.webp){kind=logo}
Çin, 2026’nın ilk dokuz ayında Rusya’dan yaklaşık 7,43 milyon ton sıvılaştırılmış doğal gaz aldı. Alımlar yıllık bazda yüzde 60 arttı.
Rusya, eylül ayında sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatını geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35 artırarak 3,36 milyon tona çıkardı. Artışın büyük bölümü Asya’ya yapılan sevkiyatlardan kaynaklandı. Avrupa Birliği’ne (AB) sevkiyat eylülde azalırken, ilk üç çeyrek toplamında arttı. Ancak bölgenin Rusya’nın toplam sevkiyatındaki payı geriledi. İhracattaki artış, Kuzey Deniz Yolu’nun doğu güzergâhının mevsimsel olarak açıldığı ve AB’nin Rus LNG’si ithalatına yönelik kısıtlamalarını kademeli olarak sıkılaştırmaya hazırlandığı dönemde gerçekleşiyor.
Kpler’in analizine göre Rusya, 2026’nın ilk dokuz ayında yaklaşık 25,35 milyon ton LNG ihraç etti. Bu miktar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 14 artışa karşılık geliyor. Rusya’daki LNG tesislerinin eylül ayındaki ihracatı ise Eylül 2025’e göre yüzde 35 artarak 3,36 milyon tona ulaştı.
Ön verilere göre eylül ayındaki sevkiyatın 2,12 milyon tonu Asya-Pasifik bölgesindeki ülkelere, yani Çin, Japonya ve Güney Kore’ye yönelirken, yalnızca 0,72 milyon tonu Avrupa’ya gönderildi. Diğer 0,5 milyon tonluk yükün varış noktası ise henüz belirlenmedi. Eylüldeki yüksek artış oranında aktarma takvimi de etkili olmuş olabilir. Ağustos ayında Arktik’ten gelen yüklerin bir bölümü, nihai alıcıya gönderilmeden önce Rusya’daki aktarma noktaları Murmansk ve Kamçatka’ya ulaştırılmıştı.
İmplement’ten İvan Timonin, Rusya’nın eylül ayındaki LNG ihracatında görülen artışın öncelikle Yamal LNG’de ağustos ayında yapılan planlı bakım çalışmalarının ardından sevkiyatların toparlanmasından kaynaklandığını belirtiyor.
Asya’nın Rus LNG’si ihracatındaki payı yüzde 50,6’ya yükseldi
Rusya, ocak-eylül döneminde Asya’ya yaptığı satışların payını artırdı. İlk dokuz ayda Asya ülkelerine sevkiyat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16,9 artarak yaklaşık 12,82 milyon tona ulaştı. Asya’nın dokuz aylık toplam ihracattaki payı yüzde 49,4’ten yüzde 50,6’ya yükseldi. Asya’ya sevkiyattaki artışta en büyük katkıyı Çin sağladı. Çin’in toplam ihracattaki payı yüzde 29’a ulaştı. İlk dokuz ayda Çin’e, yıllık bazda yüzde 60 artışla yaklaşık 7,43 milyon ton LNG gönderildi.
Rusya’nın LNG üretim kapasitesini, Novatek’in kontrolündeki yıllık 16,5 milyon ton tasarım kapasiteli Yamal LNG ve Arktik LNG-2’nin ilk üretim hattı ile Gazprom’un yıllık 9,6 milyon ton kapasiteli Sahalin-2, Novatek’in yıllık 660 bin ton kapasiteli Kriogaz-Vısotsk ve Gazprom’un yıllık 1,5 milyon ton kapasiteli Portovaya LNG tesisleri oluşturuyor.
Dünyanın en büyük LNG ihracatçısı Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Rusya’daki LNG projelerinin çoğuna yaptırım uyguladı. Bu yaptırımlar, hem LNG taşımacılığında tanker filosunun kullanımını hem de sevkiyat lojistiğini önemli ölçüde sınırlandırdı. Avrupa pazarı yakında Rus gazına kapanacak. Avrupa’nın kış dönemindeki gaz arz-talep dengesine ilişkin piyasadaki genel kaygılara rağmen, AB’de Rusya’dan LNG ithalatına yönelik tam yasak 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. AB’deki gaz depolarının doluluk oranı 3 Ekim itibarıyla yalnızca yüzde 72 seviyesinde bulunuyordu. Önümüzdeki kış LNG ithalatına duyulan ihtiyaç artacak ve bölge, tedarik için Asya ile rekabet etmek zorunda kalacak.
Arktik’te üretilen LNG’nin Avrupa ile Asya arasındaki sevkiyat dağılımını büyük ölçüde Kuzey Deniz Yolu’nun mevsimsel olarak kullanılabilir olması belirliyor. Doğu güzergâhının yaz aylarında açılmasıyla daha fazla yük doğrudan Asya’ya yöneliyor. Kış aylarında ise taşıma mesafesinin daha kısa olması, Avrupa’ya sevkiyatı lojistik açıdan daha avantajlı kılıyor.
Yılın başından bu yana AB ülkelerine LNG sevkiyatı yüzde 7 arttı. Rus LNG’sinin bölgedeki en büyük alıcısı, ilk dokuz ayda 4,7 milyon ton LNG gönderilen Fransa oldu. Rusya’dan Belçika’ya 2,9 milyon ton, Hollanda’ya 1,25 milyon ton ve İspanya’ya 2,76 milyon ton LNG sevk edildi. İspanya, Rusya’dan alımlarını geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 46 artırdı. Buna karşılık, eylül ayında AB’ye sevkiyat Eylül 2025’e göre yüzde 22 azaldı.
Timonin’in değerlendirmesine göre Yamal LNG yükleri için Avrupa ve Asya’ya sevkiyatın getirisi şu anda neredeyse eşit. 2 Ekim itibarıyla Asya’da spot LNG fiyatı milyon İngiliz ısı birimi (MMBtu) başına yaklaşık 25,3 dolar, Avrupa’da ise MMBtu başına 24,5 dolar seviyesinde bulunuyor. Timonin, mevsimsel doğu güzergâhından yapılan taşımacılık dikkate alındığında, Avrupa ile Asya’ya sevkiyatın lojistik maliyetleri arasındaki farkın “Asya primi” olarak adlandırılan fiyat farkına yaklaşık olarak karşılık geldiğini belirtiyor.
