İş seyahatlerinde takvim daraldı: Bilet alımı son haftaya kaldı

Rusya’da iş seyahatlerinde uçak bileti rezervasyon süresi 2026’nın başından bu yana kısalırken, bazı popüler güzergâhlarda kalkış tarihine daha yakın alınan biletlerin erken rezervasyonlardan daha ucuz olduğu görüldü.

Kurumsal sektörde uçak bileti rezervasyonlarının kalkıştan ne kadar önce yapıldığını gösteren ortalama süre, bir buçuk haftadan yedi güne geriledi. Havayolu şirketleri, diğer yolcularda bu sürenin iki hafta ve üzerinde kaldığını belirtirken erken yapılan alımların hâlâ en avantajlı seçenek olduğunu vurguluyor. Ancak bilet satış acenteleri, uçuş tarihi yaklaştıkça bilet fiyatlarının düştüğünü gözlemliyor. Analistler bunu, havayolu şirketlerinin gelirlerini ve koltuk doluluğunu en üst düzeye çıkarmak için farklı tarife politikalarını test etmesiyle açıklıyor.

Yurt içi uçuşlarda iş seyahatleri için uçak bileti rezervasyonlarının ortalama yapılma süresi, 2026’nın başından bu yana kalkıştan bir buçuk hafta öncesinden yedi-sekiz gün öncesine geriledi. Tüm rezervasyon türlerinde bu gösterge neredeyse değişmedi ve güzergâha göre farklılık göstermekle birlikte ortalama yaklaşık iki hafta seviyesinde kaldı. Uçak bileti satış hizmetleri, Kommersant’ın talebi üzerine bu verileri paylaştı.

Aviasales for Business verilerine göre, iş amaçlı seyahat edenlerin Rusya içindeki uçuşlarda ortalama rezervasyon süresi dokuz günden sekiz güne geriledi. En büyük düşüş, yedi güne kadar süren Stavropol, Murmansk ve Ulyanovsk iş seyahatlerinde görüldü. Bu güzergâhlarda bir yıl önce biletler ortalama on gün önceden rezerve ediliyordu.

Yurt dışı iş seyahatlerinde ortalama rezervasyon süresi yüzde 2 artarak yaklaşık 16 güne çıktı. Ancak Azerbaycan, Özbekistan ve Ermenistan’a yapılan seyahatlerde bu süre 12-15 günden 9-12 güne geriledi.

Bazı rotalarda erken rezervasyon daha pahalı

Aviasales verilerine göre genel olarak yurt içi güzergâhlarda ortalama rezervasyon süresi yüzde 3 azalarak 13,9 güne düştü.

Aeroclub bünyesindeki GATE hizmetinin verilerine göre, 2026’da iş amaçlı seyahat edenler Rusya içindeki uçuşlar için biletlerini en sık kalkıştan iki ila yedi gün önce satın aldı ve bu biletlerin payı yüzde 56 oldu. Analistler, bazı popüler güzergâhlarda en az iki hafta önceden rezerve edilen uçak biletlerinin, kalkış tarihine daha yakın alınanlardan daha pahalı olduğunu belirtti. En belirgin fark St. Petersburg-Kaliningrad güzergâhlarında kaydedildi: Kalkıştan iki ila yedi gün önce yapılan alımlarda ortalama fiyat 7,8 bin ruble oldu. Bu rakam, iki hafta veya daha erken yapılan rezervasyonlara göre yüzde 51 daha düşüktü. Moskova-Kaliningrad uçuşlarında kalkıştan bir hafta önce alınan biletler 11,4 bin rubleye mal oldu ve 14 gün önce alınanlara göre yüzde 24 daha ucuzdu.

Moskova-Soçi uçuşlarında bilet fiyatları yüzde 21 düşerek 15,8 bin rubleye, Moskova-St. Petersburg uçuşlarında yüzde 17 düşerek 8,7 bin rubleye, Moskova-Yekaterinburg uçuşlarında yüzde 15 düşerek 11,9 bin rubleye, Moskova-Kazan uçuşlarında ise yüzde 14 düşerek 8,8 bin rubleye geriledi. Yoğun talep gören bazı güzergâhlarda iki ila yedi gün önceden yapılan rezervasyonlarla en az iki hafta önceden yapılan rezervasyonlar arasındaki fiyat farkı yüzde 4’ü aşmadı. Moskova-Novosibirsk, Moskova-Çelyabinsk, Moskova-Tümen, Moskova-Samara ve Moskova-Krasnodar uçuşları bu grupta yer aldı. Bu güzergâhlarda kalkıştan bir hafta önce bilet almak, daha erken rezervasyona kıyasla maliyeti neredeyse artırmadı.

Şirketler biletleri en sık kalkıştan 1-3 gün önce alıyor

OneTwoTrip for Business analistleri de benzer bir eğilim gözlemledi. Verilere göre, hizmetin kurumsal müşterilerinde yıl başından bu yana ortalama uçak bileti satın alma süresi yüzde 3,5 azalarak 8,3 güne geriledi. Bir yıl önce biletler ortalama 8,6 gün önceden alınıyordu. Şirketler siparişlerini en sık kalkış tarihinden 1-3 gün önce veriyor; bu rezervasyonların payı yaklaşık yüzde 37,9. Alımların yüzde 26,5’i kalkıştan 4-7 gün, yüzde 26,7’si ise 8-30 gün önce gerçekleştiriliyor. Kurumsal sektör dışında yolcular uçak biletlerini ortalama 13,4 gün önceden satın alırken bu süre bir yıl önce 13,5 gündü. OneTwoTrip for Business’ın, yıl başından bu yana şirket çalışanlarının uçtuğu Rusya’nın en popüler 50 şehrine ilişkin verilerine göre, ortalama uçuş maliyeti en düşük kalkıştan dört ila yedi gün önce yapılan alımlarda 18,6 bin ruble, en yüksek ise uçuştan iki-üç ay önce yapılan alımlarda 21 bin ruble oldu.

GATE ayrıca, en popüler güzergâhlarda biletin kalkış günü satın alınması halinde acil alım nedeniyle ödenen fiyat farkının ortalama fiyata göre yüzde 48’den başlayabildiğini tespit etti. Moskova-Kazan uçuşlarında fark yüzde 94’e ulaşırken Moskova’dan Samara’ya kalkış günü alınan biletler yüzde 77, Moskova-Soçi güzergâhında ise yüzde 76 daha pahalıya mal oldu.

Havayollarında rezervasyon süreleri farklı seyrediyor

GATE hizmetinin Genel Müdürü Nikifor Gayduçenko, “Havayolu şirketleri tarifeleri uçuş sıklığını, uçuşların doluluk oranını, belirli tarihlere yönelik talebi ve rakiplerin adımlarını dikkate alarak yönetiyor. Bu nedenle bilet satın almak için herkese uyan tek bir ‘avantajlı dönem’ yok” dedi. Gayduçenko’ya göre en uygun zaman güzergâha bağlı ve en ekonomik aralığın kalkıştan iki ila yedi gün öncesi olduğu görüldü.

Aeroflot, Kommersant’a yurt içi hatlarda rezervasyon süresinin önemsiz ölçüde azaldığını, uluslararası güzergâhlarda ise kritik değişiklik bulunmadığını bildirdi. Şirket rakam paylaşmadı. Aeroflot ayrıca en avantajlı tarifelerin yolculara önceden sunulduğunu belirtti. S7 ise kurumsal segmentte ortalama rezervasyon süresinin ekonomi sınıfında 23 günden 27 güne, business sınıfında 18 günden 20 güne çıktığını açıkladı. S7, erken rezervasyonların fiyatları konusunda yorum yapmadı. Kommersant’ın görüştüğü diğer havayolu şirketleri de yorum yapmaktan kaçındı.

Yüksek Ekonomi Okulu (HSE) Ulaştırma Ekonomisi Enstitüsü Kıdemli Araştırmacısı Andrey Kramarenko, Rusya pazarının büyük, hatta ezici çoğunluğunun kalkış öncesinde tarifeleri düşürmeye geçtiğini, dünya uygulamalarıyla karşılaştırıldığında rezervasyon süresi ve kurumsal müşterilerden elde edilen gelir bakımından kayıp yaşandığını belirtti. Kramarenko, “Durumdaki yüksek belirsizlik nedeniyle bugün çok az kişi seyahatini planlayıp sekiz ay önceden bilet almaya hazır, özellikle de yurt dışı için” dedi. Kramarenko’ya göre, özellikle kurumsal talebin yüksek olduğu güzergâhlarda kalkış öncesinde tarifelerin düşürülmesi, gelirden feragat etme pahasına bile olsa yalnızca koltuk doluluğunu ve buna bağlı olarak yolcu istatistiklerini artırma isteğiyle açıklanabilir. Kramarenko, bu yaklaşımın en belirgin örneği olarak Moskova ile St. Petersburg arasındaki “Shuttle” programını gösterdi. Kramarenko, “Aeroflot önce yolcu trafiğini ve doluluk oranını artırdı ancak bir zamanlar kârlı olan güzergâh, büyük olasılıkla şirketin başlıca zarar merkezlerinden biri haline geldi. Taşıyıcının şu anda tarife politikasında ‘ince ayar’ yaparak bunu düzeltmeye çalışmasına bakılırsa durum böyle” değerlendirmesinde bulundu. Andrey Kramarenko ayrıca tüketici davranış kalıplarının da değiştiğini ve hava sahasının geçici olarak uçuşlara kapatılması nedeniyle kısa seyahatlerin daha az popüler hale geldiğini belirtti.