.webp){kind=logo}
Rusya’nın 2026/2027 tarım sezonunda tahıl ihracatının yapısı değişirken İran en büyük alıcı konumuna yükseldi. Şirket verilerine göre Türkiye’nin alımlardaki payı yüzde 1,9’a gerilerken, ülke 78 bin ton buğday satın aldı.
Rusya’nın 1 Temmuz’da başlayan 2026/2027 tarım sezonunda tahıl ihracatı olanaklarının sınırlı kalması, ihracat yapısının mısır ve arpa lehine değişmesine yol açtı. Bunun nedeni, sevkiyatların büyük bölümünün önemli bir buğday tüketicisi olmayan İran’a yapılması oldu.
Analiz şirketi ProZerno Genel Müdürü Vladimir Petriçenko, “Agroinvestor: PRO Bitkisel Üretim” konferansında yaptığı açıklamada konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Şirketin tahminine göre Rusya’nın sezonun ilk üç ayındaki tahıl ihracatı 8-8,5 milyon ton olacak. Bunun 5,6-7 milyon tonunu buğday sevkiyatlarının oluşturması bekleniyor.
Karşılaştırma için, geçen yıl aynı dönemde Rusya 14 milyon ton tahıl ihraç ederken, bu dönem için ortalama ihracat miktarı 15-20 milyon ton düzeyinde bulunuyor.
İran en büyük alıcı oldu
Hazar Denizi üzerinden yapılan taşımalar sayesinde İran “bir numaralı” alıcı konumuna yükseldi. İran, 531 bin ton mısır, 467 bin ton arpa ve 192 bin ton buğday satın aldı.
Şirketin sunumuna göre, ithalatını genellikle Karadeniz üzerinden gerçekleştiren Türkiye’nin payı ise yüzde 1,9’a geriledi. Türkiye bu kapsamda 78 bin ton buğday satın aldı.
Petriçenko, Rusya tahıl piyasasının rekor hasada rağmen ihracat olanaklarının son derece sınırlı olduğu ve iç tüketimin azaldığı “inanılmaz bir sezon” yaşadığını belirtti.
Petriçenko’ya göre bu durumun nedenleri, Azak-Karadeniz havzasının ticari deniz taşımacılığına kapalı olması ve diğer deniz havzaları üzerinden gerçekleştirilen ihracat taşımalarının maliyetinin artması. Baltık limanları ise sevkiyatlar için yeni ana çıkış noktası haline geliyor.
Bunun sonucunda, yeni bölgeler hesaba katılmadan 134-135 milyon ton olarak beklenen tahıl hasadına rağmen ihracat olanakları ve sevkiyat miktarları önemli ölçüde azaldı.
Petriçenko, Azak-Karadeniz havzasının devre dışı olduğu koşullarda Rusya’nın gerçekleştirebileceği azami tahıl ihracatını 39 milyon ton olarak hesapladı. Bu miktar, 59 milyon tonluk ihracat potansiyelinin oldukça altında bulunuyor.
Tahıl stoklarının 35 milyon tona çıkabileceği öngörülüyor
Petriçenko’ya göre ihracattaki ve iç tüketimdeki düşüş, sezon sonu tahıl stoklarının artmasına ve iç piyasada fiyatların gerilemesine yol açacak. Hayvan varlığının azalması da yemlik tahıla olan talebi düşürüyor.
İyimser senaryoda 1 Temmuz 2027 itibarıyla tahıl stoklarının 28 milyon ton, kötümser senaryoda ise 35 milyon ton olması bekleniyor.
Petriçenko, bu miktarların rekor seviyelerin görüldüğü 2022 yılıyla karşılaştırılabilir olduğunu, ancak o dönemde ihracatın aktif şekilde sürdüğünü belirtti.
Devletin tahıl için müdahale alımları yapmasının piyasaya destek sağlayabileceğini belirten Petriçenko, planlanan 3 milyon tonluk alım miktarının dahi sorunun boyutuyla karşılaştırıldığında “çok az” olduğunu söyledi.
Bu durum ekim alanlarının da azalmasına yol açıyor.
Petriçenko’ya göre kışlık ürünlerde ekim yapılan alan, geçen sezonun aynı dönemine kıyasla 800 bin hektar geride bulunuyor.
Bunun yanı sıra, henüz ekim dönemine başlamayan güney bölgelerinde düşük tahıl fiyatları ve alışılmış ihracat imkanlarının bulunmaması nedeniyle ekim alanlarının 1 milyon hektar azalması söz konusu olabilir.
