.webp){kind=logo}
Rus para biriminin son dönemdeki değer kaybında petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar, vergi döneminin sona ermesi ve yaptırım baskısının etkili olduğu belirtilirken, analistler ağustos ayında ruble üzerindeki baskının sürebileceğini değerlendiriyor.
Dolar/ruble paritesindeki işlemleri yansıtan USDRUB_TOM göstergesi, 7 Ağustos Cuma günü Moskova Borsası işlemlerinde 82 ruble seviyesinin üzerine çıktı. Gösterge, 23 Mart’tan bu yana ilk kez bu seviyeyi aştı.
Rusya Merkez Bankası’nın 7 Ağustos için belirlediği resmi dolar kuru 81,4077 ruble oldu. Rublenin son günlerdeki değer kaybı, 10 Haziran’da başlayan daha uzun vadeli eğilimin parçası olarak görülüyor. Bu tarihten itibaren resmi dolar kuru ruble karşısında yüzde 13,5 yükseldi.
Borsa işlemlerinde yuan da yükselişini sürdürdü. 7 Ağustos saat 13.19 Moskova saati itibarıyla CNY/RUB paritesi yüzde 0,8 artarak 12,081 rubleye çıktı. Çin para birimi, Moskova Borsası’nda 4 Ağustos’ta 12 ruble seviyesini aşmıştı. Yuan kuru mart ayından bu yana ilk kez bu seviyenin üzerine yükseldi.
Doların yükselişinde etkili olan faktörler
RBC uzmanları ABD dolarının neden 82 rubleyi aştığını açıkladı. Analistlere göre ruble üzerinde yabancı para birimleri karşısında baskı oluşturan başlıca unsurlar, petrol fiyatlarındaki istikrarsızlık, Rusya’da vergi ödemelerinde zirvenin geride kalması ve yaptırım baskısı oldu.
PSB Bankası Bankacılık ve Finans Piyasaları Analiz Bölümü Başkanı Bogdan Zvariç, yabancı para birimlerinin güçlenmesindeki temel faktörlerden birinin petrol fiyatlarındaki istikrarsız durum olduğunu belirtti.
Temmuz başından bu yana petrol fiyatları yaklaşık yüzde 20 yükseldi ancak kalıcı bir fiyat eğilimi oluşmadı. Brent petrolünün varil fiyatı son bir buçuk haftada önce 100 doların üzerine çıktı, ardından 85 doların altına geriledi. Fiyatlar, 3 Ağustos sabahı ABD Başkanı Donald Trump’ın barış anlaşması imzalanması amacıyla İran’a yönelik yeni saldırıları iptal etmesinin ardından 82 doların altına düştü. Petrol fiyatları, şubat sonundan bu yana devam eden Orta Doğu’daki çatışmayı yansıtıyor.
Yüksek petrol fiyatlarının Rus para birimini desteklediği düşünülüyor. Ancak Alfa Yatırım analisti Anastasiya Stepantsova, 2022’den sonra petrolün ruble için ana faktör olmaktan çıktığını belirtti.
Stepantsova, “Sermaye hareketlerine yönelik kısıtlamalar, dış ticaret yapısındaki değişiklikler, yaptırım kısıtlamaları ve iç faktörlerin rolünün artması, kurun kısa vadeli petrol fiyatı değişimlerine giderek daha az tepki vermesine yol açtı. Hammadde fiyatları yüksek olsa bile ülke içinde yabancı para talebi arzı aşarsa ruble baskı altında kalabilir” dedi.
Rusya’da vergi ödemelerinde zirvenin geçilmesi
Birinci Yönetim Şirketi kıdemli analisti Natalya Vaşçelyuk, temmuz vergi döneminin sona erdiğini ve bunun rubledeki kısa vadeli zayıflamada etkili olmuş olabileceğini belirtti.
Freedom Global baş analisti Natalya Milçakova ise rublenin vergi dönemi sırasında da değer kaybettiğine dikkat çekerek bunun oldukça nadir gerçekleştiğini ifade etti.
Rusya’ya yönelik yaptırımlar
Avrupa Birliği, 23 Temmuz’da Rusya’ya yönelik 21. yaptırım paketini kabul etti. Pakette Rusya Tarım Bankası (RSKH), Posta Bank, Dom.RF, Sankt-Peterburg Bank gibi büyük bankaların yanı sıra Ozon Bank, Wildberries Bank, Yandex Bank ve MTS-Bank gibi dijital bankalar ile Moskova Borsası, AFK Sistema, Inter RAO, YUGK ve Seligdar da yer aldı.
Freedom Global, ABD’nin Rusya’ya yönelik yeni yaptırımlar uygulayacağı beklentisinin ruble üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti.
Daha önce ABD Senatosu, Rusya’ya yönelik yeni yaptırımları içeren yasa tasarısını onaylamıştı. Tasarıda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, üst düzey siyasi ve askeri yöneticiler hakkında zorunlu kısıtlamalar ile Rus savunma sanayi kompleksini desteklediği değerlendirilen yabancı şirketlere ve Rus enerji kaynaklarını satın alan ülkelere yönelik yüzde 100’e varan gümrük vergileri de bulunuyor.
Broker kurum, “Rus enerji kaynaklarının ithalatçılarına yönelik vergiler, ülkenin petrol ve gaz ihracatından elde ettiği döviz gelirlerini ciddi şekilde azaltabilir. Çünkü ithalatçılar daha yüksek indirim talep edecek ve alım hacimlerini azaltacaktır” değerlendirmesinde bulundu.
Ağustos ayında dolar kuru için beklentiler
Ağustos, geleneksel olarak ruble kuru açısından olumsuz bir ay olarak değerlendiriliyor. 1998’den bu yana çoğu durumda ruble dolar karşısında değer kaybetti. Ancak geçen yıl ruble bu eğilimi tersine çevirdi. Ağustos 2025’te dolar kuru ruble karşısında yüzde 0,22 geriledi.
BCS Mir Investitsiy uzmanı Mihail Zeltser, kur hareketlerinin bundan sonraki seyrinin birkaç faktöre bağlı olacağını belirtti:
* Rusya Merkez Bankası’nın faiz oranına ilişkin beklentiler,
* Maliye Bakanlığının bütçe kuralı kapsamındaki limitleri,
* İhracatçılardan gelen döviz miktarı.
Freedom Global analistleri, Maliye Bakanlığının temmuz ayında petrol fiyatlarındaki güçlü yükselişin ardından döviz alımlarını artırması halinde ağustos ayında ruble üzerindeki baskının güçlenebileceğini belirtti.
