Şubatta yürürlüğe giriyor: Rusya’da hayatı değiştiren kararlar

Şubat ayıyla birlikte Rusya’da sosyal yardımlardan dijital belgelere, tüketici hukukundan enerji düzenlemelerine kadar birçok alanda yeni uygulamalar devreye giriyor. Vatandaşların günlük hayatını ve haklarını doğrudan etkileyen bu değişiklikler, kışın son ayında yürürlüğe girecek kapsamlı bir düzenleme paketini oluşturuyor.

Şubatta Rusya’da neler değişecek

Şubat ayında, aralarında anne sermayesinin de bulunduğu çok sayıda sosyal ödeme endekslenecek. Perakende sektörü tüketici cezalarında kolaylıklar beklerken, telekom operatörleri ile özel klinikler dijital pasaportları kabul etmeye başlayacak. Kışın son ayında yürürlüğe girecek bu ve diğer yenilikler, Vedomosti’nin derlemesinde yer aldı.

Sosyal ve sigorta ödemeleri endekslenecek

1 Şubat’tan itibaren 40’tan fazla sosyal ödeme ve yardım yüzde 5,6 oranında endekslenecek. Buna göre ilk çocuk için verilen anne sermayesinin tutarı 728 bin 920 rubleye, ikinci çocuk için (ilk çocuk için ödeme alınmış olması koşuluyla) 234 bin 320 rubleye çıkarılacak. Ailenin ilk çocuk için sertifika almamış olması halinde ise ikinci çocuğun doğumunda 963 bin 240 ruble ödeme yapılacak.

Aynı zamanda çocuk doğum yardımı 28 bin 450 rubleye yükseltilecek, emek kahramanları ile “Anne Kahraman” unvanına layık görülen kadınlara yapılan aylık ödemeler ise yaklaşık 76 bin 500 ruble olacak. 80 yaşını doldurmuş emeklilere ödenen sabit ödemenin tutarı 19 bin 169 ruble olarak belirlendi. Yardımların endekslenmesi otomatik olarak yapılacak.

Ay başından itibaren iş kazası veya meslek hastalığı yaşayan çalışanlara yapılan sigorta ödemeleri de yüzde 5,6 oranında artırılacak. Bu kapsamda tek seferlik sigorta tazminatının azami tutarı 163 bin 600 rubleye, geçici iş göremezlik ödeneğinin üst sınırı ise 503 bin rubleye çıkarılacak. Yaralanma ya da hastalık nedeniyle çalışma gücünü kaybedenler için aylık azami ödeme 125 bin 800 ruble olacak.

Hayati öneme sahip ilaçlar listesi genişletildi

24 Şubat’tan itibaren hayati öneme sahip ve temel ilaçlar listesi genişletilecek. Hükümet kararına göre listeye sekiz ilaç eklenecek: kapivasertib, kamrelizumab, darolutamid, lorlatinib, luspatersept, pretomanid, pegfilgrastim ve goflikitsept. Bu ilaçlar anemi, nötropeni, nükseden perikardit, tüberküloz ve kötü huylu tümörlerin tedavisinde kullanılıyor. Devlet tarafından fiyatları düzenlenen ve ücretsiz sağlık hizmeti devlet garantisi programı kapsamında kullanılan bu listede toplam 827 ilaç bulunuyor. Bunların yüzde 80’inden fazlası Rusya’da üretiliyor.

Dijital pasaportun kullanım alanı genişliyor

27 Şubat’tan itibaren Rusya vatandaşları “dijital pasaport”u daha sık kullanabilecek. Akıllı telefonda yer alan ve hızlı yanıt kodu (QR kodu) içeren bu dosya, kişinin temel bilgilerini barındırıyor ve Devlet Hizmetleri (Gosuslugi) portalı üzerinden alınabiliyor. Yeni düzenlemeyle elektronik pasaport, telekom operatörlerine hizmet almak için ve özel sağlık kuruluşlarında ibraz edilebilecek. Ancak özel kliniklerde kullanım için vatandaşın daha önce bu kurumlarda kayıtlı olması şartı aranacak. Aralık 2025’ten itibaren dijital pasaport bankalarda da kullanılabilecek, fakat yalnızca kimliği daha önce doğrulanmış müşteriler için geçerli olacak.

Kızılhaç’ın hukuki statüsü belirlendi

1 Şubat’ta Rus Kızılhaçı’nın hukuki statüsüne ilişkin yasa yürürlüğe giriyor. Belgeye göre Rus Kızılhaçı (RKK), Rusya’da tanınan tek ulusal Kızılhaç derneği olma niteliğini taşıyor ve Kızılhaç ile Kızılay Uluslararası Hareketi’nin bir parçası olarak faaliyet gösteriyor. Üyeliği Rusya vatandaşlarının yanı sıra Rusya Federasyonu’nda yasal olarak bulunan yabancılara da açık olan kuruluş, çalışmalarını Anayasa, federal yasalar ve yaralılar, savaş esirleri ile sivil nüfusun korunmasına ilişkin Cenevre Sözleşmeleri dahil olmak üzere uluslararası anlaşmalar doğrultusunda yürütüyor.

Yasada, kuruluşun temel çalışma ilkeleri olarak insanlık, tarafsızlık, yansızlık, bağımsızlık, gönüllülük, birlik ve evrensellik sıralanıyor. Rus Kızılhaçı’nın görevleri arasında acil durumlar ve silahlı çatışmalardan etkilenenlere yardım, kurtarma çalışmalarına katılım, afet sonrası sivil altyapının yeniden inşası ile sağlık ve tıp alanında bilginin yaygınlaştırılması yer alıyor. Kuruluşun en üst yönetim organı kongre ve yönetim kurulu olarak belirlendi.

Makine okunabilir vekâletname düzenlemek kolaylaşacak

1 Şubat’tan itibaren makine okunabilir vekâletname düzenleme prosedürü sadeleştiriliyor. Kuruluş yöneticisi veya bireysel girişimcinin nitelikli elektronik imzasıyla imzalanan, kâğıt vekâletnamenin elektronik karşılığı olan bu belgede artık temsilcinin kimlik belgesine ilişkin tür, seri, numara ve düzenlenme tarihi ile belgeyi veren kurumun adı ve kodunun belirtilmesi zorunlu olmayacak. Bu değişikliğin, form doldurulurken yapılan hataların azalmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Finansal piyasalarda yöneticiler için yeni standart

8 Şubat’ta finansal piyasalarda varlık yöneticilerinin işlemlerine ilişkin yeni temel standart yürürlüğe girecek. Kasım 2017’den bu yana geçerli olan eski düzenlemenin yerine gelecek standart uyarınca yönetici, işlem öncesinde müşterinin yatırım profilini belirlemek, bu değerlendirmeyi ayrı bir belge halinde düzenleyip müşteriye sunmak ve risk profiline uygun varlık yönetimi için yazılı onay almak zorunda olacak.

Nitelikli olmayan yatırımcılarla çalışırken yöneticiler; yatırım hedefleri, yaş, gelir ve gider düzeyi, birikimler, borç yükü, eğitim durumu ve yatırım tecrübesini dikkate alacak. Yeni standart, bu yatırımcıların portföylerine karmaşık finansal araçların dahil edilmesini sınırlayacak, ayrıca yöneticilere müşterinin fiili risk seviyesini izleme ve gerektiğinde stratejiyi güncelleme yükümlülüğü getirecek.

Tüketici cezalarının tahsilatı yumuşatılıyor

1 Şubat’tan itibaren, tüketicinin yasal talebini gönüllü olarak yerine getirmeyen işletmelere uygulanan ve mahkemenin tüketici lehine hükmettiği tutarın yüzde 50’si oranındaki cezanın tahsilatına ilişkin kurallar netleştiriliyor. Buna göre, satıcı, üretici veya ithalatçının talebi tüketicinin kendi eylem veya ihmali nedeniyle karşılayamaması halinde bu ceza uygulanmayacak. Aynı yaklaşım, yükümlülüklerin sözleşme tarafının kusuru nedeniyle yerine getirilememesi durumunda da geçerli olacak; ancak bunun için söz konusu tarafın iyi niyetle seçildiğinin kanıtlanması gerekecek. Tarafların dava öncesi arabuluculuk anlaşması yapması halinde de ceza tahsil edilmeyecek.

Arızalı teknik ürün iadesinde yıpranma payı dikkate alınacak

1 Şubat’tan itibaren, teknik olarak karmaşık ve kusurlu ürünlerin iadesinde ödenecek tazminata ilişkin kurallar da değişiyor. Daha önce tüketici, kusurlu ürünü iade ederken sözleşmedeki bedel ile talebin karşılandığı veya mahkeme kararının verildiği tarihteki yeni muadil ürün fiyatı arasındaki farkın ödenmesini talep edebiliyordu. Bu uygulama, fiyat artışlarından kaynaklanan zararların telafi edilmesini sağlıyordu. Yeni düzenlemeyle tazminat, aynı üretim yılına ve aynı yıpranma derecesine sahip muadil ürünün mevcut fiyatı esas alınarak hesaplanacak. Ancak satıcının ürünün teknik özellikleri konusunda tüketiciyi yanıltması halinde bu kural uygulanmayacak.

Enerji sektöründe olağanüstü hallerde devlet düzenlemesi değişiyor

1 Şubat’tan itibaren Rusya hükümeti, ülkenin bazı bölgelerinde veya bu bölgelerin belirli kısımlarında elektrik enerjisi alanındaki mevzuatın bazı hükümlerini uyarlama yetkisine sahip olacak. Bu kapsamda fiyatlandırma mekanizmaları, tesislere yönelik gereklilikler, toptan ve perakende piyasaların işleyişi ile kaynak tedarikçilerinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde uygulanacak gecikme faizi ve cezalar gibi unsurlar düzenlenebilecek. Bu yetki; seferberlik ilanı, ülke genelinde veya belirli bölgelerde sıkıyönetim ya da terörle mücadele operasyonu rejimi, federal düzeyde müdahale gerektiren durumlar ile federal veya bölgeler arası nitelikteki olağanüstü hallerde kullanılabilecek. 1 Mart’tan itibaren hükümet aynı tür önlemleri gaz, ısı ve su temini ile konut mevzuatı alanlarında da uygulayabilecek.