.webp){kind=logo}
ABD Temsilciler Meclisi, Rusya ile Rus enerji kaynaklarının en büyük alıcılarına yönelik yaptırım ve gümrük vergileri öngören yasa tasarısını 159’a karşı 262 oyla kabul etti. Senatodan da geçen tasarı şimdi ABD Başkanı Donald Trump’ın imzasına sunulacak.
ABD Temsilciler Meclisi, hayatını kaybeden Senatör Lindsey Graham’ın adını taşıyan yasa tasarısını oy çokluğuyla kabul etti. Tasarı, Rusya’nın yanı sıra Rus enerji kaynaklarının en büyük alıcılarına yönelik yaptırımlar ve gümrük vergileri öngörüyor.
Tasarıya Kongrenin alt kanadındaki 262 üye destek verdi. 159 Kongre üyesi karşı oy kullanırken 12 üye oylamaya katılmadı. Yasa tasarısının kabulü için yeterli çoğunluğun bulunması koşuluyla oylamaya katılanların salt çoğunluğunun desteği yeterliydi. Aynı tasarı daha önce 7 Ağustos’ta Senatoda 11’e karşı 86 oyla kabul edilmişti. Tasarının şimdi imzalanmak üzere ABD Başkanı Donald Trump’a gönderilmesi gerekiyor.
Yasa tasarısı bir gün önce önemli bir usul engelini aşmıştı. Temsilciler Meclisi, tasarının görüşülmesine ilişkin usul kurallarını 211’e karşı 214 oyla kabul ederek esas görüşmelere geçilmesinin önünü açmıştı. Bu, parti arkadaşlarının tutumuna rağmen tasarının ilerletilmesini destekleyen iki Demokratın oyları sayesinde mümkün olmuştu. Cumhuriyetçiler Temsilciler Meclisinde az farkla çoğunluğa sahip olmasına rağmen ikisi karşı oy kullanmış, sekizi ise oylamaya katılmamıştı.
Her iki partiden bazı temsilciler, tasarının Trump’a ek tarife yetkileri vermesi ve aynı zamanda yaptırım rejiminden istisna tanınması konusunda geniş olanaklar sağlaması nedeniyle tasarıyı eleştirmişti. Kongre üyeleri ayrıca Rus enerji kaynaklarının alıcılarına ikincil gümrük vergileri uygulanmasının piyasaları istikrarsızlaştırabileceği ve ABD’de fiyatların yükselmesine yol açabileceği yönünde endişelerini dile getirmişti.
İkincil gümrük vergilerinde azami oran yüzde 100’e düşürüldü
Yaptırım tasarısının ilk versiyonu Nisan 2025’te Cumhuriyetçi Lindsey Graham ve Demokrat Richard Blumenthal tarafından sunulmuştu. Bu versiyon, Rus mallarının yanı sıra Rus enerji kaynaklarını satın almaya devam eden ülkelerden yapılan ithalata da yüzde 500 oranında gümrük vergisi uygulanmasına olanak tanıyordu.
Beyaz Saray ile yapılan görüşmelerin ardından metin önemli ölçüde değiştirildi. Üçüncü ülkelere uygulanabilecek ikincil gümrük vergilerinin azami oranı yüzde 100’e düşürülürken potansiyel muhatapların listesi Rus petrolünün en büyük beş ithalatçısı, gazının en büyük beş ithalatçısı ve Rusya’nın petrol ihracatına yönelik ABD yaptırımlarının aşılmasına en aktif biçimde yardım eden beş ülkeyle sınırlandırıldı. Doğrudan Rusya’dan gelen mallar için azami oran yüzde 500 seviyesinde kaldı.
Tasarı, tarifelerin yanı sıra üst düzey Rus yetkililere, devlet kurumlarına, bankalara, büyük iş insanlarına, şirketlere ve “gölge filo” gemilerine yönelik yaptırımlar getiriyor, yatırımlar ile finansal işlemleri sınırlandırıyor ve Rus uranyumunun ithalatına ilişkin tedbirler öngörüyor.
Rus gazı ithalatçıları için ise istisna getirildi. Bir ülkenin Rusya’nın yıllık gaz ihracatındaki payının yüzde 15’in altında olması ve alımlarını azaltmak için kayda değer adımlar atması hâlinde ikincil gümrük vergileri uygulanmayacak. Yönetimin, temel yaptırım ve tarifelerin çoğunu yasanın yürürlüğe girmesinden itibaren en geç 30 gün içinde uygulamaya koyması gerekiyor. Bununla birlikte Başkan, ulusal güvenlik çıkarlarının gerektirmesi hâlinde kısıtlamaları askıya alma yetkisini koruyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın talebi üzerine tasarıya İran’a ilişkin bir bölüm de eklendi. Buna göre, İran’a yönelik yaptırımları düzenleyen 1996 tarihli ABD yasasının geçerlilik süresinin 2031’e kadar uzatılması öngörülüyor. Yeniden düzenlenen versiyona “Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026” adı verildi.
Tasarı ara seçimler öncesindeki son çalışma döneminde kabul edildi
Kongrede Rusya’ya yönelik yaptırım baskısının artırılmasının başlıca savunucularından biri olan Lindsey Graham, 11 Temmuz’da 71 yaşında hayatını kaybetti. Graham’ın ilerletilmesi için çalıştığı yasa tasarısına ilişkin ilk usul oylaması, Washington’da Senatör için veda töreninin düzenlendiği 28 Temmuz’da yapıldı. Senato, tasarıyı 7 Ağustos’ta nihai hâliyle 11’e karşı 86 oyla kabul etti. O tarihte Temsilciler Meclisi yaz tatiline çıkmış olduğundan tasarı ancak Kongre üyelerinin 14 Eylül’de Washington’a dönmesinin ardından ele alınabildi.
Temsilciler Meclisi, yasa tasarısını 3 Kasım’daki ara seçimler öncesindeki son kısa çalışma döneminde kabul etti. Cumhuriyetçi yönetim daha önce, Kongre üyelerinin seçim bölgelerine dönerek seçim kampanyalarına katılabilmeleri için eylül ayının son iki haftasında yapılması planlanan oturumları iptal etmişti. Ara öncesindeki son oylama günü 17 Eylül olarak belirlenmişti.
Trump daha önce tasarının yeniden düzenlenen versiyonuna destek vermişti. Bununla birlikte yasa tasarısının Beyaz Saray’a ulaşmasının ardından Başkanın tasarıyı veto etme hakkı bulunuyor. ABD Anayasası’na göre vetonun aşılması için Kongrenin her iki kanadında da üçte iki çoğunluk gerekiyor.
