantılı.
Uzmanlar, “Uygulamada bu mekanizmalar çoğu zaman birbirini tamamlıyor: Bölgelerin kapsamlı geliştirilmesi programı projenin yapısını oluşturuyor ve sosyal işlevler de dahil olmak üzere konut dışı işlevleri öngörüyor. İstihdam alanları oluşturma programı ise ofis inşaatı maliyetlerinin konut bölümüne yönelik teşvikle ilişkilendirilmesine olanak tanıyor. Bu nedenle geliştiricinin ilgisini yalnızca iş merkezinin potansiyel getirisi değil, projenin toplam etkisi de belirliyor. Bunlar arasında arsanın satın alınması ve arsaya ilişkin belgelerin onaylanması süreçlerinin kolaylaşması, üzerinde mutabakata varılmış teknik ve ekonomik göstergeler, ödemelerin azaltılması ve gelirlerin çeşitlendirilmesi bulunuyor” açıklamasını yaptı.
Ofis alanlarının yüzde 81’i satışa sunuluyor
Yeni arzın coğrafyasını bölgelerin kapsamlı geliştirilmesi programı kapsamındaki alanların konumu, istihdam alanları oluşturma programındaki katsayılar, arsaların erişilebilirliği, ulaşım bağlantıları ve ofis alanlarına yönelik yerel talebin varlığı belirliyor. Konut geliştiricilerinin oluşturduğu ofis alanlarının yaklaşık yüzde 81’i satışa sunuluyor. Karşılaştırma için, inşaat halindeki tüm ofis gayrimenkulü segmentinde bu oran yüzde 53. Satışa çıkarılacağı açıklanan hacmin yüzde 70’inden fazlası ise ayrı bloklar veya katlar halinde sunuluyor.
CORE.XP, “Böylece piyasaya yalnızca yeni bir ofis hacmi değil, şirketlerin kendi kullanımları için alan satın almasından bireysel yatırımcılara kadar geniş bir alıcı kitlesine yönelik yeni bir yatırım ürünü de çıkıyor. Bu model potansiyel müşteri kitlesini genişletiyor ve geliştiricinin yatırdığı sermayenin geri dönüşünü hızlandırıyor, ancak aynı zamanda ürünün kalitesine ve binanın daha sonraki işletilmesine yönelik gereklilikleri de artırıyor” açıklamasında bulundu.
Eylül sonunda uzmanlar, Moskova’da esnek ofis kiralamaya yönelik talebin yüzde 55 düştüğünü bildirmişti. Bu düşüşe yalnızca ülkedeki genel ekonomik durum değil, bu ofis gayrimenkulü formatının gelişim özellikleri de katkıda bulunuyor; formatın “olgunlaştığı” belirtiliyor.
