.webp){kind=logo}
Rusya’da elektrikli bisiklet ve elektrikli scooter kullanan kuryelere yönelik sosyal medya tepkisi, özellikle büyük şehirlerde kaldırımlardaki güvenlik endişeleri nedeniyle artıyor. Brand Analytics araştırmasına göre bu konudaki paylaşımların büyük bölümü olumsuz değerlendirmelerden oluşuyor.
Teslimat servislerinin kuryelerinin elektrikli bisiklet ve elektrikli scooter kullanmasına ilişkin sosyal medyadaki herkese açık paylaşımların yaklaşık yüzde 68’i, rahatsızlık, korku ve saldırganlık gibi olumsuz bir tona sahip. Kuryelere yönelik sempati ve teşekkür içeren olumlu değerlendirmeler, genel söylemin yüzde 4’ünden fazla değil. Kuryelerin davranışlarının nedenlerine atıfta bulunan tarafsız ve açıklayıcı paylaşımların oranı ise yaklaşık yüzde 28.
Vedomosti’nin haberleştirdiği Brand Analytics sisteminin araştırmasına göre elektrikli scooterlar bireysel hareketlilik aracı (SİM) olarak kabul ediliyor. Bunların statüsü, 2023 yılında Trafik Kuralları’nda (PDD) güvence altına alındı. Buna karşılık, kuryelerin ağırlıklı olarak kullandığı elektrikli bisikletler, resmen SİM kapsamında yer almıyor; PDD’de onlar için henüz ayrı bir statü bulunmuyor.
Tartışmanın merkez üssü Moskova oldu. Kullanıcıları en çok kaldırımlardaki güvenlik tehdidi rahatsız ediyor. Araştırma sonuçlarına göre insanlar, yaya bölgelerinde saatte 30-60 kilometre hızla hareket eden elektrikli scooterları ve elektrikli bisikletleri yaşam ve sağlık açısından risk olarak görüyor. Bununla birlikte kitlenin önemli bir bölümü, ulaşım aracının tehlikesi ile kuryenin kişiliğini birbirinden ayırıyor ve sorumluluğu şirket-aggregatorlere yüklüyor. Araştırmanın yazarları, şehir büyüdükçe ve kurye trafiğinin yoğunluğu arttıkça SİM’lere ve elektrikli bisikletlere yönelik olumsuzluğun da güçlendiğini belirtiyor.
Kullanıcılar daha sıkı düzenleme istiyor
Analistler, sosyal medya kullanıcılarında yasal önlemler geliştirilmesi ve güçlü SİM’leri kullanmak için “M” kategorisinde sürücü belgesi zorunluluğu getirilmesi yönünde talep bulunduğuna dikkat çekiyor. Bunun yanı sıra kullanıcılar, bu tür ulaşım araçları için plaka verilmesini de içeren zorunlu devlet kaydı ve zorunlu mali sorumluluk sigortası uygulanmasını istiyor. Ayrıca sabıkalı kişilerin kurye olarak çalışmasının yasaklanması ve tek bir federal kurye sicili oluşturulması yönünde girişimler de ayrı bir başlık olarak dile getiriliyor. Kitlenin bir bölümü, alternatif altyapı oluşturulmadan getirilecek yasakların anlamsız olduğu görüşünde ısrar ediyor.
Yurent basın servisinden bir temsilci, scooter kullanıcılarını diğer herkesin karşısına koymanın doğru olmadığını, çünkü scooter kullanıcıları, yayalar ve sürücülerin aynı insanlar olduğunu söyledi. Temsilci ayrıca, SİM’lerin sosyal hizmetler tarafından da kullanıldığını, örneğin Sirius’ta polisin, Çelyabinsk’te çocuk doktorlarının, Liza Alert arama kurtarma ekibi gönüllülerinin bu araçlardan yararlandığını ekledi.
Kadınlar güvenlik, erkekler trafik ihlallerinden şikayetçi
Olumsuz paylaşımların en büyük bölümünü 26-45 yaş aralığındaki kadınlar ile 30-50 yaş aralığındaki erkekler yazdı. Kadınlar daha çok SİM’lerin çocuklar ve yaşlılar için oluşturduğu tehdide, erkekler ise PDD ihlallerine ve tehlikeli sürüşe ilişkin şikayetlerde bulundu. SİM kullanan kuryelere yönelik olumlu değerlendirmeleri en sık 16-25 yaş aralığındaki gençler ve teslimat kolaylığına değer veren 25-45 yaş aralığındaki kadınlar yaptı. Bu kişiler ayrıca eksi 22 dereceye kadar varan soğukta, kar yağışlarında ve anormal sıcaklarda çalışma nedeniyle teşekkürlerini de dile getirdi.
40-65 yaş aralığındaki kadınlar ve erkekler, çok daireli konutlardaki gündelik rahatsızlıklar hakkında daha sık paylaşım yaptı. Bu kişileri, yangın güvenliği kurallarını ihlal edecek şekilde mopetlerin apartman girişlerinde tutulması, darkstorelardan yani hızlı teslimat depolarından gelen gürültü, kuryelerin konutların çevresinde toplanması ve kirli mopetlerin taşınması için asansörlerin kullanılması endişelendiriyor.
Samokat adlı çevrimiçi market hızlı teslimat servisinde HR markası geliştirme bölümü başkanı Yuliya Popova, kurye ortaklarına yönelik tutumun büyük ölçüde servislerin açıklığına ve bu alandaki sistemli çalışmaya bağlı olduğunu söyledi. Popova’ya göre kentliler açısından kurye imajı, SİM kullanımına ilişkin konularla sınırlı değil. Popova, onlar için kuryenin her şeyden önce kullanıcıların her gün zaman kazanmasına yardımcı olan bir insan olduğunu ekledi.
Oto hukukçusu Lev Voropayev, SİM sürücülerinin, yaya bölgelerinde ve yollarda olumsuz durumlar oluşturmadıkları zaman trafiğin tam teşekküllü katılımcıları olarak algılanacağını düşünüyor. Rusya İçişleri Bakanlığı bünyesindeki kamu konseyi üyesi İgor Morjaretto da şu anda bu kişilerin hem kaldırımda hem de taşıt yolunda “yabancı” olduğunu ekledi.
Kazalarda düşüş yaşandı
Rusya’da 2025 yılında elektrikli scooterlar ve diğer SİM’lerin karıştığı 3 bin 275 trafik kazası meydana geldi; elektrikli bisikletler bu kapsama girmiyor. Rusya Devlet Trafik Müfettişliğinin (GAİ) verilerine göre bu sayı, bir önceki yıla kıyasla yüzde 26 daha az. Geçen yıl ülkede SİM’lerin karıştığı kazalar nedeniyle toplam 68 kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 3 bin 400 kişi yaralandı. TASS Haber Ajansı, GAİ verilerine dayandırdığı haberinde en fazla trafik kazasının Moskova’da (629), Krasnodar Krayı’nda (198) ve Sankt-Peterburg’da (193) meydana geldiğini yazdı.
Araştırma, VKontakte, Telegram, Odnoklassniki, Dzen ve YouTube sosyal ağlarındaki 60 bin 614 materyal ve kullanıcı mesajının analizine dayanıyor. Örnekleme, Mayıs 2025 ile Mayıs 2026 arasındaki döneme ait paylaşımlar dahil edildi. Medya yayınları örneklemden çıkarıldı. Analizde Brand Analytics ve Trend Detector sistemleri kullanıldı. Araştırma tüm Rusya’yı kapsadı; bununla birlikte verilerin ana bölümü Moskova ve Sankt-Peterburg’un yanı sıra Nijniy Novgorod, Kazan, Yekaterinburg, Krasnodar, Novosibirsk ve Çelyabinsk gibi diğer milyonu aşkın nüfuslu şehirlerden geldi.
