.webp){kind=logo}
Tümen Devlet Üniversitesi bilim insanlarının uluslararası araştırmacılarla yürüttüğü çalışmada, sivrisineklerden korunmada en etkili yöntemin böcekleri felç eden maddeler içeren buharlaştırıcı fümigatörler olduğu belirlendi.
Tümen Devlet Üniversitesi (TümGU) bilim insanlarının uluslararası bir araştırmacı ekibiyle yaptığı çalışmada, sivrisineklere karşı korunmak için spiral, ultrasonik cihazlar veya aromatik mumlar yerine böcekleri felç eden maddeler içeren buharlaştırıcı fümigatörlerin (prize takılan sinek kovucu cihazlar) kullanılmasının en etkili yöntem olduğu belirlendi. Araştırmanın sonuçları Frontiers in Insect Science dergisinde yayımlandı.
Araştırmanın yazarlarından, TümGU Ekolojik ve Tarımsal Biyoloji Enstitüsü (X-BIO) Direktörü Roman Yakovlev, “Açık havada çalışmak ya da dinlenmek için sivrisineklere karşı bir ‘kalkan’ satın aldığınızı düşünün. Hangi kalkanın gerçek, hangisinin olmadığını kontrol etmek için yazlığa değil, sivrisineklerin ölümcül tehlike taşıdığı ve aynı zamanda binlerce olduğu sıtmanın merkezine gittik. Farklı fümigatörleri Nijer Nehri kıyısındaki savanada ve Mali’nin başkenti Bamako’nun banliyösünde test ettik.” dedi.
Yakovlev’e göre, elektronik ısıtıcıların çevrelerinde görünmez bir “kubbe” oluşturduğu ortaya çıktı. Sivrisinekler bu alan içinde ya kurbanını bulamadı ya da yaklaşırken öldü. Duman çıkaran spiraller, aromatik mumlar ve ultrasonik “cırlak” cihazlar ise sivrisinekleri çok daha zayıf şekilde uzaklaştırdı ya da hiç işe yaramadı.
Yakovlev, “Böcekler hem aromatik mumların turunçgil kokusunu hem de duyulmayan sesleri görmezden gelerek kan aramayı sürdürdü.” ifadelerini kullandı.
Araştırmanın sonuçlarına göre, Aedes ve Anopheles cinsi sivrisineklere karşı en etkili araçların, prize takılarak çalışan buharlaştırıcı fümigatörlerin bileşiminde yer alan uçucu piretroidler olduğu belirlendi. Piretroidler, sinir uyarılarının iletimini engelleyerek böcekleri felç ediyor.
Ilıman iklimlerde yaygın olan ve yaz aylarında Rusya’nın Avrupa kısmını istila eden Culex cinsi sivrisineklere karşı ise transflutrin ve metoflutrin içeren fümigatörler en iyi sonucu verdi.
Bilim insanı, deney için seçilen yerin tesadüf olmadığını vurguladı. Nijer Nehri taşkın ovasındaki kırsal bölgede ve Bamako’nun Sebenikoro banliyösünde üç cins sivrisineğin tamamı yıl boyunca aktif. Böceklerin davranışları, en yoğun aktif oldukları saatlerde, kentte 20.00-22.00 arasında, yerleşim yerlerinden uzakta ise 23.00 ile 01.00 arasında gözlemlendi.
Tümen Devlet Üniversitesinden yapılan açıklamada, tropikal bölgelerde sivrisinek ısırıklarının ciltte kaşıntılı izlerin yanı sıra sıtma veya dang humması gibi tehlikeli hastalıklara yol açabileceği belirtildi.
Rusya topraklarında hem Aedes cinsi sivrisinekler hem de sıtmanın potansiyel taşıyıcıları olan Anopheles cinsi sivrisinekler yaşıyor. Bu türler, kutup bölgeleri dışında ülkenin tamamında görülüyor ancak tropikal hummaya neden olmuyor. Bu böceklerin ısırığından kaynaklanan rahatsızlık yaklaşık üç gün sürüyor ve çok daha hafif seyrediyor.
Araştırma, TümGU ve Tomsk Devlet Üniversitesi bilim insanları tarafından Macaristan, Gine, Almanya, Yunanistan, Kanada, Litvanya, Mali ve ABD’den meslektaşlarıyla birlikte yürütüldü.
