Ekonomistler Rusya’da faizin yüzde 14’e ineceğini öngörüyor

Rusya Merkez Bankasının 19 Haziran’daki toplantısında politika faizini indirmesi bekleniyor. Vedomosti gazetesinin yaptığı araştırmada konsensüs tahminine katılan uzmanların çoğu, enflasyondaki yavaşlama ve ekonomideki soğumanın faizi yüzde 14’e çekebileceğini düşünüyor.

Vedomosti konsensüs tahminine katılanların çoğunluğu, Rusya Merkez Bankası Yönetim Kurulunun 19 Haziran’daki toplantıda politika faizini 50 baz puan indirerek yüzde 14’e düşüreceğini düşünüyor. Bu tahmini 19 uzmandan 14’ü paylaştı. İki uzman faizin yüzde 14,25’e indirilebileceğini düşünüyor. Ankete katılan bir diğer uzman yüzde 14-14,25 aralığını belirtirken, başka bir uzman yüzde 13,5-14’e indirim ihtimalini olası görüyor. Bir analist ise faizin değişmeden kalacağını öngörüyor.

Rusya Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Aleksey Zabotkin, 5 Haziran’da St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu (PMEF) kulislerinde yaptığı açıklamada, Rusya Merkez Bankasının politika faizini düşürmek için alanın genişlediğini düşünmediğini söyledi. Zabotkin ayrıca düzenleyicinin yönetim kurulunun, gelecek toplantılarda faizde daha fazla indirimin uygun olup olmadığını değerlendireceğini hatırlattı. Zabotkin, “Bu, söz konusu toplantıların her birinde faiz indiriminin kaçınılmaz olduğu anlamına hiçbir şekilde gelmiyor.” dedi. Zabotkin ayrıca, böyle bir alternatifin sunulması halinde toplantı katılımcılarının faizin çeyrek puan, yani 0,25 puan indirilmesini de görüşebileceğini belirtti. Zabotkin, bütçe politikasına ilişkin kararların Rusya Merkez Bankası için önemli bir faktör olmaya devam ettiğini kaydetti.

Enflasyon ve bütçe riskleri karar üzerinde etkili olacak

Düzenleyici, önceki toplantılarda faizi art arda sekiz kez indirdi; son toplantıda, 24 Nisan’da ise faizi 0,5 puan düşürerek yüzde 14,5’e çekti. Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina, toplantının ardından yaptığı açıklamada, Orta Doğu’daki çatışma ve bütçe politikasındaki olası değişiklikler nedeniyle enflasyonist risklerin belirgin biçimde arttığını bildirdi. Nabiullina, ilk çeyrekte bütçe harcamalarının yalnızca mevsimsel normların değil, 2025’teki yüksek seviyelerin de oldukça üzerinde olduğunu vurguladı. Nabiullina, bu koşullarda karar alınırken daha temkinli ve dengeli bir yaklaşım gerektiğini söyledi. Düzenleyici, toplantı sonrası güncellenen makro tahmininde, 2026 için ortalama politika faizi beklentisini yüzde 13,5-14,5 aralığından yüzde 14-14,5 aralığına yükseltti. 2027 tahmini ise yüzde 8-9 aralığından yüzde 8-10 aralığına çıktı.

Alfa-Kapital Yönetim Şirketi Makroekonomi ve Hisse Senedi Piyasası Grubu Başkanı Aleksandr Djioyev, 50 baz puanlık adımı destekleyen unsurun yavaşlayan enflasyon olduğunu düşünüyor. Djioyev, Rusya Merkez Bankasının tahminlerine göre nisanda mevsimsellikten arındırılmış fiyat artışının yıllıklandırılmış bazda yüzde 4’ün altına indiğini ve benzer dinamiğin muhtemelen mayısta da korunduğunu belirtiyor. Djioyev, politika faizinin mevcut yüzde 14,5 seviyesinde, reel faizin yani enflasyondan arındırılmış faizin yeniden çift haneli seviyeye çıktığını, bunun faizin yüzde 21 olduğu dönemdeki gibi olduğunu açıklıyor.

Rusya Federal İstatistik Servisi (Rosstat), Mayıs 2026’da tüketici fiyat endeksinin nisana göre yüzde 0,17 olduğunu bildirdi. Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanlığının verilerine göre yıllık enflasyon 8 Haziran itibarıyla yüzde 5,5 oldu. Rosstat verileri, fiyat artış hızının 2-8 Haziran döneminde bir önceki haftadaki yüzde 0,15’in ardından yüzde 0,2’ye yükseldiğini gösteriyor.

Ekonomideki yavaşlama faiz indirimi beklentisini artırıyor

Ulusal Rating Ajansı (NRA) Finansal Kurumlar Derecelendirme Kıdemli Direktörü Pavel Jolobov, ekonomideki yavaşlamanın Rusya Merkez Bankasını faizi yüzde 14’e indirmeye yöneltebileceğini düşünüyor. Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanlığı verilerine göre yılın ilk dört ayında gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) yalnızca yüzde 0,2 arttı. Jolobov ayrıca Hürmüz Boğazı’nın kapatılması nedeniyle petrol piyasasında yaşanan fiyat şokunun zirvesinin geride kalmasının da bu kararı desteklediğini belirtiyor. NRA uzmanı, Brent petrol fiyatlarının nisanda küresel piyasada varil başına 120 dolara kadar çıktığını, ancak şu anda 90-95 dolar bandına gerilediğini ifade ediyor.

Djioyev, bütçe kaynaklı riskler nedeniyle indirim adımının 0,5 puandan büyük olmasının zor olduğunu düşünüyor. Djioyev’e göre harcamalar gelecek yıllarda yüksek seviyede kalacak. Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov, 4 Haziran’da PMEF’te yaptığı açıklamada, bu yıl bütçe açığının plana kıyasla bir miktar artacağını söyledi. Gösterge, mayıs sonunda 6,01 trilyon rubleye, yani GSYH’nin yüzde 2,6’sına ulaştı. Bu rakam, cari yılın tamamı için planlanan 3,8 trilyon rublelik açığın şimdiden yaklaşık 1,5 katına çıktı. Gosduma (Meclis alt kanadı Devlet Duması), 10 Haziran’da Rusya Maliye Bakanlığının bütçe kanununda değişiklik yapmadan devlet borçlanma hacmini artırmasına izin veren yasayı kabul etti.

Maliye Bakanı ayrıca bütçenin sıfır yapısal açığa 2029’a kadar ulaşacağını ekledi. Zabotkin, gazetecilere yaptığı açıklamada, yaklaşan bütçe değişikliklerinin enflasyonist niteliğine dikkat çekti. Zabotkin ayrıca bakanın sözlerini politika faizi patikasını netleştirmek açısından önemli bilgi olarak nitelendirdi. Ulusal Araştırma Üniversitesi Yüksek Ekonomi Okulu (HSE) Ekonomi Bilimleri Fakültesi Makro Yapısal Modelleme Laboratuvarı çalışanı Grigoriy Jirnov, Rusya Maliye Bakanlığından gelen yeni veriler dikkate alındığında Rusya Merkez Bankasının faizi 50 baz puandan fazla indirmesinin zor olduğu sonucuna varıyor.

VTB Grubu Başekonomisti Rodion Latıpov, nisandaki mevcut enflasyon hızının hedef değerlerin altında gerçekleştiğini ve mayısta da sınırlı kaldığını, ancak enflasyon beklentilerinin yüksek seyrettiğini belirtti. Rusya Merkez Bankasının talebiyle inFOM tarafından yapılan ankete göre, Rusya’da halkın enflasyon beklentileri mayısta 0,1 puan artarak yüzde 13’e yükseldi. Bu beklentiler nisanda, marttaki yüzde 13,4 seviyesinin ardından yüzde 12,9’a gerilemişti.

Üç ekonomist, yaklaşan toplantıda daha sınırlı, 25 baz puanlık bir adımı olası görüyor. Alfa-Bank Başekonomisti Natalya Orlova, mevcut faiz seviyesinin yüksek olmasının Rusya Merkez Bankasının ara vermesinin beklenmesine izin vermediğini, ancak enflasyonist risklerin büyüklüğünün faizin 0,5 puanlık hızla indirilebilmesi ihtimalini sorgulattığını düşünüyor. Orlova, 25 baz puanlık adımı destekleyen argümanlar arasında mayıs sonunda haftalık fiyat artışının hızlanmasını, nisan verilerinin talepte güçlü büyümeye ve düşük işsizliğin korunmasına işaret etmesini, ayrıca Maliye Bakanı’nın bütçede birincil yapısal dengeye ulaşma takviminin ötelendiğini açıklamasını gösteriyor.

Yıl sonu enflasyon tahminleri yüzde 5 çevresinde yoğunlaşıyor

Freedom Global Kıdemli Analisti Natalya Milçakova, 2026’da fiyat artışının temel itici unsurlarının üretim maliyetlerindeki artış, ÖTV ve vergi yükündeki yükseliş olacağını, iklimsel ve mevsimsel faktörlerin yanı sıra rublenin güçlenmeyi bırakması halinde bazı ithal malların fiyatındaki artışın da etkili olabileceğini düşünüyor.

Gazprombank Başekonomisti Pavel Biryukov, enflasyon beklentilerinin yıl başında dolaylı vergilerdeki artış ve ilkbaharda döviz piyasasındaki oynaklığın yükselmesiyle, yani rublenin martta aylık bazda yüzde 4,5 değer kaybetmesi ve nisanda yüzde 5-6 değer kazanmasıyla yaşanan artışın ardından kademeli olarak düşüşe geçebileceğini düşünüyor. Biryukov’a göre elektronikte teknolojik harcın yürürlüğe girişinin 1 Eylül’den 1 Aralık’a ertelenmesine yönelik planlar da beklentilerdeki dinamiğin yavaşlamasına katkı sağlamalı.

Biryukov, konut ve kamu hizmetleri tarifelerinde ekimde planlanan yüzde 11,7’lik artışın dördüncü çeyreğin başında enflasyona yaklaşık 1,1 puanlık katkı yapabileceğini, bunun kısmen düşük baz etkisiyle telafi edileceğini öngörüyor. Jolobov, enflasyon dinamiğini üretici fiyatlarına yansıyan borçlanma kaynaklarının yüksek maliyetinin yanı sıra bütçe politikasının parametrelerini ve ithalat maliyetini etkileyen rubledeki oynaklığın da etkilediğini söylüyor.

Milçakova, meyve ve sebze piyasasındaki yaz deflasyonunun, bazı mal kategorilerindeki arz fazlasının ve tüketici talebindeki düşüşün fiyat artışını sınırlayacağını söylüyor. Biryukov, rublenin nisan-mayıs döneminde yüzde 11 değer kazanmasının ikinci çeyrekte fiyat artışını sınırlamaya da yardımcı olacağını, ancak üçüncü çeyrekten itibaren yüksek petrol fiyatları döneminin sınırlı kalma ihtimali nedeniyle etkisinin enflasyonist yönde değişebileceğini savunuyor.

Stratejik Araştırmalar Merkezi Yatırım Analizi ve Makroekonomik Araştırmalar Merkezi Direktörü Daniil Nametkin, yıl sonunda enflasyon seviyesinin yüzde 5’e yaklaşacağını düşünüyor. Milçakova, enflasyonun Rusya Merkez Bankasının resmi hedefine yakın şekilde yüzde 4,5-5,5 olmasını bekliyor. Biryukov ise enflasyonun yıl sonuna kadar mevcut yüzde 5,4 seviyesinden yüzde 5-5,5’e yavaşlayacağını düşünüyor.