.webp){kind=logo}
Sovyetler Birliği’ni parçalanmaya götüren başarısız darbe girişiminin 30. yıldönümü nedeniyle Rusya’nın başkenti Moskova’da “Ağustos Darbesi” anısına gösteriler düzenlenecek.
Türkiye’de 15 Temmuz’da yaşananları hatırlatan ayrıntılarla dolu başarısız darbe girişimi, 30 yıl önce bugün 19 Ağustos 1991 tarihinde Sovyetler Birliği’nde gerçekleşmiş, dönemin SSCB devlet başkanı Mihail Gorbaçov’un reform politikalarının Sovyetler Birliği’nin sonunu getireceğini düşünen Komünist Partisi üyeleri tarafından reformlara dur demek için Hükümet Binası önündeki köprüde askeri tankla beraber unutulmaz fotoğraf karelerine sahne olan darbe girişiminde bulunulmuştu.
Gorbaçov’u Kırım’daki yazlığında ev hapsine alarak günün erken saatlerinde darbe sürecini başlatan iktidardaki Komünist Parti’nin gelenekçi üyeleri, KGB’yi de arkasına alarak Devlet Başkanı Mihail Gorbaçov’un “Glasnost-Açıklık ve Perestroyka-Yeniden yapılanma” sloganıyla başlattığı batı yanlısı siyasi ve ekonomik reformlarını sonlandırmak için yönetime el koymuştu.
Gorbaçov o sırada Kırım’ın Yalta kenti Foros bölgesindeki yazlık konutunda ailesi ile tatildeydi.
Komünist Parti liderliğinde Moskova’da şehir merkezindeki cadde ve sokaklara, havalimanı ile tüm kavşaklara tanklarla zırhlı araçlar yerleştirildikten sonra “Olağan üstü hal Komitesi” tarafından Rus resmi haber ajansı TASS vasıtasıyla darbe tüm dünyaya duyurulmuştu.
Komünist Parti tarafından ilan edilen darbe, halktan ilgi görmedi. Başta Rus gençleri olmak üzere halk Moskova’daki Rusya Hükümet Binası önünde toplanıp barikatlar kurarak darbeyi protesto etmeye başladı.
Daha sonra giderek artan kalabalıklar yüz binlere ulaşırken, Rus halkı darbecileri kınayan pankartlarla Gorbaçov’un görevden alınma kararını protesto etmişti.
Yeltsin: Cuntayı devirin!
Hükümet karşıtı politikalarıyla bilinen Boris Yeltsin’i tutuklamayı planlayan darbecilere rağmen, halkın desteğini arkasına alan Yeltsin, Hükümet Binası önündeki köprüde bulunan tanklardan birinin üzerine çıkıp orduya seslenerek, halka karşı durmaması ve darbe komitesine uymama çağrısı yaparken “Cuntayı devirip, adalet önüne çıkarın!” diye konuşmuştu.
Bu çağrıdan sonra sokağa çıkma yasağına rağmen halk direnişe devam edince zırhlı araçlardaki askerlerle halk arasında çatışmalar başlarken, başarısız darbe girişiminde birçok kişi yaralanmış, resmi kayıtlara göre de 3 kişi yaşamını yitirmişti.
Yeltsin’in halk desteği ve darbecilerin koordine olamaması nedeniyle 3 gün süren “Ağustos Darbesi” girişiminin önlenmesine rağmen sarsılan SSCB, başarısız darbe girişiminden sonra dört ay yaşayabildi.
