.webp){kind=logo}
Rusya ekonomisinde üretim zayıf seyrini sürdürürken tüketici talebi büyümeyi desteklemeye devam ediyor. 2026 yılına ilişkin GSYH büyüme beklentileri aşağı yönlü revize edilirken enflasyon tahminleri yükseliyor.
Rusya Federal İstatistik Servisi (Rosstat), üretim ile tüketici talebi arasındaki farkın devam ettiğini kaydediyor. Temel sektörler temmuzda yıllık bazda yüzde 0,8, yedi ayda yüzde 0,1 büyürken, hane halkı tüketimi sırasıyla yüzde 4,6 ve yüzde 4,8 arttı. Yeniden hesaplamanın ardından sanayinin ilk yarıdaki büyüme tahmini yüzde 0,4’ten sıfıra indirildi. Aynı dönemde gayrisafi yurt içi hasıladaki (GSYH) yüzde 0,6’lık büyüme tahmini henüz değiştirilmedi ancak Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanlığı, yıl genelindeki büyümenin de aynı oranda olacağını doğruladı. Rusya Merkez Bankasının anketine katılan ekonomistlerin yeni konsensüs tahmini de benzer yönde değişti: 2026 yılı GSYH büyüme tahmini yüzde 0,6’dan yüzde 0,5’e düşürülürken, enflasyon tahmini yüzde 6,2’den yüzde 6,6’ya yükseltildi.
Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanlığının tahminine göre GSYH, hazirandaki yüzde 1,7’lik artışın ardından temmuzda yıllık bazda yüzde 0,6 büyüdü; ocak-temmuz dönemindeki büyüme de yüzde 0,6 oldu. Haziran tahmini yüzde 1,6’dan yukarı yönlü revize edildi ancak bu tahmin, Rosstat’ın sanayi istatistiklerinde yaptığı ve sektörün ilk yarıdaki büyümesini yüzde 0,6’dan sıfıra indiren revizyonu açıkça dikkate almıyor. Sanayi üretimi temmuzda yıllık bazda yüzde 0,4, yedi ayda ise yüzde 0,1 arttı. İmalat sanayisindeki artış sırasıyla yüzde 2,4 ve yüzde 0,5 oldu. Makroekonomik Analiz ve Kısa Vadeli Tahmin Merkezi (TsMAKP), petrol rafinerileri hariç sivil üretimde bir miktar toparlanma kaydedildiğini ancak artışın tamamının metalürjiden kaynaklandığını belirtiyor. Merkezin hesaplamalarına göre temmuzda gıda ve ham madde ürünleri, yatırım ürünleri, dayanıklı tüketim malları ve günlük tüketilen gıda dışı ürünlerin üretimi geriledi. Sanayideki toparlanma şimdilik yalnızca zayıf değil, aynı zamanda son derece yoğunlaşmış durumda.
Kommersant’ın haberine göre Rosstat, ikinci çeyreğe ilişkin revize edilmiş tahminini 11 Eylül’de yayımlayacak. Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanlığı, bunun ardından aylık GSYH dinamiklerinde yeni bir düzeltme yapılabileceğini belirtiyor. Temel sektörlerin üretimi de ekonominin üretim tarafında durgunluğa işaret ediyor. Rosstat’a göre bu gösterge ilk yarıda yıllık bazda yüzde 0,1 gerilerken, temmuzdaki yüzde 0,8’lik artış yedi aylık sonucu yalnızca yüzde 0,1 ile sınırlı bir artıya taşıdı.
Tüketim ekonominin temel dayanağı olmaya devam ediyor
Ekonominin temel dayanağı hane halkı tüketimi olmaya devam ediyor. Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanlığının tahminine göre perakende ticaret, ücretli hizmetler ve yeme-içme sektörünün toplam cirosu, hazirandaki yüzde 5,9’luk artışın ardından temmuzda yıllık bazda yüzde 4,6, yedi ayda ise yüzde 4,8 arttı. Reel ücretlerdeki artış ise mayıstaki yüzde 4,5’ten haziranda yüzde 3,4’e yavaşlarken, ilk yarıdaki artış yüzde 6,5 oldu. Reel harcanabilir nakdi gelirler ilk yarıda yüzde 1,5, toplam tüketici faaliyeti ise yüzde 4,8 arttı. Bu oranlar, Rusya Merkez Bankasının son eğilimler raporundaki, tüketimin tasarruf oranındaki düşüşle de desteklendiği değerlendirmesiyle örtüşüyor. Bireysel kredilerdeki hızlanma da harcamaların gelirlerden daha hızlı artmasına olanak sağlıyor. Buna karşılık yatırım faaliyetleri azalıyor. Bununla birlikte ağustos ayına ilişkin öncü veriler tüketici faaliyetinde şimdiden soğumaya işaret ediyor. Sberİndeks’in tahminine göre 24-30 Ağustos haftasında tüketici harcamaları reel olarak yıllık bazda yalnızca yüzde 1,1 artarken, temmuzdaki ortalama artış yüzde 5,9 olmuştu.
Sanayiye ilişkin anket göstergeleri mevcut eğilimin yönü konusunda farklı sonuçlar ortaya koyuyor. S&P Global’in imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), ağustosta 50,7 puandan 48,8 puana gerileyerek ticari faaliyetlerde yeniden düşüşe işaret etti. Rusya Bilimler Akademisi Ulusal Ekonomik Tahmin Enstitüsünün anketi ise esas olarak beklentilerin etkisiyle daha iyimser bir görünüm ortaya koyuyor. Rosstat’ın imalat sanayisindeki girişimci güven endeksi yalnızca 0,1 yüzde puan artarak eksi yüzde 1’e yükseldi. Bununla birlikte Rosstat’ın araştırması küçük işletmeleri kapsamıyor. Küçük işletmelerin tam olarak hesaba katılması ise sanayi istatistiklerinin revize edilmesindeki faktörlerden biri olmuştu.
Enflasyon beklentileri yükseldi
Ekonomiye ilişkin tahminler, Rusya Merkez Bankasının yeni konsensüs tahmininde de kötüleşti. 2026 sonu enflasyon tahmini yüzde 6,2’den yüzde 6,6’ya yükseltilirken, ortalama politika faizi tahmini değiştirilmedi. 2027 yılı GSYH büyüme tahmini yüzde 1,3’ten yüzde 1,2’ye düşürülürken, ortalama politika faizi tahmini yüzde 12,2’den yüzde 12,4’e yükseltilerek Rusya Merkez Bankasının temel tahmin aralığının üst sınırına yaklaştırıldı. Ekonomistler ayrıca 2026’da konsolide bütçe açığının GSYH’ye oranına ilişkin tahmini yüzde 3,2’den yüzde 3,5’e yükseltti ve ruble kuru tahminini kötüleştirdi. Rusya Merkez Bankasının eğilimler raporu da politika faizinin düşürülmesine ara verilmesi yönündeki görüşü destekliyor. Düzenleyici kurum, fiyat artış hızının yüksek seyretmeye devam ettiğine, ruble kurunun dezenflasyonist etkisinin zayıfladığına, kredilerin hızlandığına ve güçlü bütçe teşviki ortamında para arzının arttığına dikkat çekiyor.
PSB Analitik Merkezi, konsensüs tahmininin yıl sonunda yüzde 7-7,5’e ulaşabilecek enflasyonu hâlâ olduğundan düşük öngördüğünü düşünüyor. Merkez, 2026’da politika faizinin daha da düşürüleceğine ilişkin beklentileri de aşırı iyimser buluyor ve 2027 başına kadar faiz indirimlerine ara verileceğini tahmin ediyor. PSB, konsolide bütçe açığının GSYH’ye oranını yüzde 3,8 olarak öngörüyor. Raiffeisenbank, enflasyonist senaryoyu Rusya Merkez Bankasının temel senaryosuna en olası alternatif olarak nitelendiriyor ve bunun stagflasyonla uzaktan benzerlik taşıdığına dikkat çekiyor. Bununla birlikte ekonomi henüz tam anlamıyla stagflasyondan oldukça uzak: GSYH ve tüketim yavaş da olsa büyümeye devam ediyor. Ancak zayıf üretim, devam eden tüketici ve bütçe talebi ile artan maliyetlerin birleşimi, aşırı ısınmanın ardından yaşanan olağan döngüsel soğumaya giderek daha az benziyor ve Rusya Merkez Bankasının enflasyonist senaryosuna yaklaşıyor.
